امیر دریادار شهرام ایرانی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، ضمن اشاره به راهبرد توسعه دریا‎محور ایران درخصوص ایجاد پایگاه دائمی علمی در قطب جنوب، تصریح کرد: بر اساس قوانین بین المللی، از آنجایی که ایران از سواحل مکران، به قطب جنوب اشرافیت و اتصال بدون واسطه دارد، مالکیت بخشی از آن منطقه با ایران است. در واقع، جامعه بین‎المللی پذیرفته که ما در آن منطقه، مالکیت داریم و این حضور، در حوزه ژئوپلیتیکی برای کشور قدرت ملی محسوب می‎شود و باعث ارتقای وزن ژئوپلیتیکی می‌شود.

موضوع اصلی پایگاه دائمی در قطب جنوب، امکان‎سازی برای حضور محققان و دانشمندان است

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش، تاکید کرد: نیروی دریایی راهبردی ارتش، تجربه و دانش دریانوردی در مقیاس جهانی دارد. ناوگان 86 ما تا تنگه «ماژلان» که فاصله نزدیکی با قطب جنوب دارد هم رفت. ضمن اینکه باید توجه داشت، موضوع اصلی حضور در این منطقه، مرتبط با امکان‎سازی برای حضور محققان و دانشمندان ما در حوزه های مختلف است. قطعاً برای هرگونه تردد آنها و برقراری امنیتشان، باید تدابیری داشته باشیم و در معاهده 1952 نیز، امکان حضور محدود نیروی نظامی برای تامین امنیت تیم‎های مطالعاتی نیز دیده شده است.

وی با بیان اینکه طبق معاهده 1952، نباید قطب جنوب نظامی شود، یادآورشد: تجربه و تاریخ نشان می‎دهد هر آنچه که کشورهای اَبرقدرت منع آن را برای جامعه جهانی تکلیف می‎کنند، خود درحال انجام دادن آن هستند. آنها با رصد توانمندی‎های دیگر کشورها، نسبت به پیمودن این مسیر، توسط کشورهای دیگر، ابراز نگرانی می‎کنند و بنا به تعبیر فرماندهی معظم کل قوا به دنبال ویژه‏خواری برای خود هستند.

آمریکا برخلاف معاهده از قطب جنوب برای هدایت موشکهای بالستیک استفاده می‌کند

دریادار ایرانی، با بیان اینکه قطب جنوب، به لحاظ موقعیت جغرافیایی، ظرفیتی دارد که می‎توانند از آنجا برای هدایت موشک بالستیک، استفاده کنند، توضیح داد: همانطور که شاهدیم، آمریکا چنین برنامه‎ای را دنبال می‎کند. باید توجه داشت؛ موشک‎های بالستیکی که آمریکا از قطب جنوب هدایت می‎کند، کدام اهداف را نشانه می‎رود، غیر از این است که می‎خواهد کشورهای مستقل یا قدرت‎های نوظهور جهانی مخالف مانند ایران را تهدید کند؟

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش، با یادآوری اینکه پیش از این بارها کارشناسان به ضرورت توجه جدی ایران به حضور در قطب جنوب پرداخته ‏اند، گفت: قطعاً برنامه‎های راهبردی داشتن خوب است، باید در این باره گام‎های بزرگی هم برداشته شود، در غیر این صورت، ممکن است در برنامه‎ریزی متوقف شویم و حالتی ایجاد شود که برنامه‏ها تدوین شوند اما نتوانیم آنها را اجرا کنیم.

امیر ایرانی با بیان اینکه تصمیم برای حضور ایران در قطب جنوب، در سخنرانی نخبگان دانشگاه شریف با هدف توجه دادن به ضرورت بسترسازی برای حضور در آن منطقه از سوی نخبگان و ایجاد پویایی در دانشگاه‎ها عنوان شد و مورد بحث و بررسی قرارگرفت، افزود: برخی گزارش‌‏ها از آن نشست که عنوان کردند موشک‎های ایران در راه قطب جنوب هستند، درک صحیحی را نداشتند. در آن جمع تاکید شد که قطب جنوب، از سوی برخی کشورها به منطقه ای برای هدایت موشک‎های بالستیک تبدیل شده و آمریکایی‎ها تمایل دارند آن را علیه اهداف خود استفاده کنند.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه حضور ایران در قطب جنوب، علاوه بر ارتقاء وزن ژئوپلیتیکی، تقویت بازدارندگی هم به همراه دارد، گفت: به همین دلیل شاهد واکنش‏‌های تند مقامات آمریکایی نسبت به این مساله بودیم و سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، این اقدام ایران را لقمه‎ای بزرگتر از دهان توصیف کرد! اما در هر حال، جمهوری اسلامی ایران ثابت کرده اهل عمل است.

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش، با اشاره به هشدارهای کارشناسان نسبت به پیامدهای فعالیت‎های پنهانی برخی کشورها از جمله آمریکا در قطب جنوب، گفت: نباید نسبت به این اهداف خاص و فعالیت‎های پنهانی آنها، کمترین شکی داشت. در چنین شرایطی، آنها تلاش می‌کنند کوچکترین زمینه نظارت و توجهی نسبت به فعالیت‏های‌شان ایجاد نشود. حتی قبل از تشکیل هر بُعدی از نظارت، تلاش می‎کنند مانع آن شوند تا ناچار به پاسخگویی نباشند. در این قالب، یارگیری می‏کنند و کشورهای همراه آنها هم، عموماً در ابعاد مختلف،کشورهای غیرمستقل و یا ضعیفی هستند. قطع به یقین، تجربه نشان داده که حتماً آنها در قطب جنوب اهداف نظامی را پیش می‏برند.

دریادار ایرانی خاطرنشان کرد: تلاش آنها این است که با پیشگامی در هر حوزه‎ای، منافع آن را تماماً به سمت خود بکشند و با ایجاد استانداردهای دوگانه، دیگران را از این منافع محروم کنند. اما با ظرفیتی که نظام مقدس ما امروز از آن بهره می‏برد و آمریکایی‏‌ها هم در صحنه‎های مختلف با آن مواجه شده‎اند، برای آنها روشن است که اگر ایران در قطب جنوب حضور داشته باشد، آنها مجبورند با احتیاط حرکت کنند و ما از اقدامات آنها مطلع خواهیم شد. این شرایط، برای ایران افزایش قدرت بازدارندگی به همراه دارد و بیشتر نگرانی آنها در این زمینه است.

وجود منابع طبیعی قابل توجه در قطب جنوب

وی با تاکید بر اینکه در قطب جنوب، منابع طبیعی قابل توجهی وجود دارد، ادامه داد: تحقیقات علمی نشان می‎دهد در سال 2050، با ذوب شدن بخش‎هایی از یخ این منطقه، امکان دسترسی به منابعی در این منطقه فراهم خواهد شد. اکنون قطب شمال تقریباً میان کشورهای حاضر، تقسیم شده و ما در آن منطقه حضوری نداشته ایم. اما درباره قطب جنوب، با توجه به ظرفیت‎هایی که ایران دارد، مناسب نیست اقدامی صورت نگیرد و فرصت‏ها از دست برود چرا که آیندگان از ما سوال خواهند کرد.

به دنبال نظامی کردن قطب جنوب نیستیم

دریادار ایرانی با بیان اینکه هر چند ما در معاهده 1952 عضویتی نداریم، اما به دنبال نظامی کردن قطب جنوب نیستیم، اضافه کرد: ما در هیچ منطقه ای حضور نظامی نداریم. اتهاماتی مطرح می‏کنند، اما هر اقدامی که ایران تاکنون صورت داده، بنا بر درخواست مردم و دولت در آن کشور بوده است. ضمن اینکه باید توجه داشت، این درخواست کمک‎ها به کشورهای دیگر هم ارائه شده و آنها پاسخگو نبوده‌اند. اما هر جا از نظام ما درخواست کمک شده، ایران صادقانه تجربیات خود را دراختیار قرار داده و بی‌چشم داشتی کمک کرده و شهدایی نیز              در این راه پرافتخار تقدیم کرده است.

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با اشاره به کمک‏های ایران به عراق برای پایان دادن به بحران داعش، گفت: در آن مقطع، آمریکا در آن مناطق حضور داشت، قطعاً ابتدا از آنها درخواست کمک شده بود، اما بحران حل نشد. آنها اذعان می‎کنند که وقتی سردار سلیمانی عزیز در منطقه اقلیم کردنشین‌ها وارد شد، داعش یکباره عقب‎نشینی کرد. این مساله در مکالماتشان شنود شده است.

امیر ایرانی با بیان اینکه اکنون مردم و جامعه علمی، این مطالبه را دارند که ما در قطب جنوب از مالکیت و حقوقمان استفاده کنیم، گفت: با توجه به اینکه این ظرفیت‏‌ها وجود دارد، این اقدام در دستور کار قرار گرفته است.

وی همچنین در خصوص جایگاه ناوهواپیمابر در راهبرد قدرت دریایی ایران، با توجه به توان بومی کشور در ساخت آن، اظهارداشت: شناورها در ابعاد بزرگ، می‎توانند نقش بسزایی در انجام مأموریت‏های نیروی دریایی داشته باشند. هر شناوری، یک سکو است که تعدادی تجهیزات ایرانی امکان استقرار روی آن را پیدا می‎کنند. در مقطع فعلی از نظر دانش و توان ساخت ناو هواپیمابر، محدودیتی نداریم و در ساخت شناورها و تامین تجهیزات آن تجربه داریم و توانمند هستیم. اما نظام برای خود سیاست توسعه دریا محور تدوین کرده و در شرایط موجود، ساخت این ناو در اولویت ما نیست.

فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش، در عین حال، با بیان اینکه در آینده‎ای که لازم است از هم اکنون آن را پیش‎بینی کنیم، بسته به شرایط، این نیاز ایجاد خواهد شد؛ تاکید کرد: فارغ از نگاه تخصصی که به دریا دارم، به عنوان یک ایرانی، برخورداری کشورم از ناوهواپیمابر را، دستاوردی برای کشور می‏دانم.

امیر ایرانی با اشاره به ضرورت آگاهی مردم نسبت به فرصت‏های بی‏‌نظیر حوزه دریا و وجود منابع فراوان دریایی، گفت: توانمندی مجموعه نیروهای مسلح ایران، آنچنان است که در آب‎های پیرامونی خود، نیاز به استفاده از ناوهواپیمابر ندارد. اما در اقیانوس، قطعاً در آینده، با توجه به شرایط جوی خاص آن و لزوم داشتن برتری‎های هوایی، ممکن است به این جمع‌بندی رسیده شود که ساخت ناوهواپیمابر اجرایی شود. هرچند تجهیزات سبک و سنگین همانند ناوهواپیمابر، پهپاد و زیردریایی خوب است ولی کافی نیست؛ آنچه امروز برای رشد و توسعه کشور مهم است، نگرش دریا‎محور از سوی مردم و دولت است که بنا به نظر فرماندهی معظم کل قوا نیاز به فرهنگ‎سازی عمومی دارد.