شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
علی عبدی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به تلاش برخی کشورهای منطقه برای برگزاری نشست «نقب» در مراکش با حضور مراکش، مصر، امارات و بحرین، تصریح کرد: این نشست در ادامه نشستی است که در ماههای گذشته و در دوره دولت لاپید – بنت برگزار شد و براساس ایجاد نوعی همگرایی منطقهای علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت طرح ریزی شده و تلاش میکنند پایهای برای شکلگیری ائتلافی منطقهای خصوصا در ابعاد نظامی و امنیتی حول محور مقابله با ایران و بازوهای منطقهای آن ایجاد کنند.
وی با بیان اینکه رژیمهایی که بیشترین تقابل را در منطقه با ایران دارند، محوریتی در برگزاری این نشست دارند، افزود: آمریکا به عنوان ابرقدرت مداخله گر در منطقه، رژیم صهیونیستی، امارات، مصر، بحرین و مراکش در این خصوص فعال هستند و تلاش دارند اردن را نیز به این نشست بکشانند؛ البته برای آنها بسیار مطلوب است که بتوانند عراق را وارد این جمع کنند و در میان این کشورها، امارات نیز نقش پیشتازی دارد.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با اشاره به مواضع رسمی این کشورها درخصوص اهداف مطرح شده نسبت به برگزاری چنین نشستهایی، گفت: وقتی بحث ایجاد «ناتوی عربی» یا «ناتوی منطقه ای» علیه ایران مطرح شد، توسط برخی مقامات این کشورها از جمله پادشاه اردن تکذیب شد، اما در اجرایی کردن بحث دفاع هوایی یکپارچه علیه قدرت پهپادی و موشکی ایران، امارات حدود سه سیستم پدافند هوایی «باراک 8» رژیم صهیونیستی را خریداری و در پایگاههای هوایی خود مستقر کرد. لذا مذاکرات در نشست آتی نقب نیز در همین راستا انجام میشود.
عبدی با بیان اینکه حامی اصلی برگزاری نشست آتی نقب، دولت بایدن است و این امر در چارچوب سیاستهای آنها قرار میگیرد، ادامه داد: برای آمریکا مطلوب است که در این مذاکرات، فراتر از حوزههای امنیتی و نظامی، در همکاری در حوزه های اقتصادی و دیپلماتیک و فناوری بین کشورهای حاضر در نقب بحث و گسترش بیشتری پیدا کند و در پیوند کامل منطقهای قرار گیرند و در آن عرصهها نیز با ایران و بازوهای منطقهای اش مقابله کنند.
وی ضمن تشریح اظهارات یک مقام آمریکایی که گفته بود آمریکا با هدف مهار سیاستهای افراطی کابینه جدید رژیم صهیونیستی به رهبری نتانیاهو قصد دارد نشست مشترکی با حضور وزرای خارجه تلآویو و 4 کشور عربی که اقدام به عادی سازی روابط کردهاند، برگزار کند، ادامه داد: متغییرهای متعددی درخصوص چشم انداز دستاوردهای نشست نقب وجود دارد. دولت جدید رژیم صهیونیستی افراطیتر از دولت قبلی است و اقدامات خاصی نیز در این راستا در همین روزهای ابتدایی انجام داده است، از جمله بازدید «بن گویر» از «حرم شریف» در شرق بیت المقدس که موجب محکومیت شورای امنیت سازمان ملل نیز شد.
عبدی اضافه کرد: این اقدام بن گویر تحریک آمیز توصیف شد و واکنشهای فلسطینی و عربی قابل توجهی به همراه داشت. حتی کشورهایی مانند امارات، که روابط بسیار پیچیده و عمیقی با اسرائیل دارند، در ظاهر با صدور بیانیه هایی، این اقدام را محکوم کردند. بنابراین اگر این دولت، بخواهد با این رویه پیش رود، قطعا طرحهایی مانند تشکیل ناتوی عربی را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد. در واقع اگر دولت نتانیاهو بخواهد اجازه دهد در عرصه سیاست خارجی، چهرههای تندرویی مانند بن گویر، هر گونه که خواستند عمل کنند، پیامدهایی بر ائتلافتهای منطقهای خواهد داشت.
وی تاکید کرد: رژیمهایی که روابط خود را با اسرائیل عادی کردهاند و یا درصدد برقراری روابط آشکار و پنهان با آن هستند، حداقل باید بتوانند افکار عمومی مردم خود را اقناع کنند. هر چند که این رژیمها عموما مستبد، شبه مستبد و خودکامه هستند اما ناچار به درنظر گرفتن حداقلهایی هستند. در این راستا، ما حتی شاهد چالشهایی برای آمریکا در روابطش با اسرائیل و برنامههای عربستان و امارات و حتی ترکیه برای روابط با این رژیم هستیم و خواهیم بود. این رویکرد، بر سیاستهای روسیه و چین نیز تاثیراتی خواهد داشت. قطعا مجموع این مسائل، تحقق این ائتلاف را با ابهامات متعددی مواجه میکند.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه انتخاب رژیم اشغالگر صهیونیستی بهعنوان رهبر ائتلاف جدید منطقهای با حضور کشورهای عربی، اشتباه راهبردی بسیار بزرگی است، یادآورشد: این کشورها با یکدیگر اختلافات شدیدی دارند و در روابط با یکدیگر مشکلات زیادی دارند. اگر تلاش آمریکا و اسرائیل برای ایجاد ائتلافی علیه ایران نبود، این کشورهای عرب هرگز نمی توانستند چنین تفاهمی با یکدیگر داشته باشند. اما در عین حال، متاسفانه بخشی از این کشورها رویکرد منطقهای خود را در تعارض با ایران قرار دادهاند و نمی توان از آن چشم پوشی کرد. آمریکا نیز اکنون به دنبال بهره گیری از رویکرد «ایران هراسی» است که حداقل طی دو دهه گذشته در این منطقه به آن دمیده و آن را تشدید کرده است.
عبدی با بیان اینکه متاسفانه رویکرد ایران هراسی در برخی کشورهای عربی تشدید شده است، خاطرنشان کرد : دستگاه دیپلماسی ایران، خصوصا در حوزه دیپلماسی عمومی نتوانسته به خوبی با این سیاست مقابله نماید و باید طراحی جدید و موثری داشته باشد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا، با تاکید بر ضرورت هشیاری ایران برای مقابله با این طرحها و در نظر داشتن تدابیر لازم برای سناریوهای مختلف، در عین حال گفت: احتمال شکل گیری چنین ائتلاف منطقهای و عملی شدن آنچه در مذاکرات نقب به دنبال آن هستند، به دلایل متعدد، از جمله اختلافات عمیق کشورهای عربی و منافع متضاد آنها با یکدیگر و همچنین تضادها با رژیم صهیونیستی، سهل الوصول نیست و شکل گیری دولت افراطی جدید در اسرائیل بر چالشهای موجود افزوده است.
0 Comments