احمدحاجی صادقیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به برگزاری نشست وزرات خارجه انگلیس درخصوص یمن که با حضور نمایندگان آمریکا، انگلیس، عربستان، امارات، عمان و نماینده سازمان ملل و بدون دعوت از نمایندگان دولت نجات ملی برگزار شده بود، تصریح کرد: بعد از دوره رکود دو – سه ماهه همراه با آتش‌بس، مجددا شاهد اوج گرفتن تحولات و موضع‌گیری‌ها در فضای سیاسی هستیم که بیشتر توسط سازمان ملل، آمریکا و غربی‌ها با هداف تمدید آتش‌بس انجام می‌شود.

وی افزود: در سفر بایدن به منطقه، تنها موضوعی که وی توانست به عنوان دستاورد دولت خود در خاورمیانه بر آن تکیه کند، موضوع آتش‌بس در یمن بود. او در احیای برجام دستاوردی نداشته، در برخوردش با بن سلمان نیز موفق نبوده و موضوع یمن، تنها مسئله‌ای بود که رسانه‌های آمریکایی می‌توانستند به عنوان دستاورد دولت بایدن در خاورماینه روی آن مانور دهند. بنابراین ادامه این آتش‌بس تا زمان برگزاری انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا برای آن‌ها بسیار اهمیت دارد.

این تحلیلگر مسائل یمن با بیان اینکه برای تمدید آتش‌بس در دور دوم، انصارالله یک سلسله شرایطی گذاشته بود، از جمله اینکه فرودگاه صنعا فعال بماند و پروازها از این فرودگاه ادامه یابد، مسیرهای مورد مناقشه بازگشایی شود و فشار اقتصادی عربستان کاهش یابد که هیچ کدام از آن‌ها عملیاتی نشد، ادامه داد: با اینکه عربستان قول داده بود فرودگاه صنعا بازگشایی شود، اما این اتفاق نیفتاد و فرودگاه مجددا تعطیل شد. ورود کشتی‌های سوخت هم با مشکل روبروست. به همین دلیل انصارالله با انتشار بیانیه شورای عالی سیاسی تاکید کرد در صورت ادامه وضع موجود این آتش را تمدید نخواهند کرد.

 

اهداف نشست «پنج جانبه»

حاجی صادقیان گفت: با توجه به اینکه ادامه آتش‌بس در یمن، از تاسیسات نفتی عربستان در برابر حملات انصارالله حفاظت می‌کند و غرب اهمیت بسیاری برای تداوم جریان تولید و صادرات نفت سعودی در شرایط کنونی قایل است، تکاپوی سازمان ملل و کشورهای غربی برای تمدید این آتش‌بس افزایش پیدا کرده است.

این کارشناس مسائل یمن افزود: در «نشست پنج جانبه» که با ابتکار انگلیس برای هماهنگی در مورد سرنوشت آتش‌بس با توجه به مواضع دولت نجات ملی و بررسی اعطای امتیازات مورد درخواست انصارالله برگزار شد، پیشنهادهایی مانند این مطرح شد که علاوه بر امان، بغداد و مسقط نیز به مقصدهای پروازهای فرودگاه صنعا اضافه شود. البته مصر که قبلا یک پرواز از مبدا صنعا به آن انجام شده است، اخیرا اعلام کرده به دلایل امنیتی تا زمان حل شدن برخی مسائل، اجازه ورود پرواز از مبدا صنعا به فرودگاه قاهره را نمی‌دهد.

وی اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین پیشنهادها و شروطی که انصارالله از ابتدای آتش‌بس به دنبال آن بود، پرداخت حقوق کارمندان دولتی بود تا از این طریق فشار اقتصادی به جامعه یمن کمتر شود. از زمان انقلاب 2014 انصارالله، براساس توافقی که با دولت هادی صورت گرفت، قرار بود از محل درآمدهای گمرکی بنادر عدن و الحدیده و فروش نفت و میعانات گازی، حقوق کارمندان در سراسر یمن پرداخت شود. بعد از حمله عربستان، دولت منصور هادی این توافق را زیرپا گذاشت و بعد از آن نیز با انتقال بانک مرکزی از صنعا به عدن که در سال 2017 رخ داد، عملا دست انصارالله و مردمی که در مناطق تحت کنترل دولت نجات ملی زندگی می‌کردند، از محل این درآمدهای ملی کوتاه شد.

مدیر میز یمن اندیشکده مرصاد با بیان اینکه به نظر می‌رسد این بحث در «نشست پنج جانبه» مطرح شده و مذاکراتی در مسقط نیز برای ادغام بانک مرکزی صنعا و عدن صورت گرفته است؛ ادامه داد: در عمل به نظر نمی‌رسد این پیشنهادها عملیاتی شوند، چرا که یکی از پیشنهادهایی که انصارالله مطرح کرده و روی آن تاکید دارد بحث اعمال حاکمیت بر بندر الحدیده و فردگاه صنعا است. پروازها و کشتی‌هایی که به یمن وارد می‌شوند، تماما تحت کنترل و مدیریت عربستان است. مسافران با هماهنگی سعودی اجازه ورود به یمن یا خروج از آن را پیدا می‌کنند و زمان تردد کشتی‌ها و هواپیماها توسط عربستان تعیین می‌شود که به وضوح نقض حاکمیت ملی یمن است.

حاجی صادقیان افزود بازگشایی کامل فرودگاه صنعا و بندر الحدیده فشار محاصره را از دولت نجات ملی بر می‌دارد و درخصوص ادغام بانک‌های مرکزی نیز با توجه به اینکه یکسری منابع مالی جدید در اختیار انصارالله و دولت نجات ملی قرار خواهد گرفت که موجب تغییر جدی در وضعیت سیاسی و میدانی بحران یمن می‌شود؛ از این رو عربستان در نهایت از اجرای آن ممانعت می‌کند. بنابراین به نظر می‌رسد مانند دو مرحله قبلی، تنها دادن وعده‌هایی از سوی سعودی و غربی‌ها در حال انجام است.

وی با بیان اینکه چگونگی تحقق این وعده‌ها به انصارالله مشخص نیست و با توجه به مواضع غربی‌ها، روشن نیست این آتش‌بس این بار نیز تمدید خواهد شد یا خیر، گفت: انصارالله در حال آماده کردن خود برای همه سناریوها است. در طرف مقابل نیز سعودی‌ها و ائتلاف عربی به طور جدی در حال تقویت نیروهای خود هستند. از جمله اینکه با ایجاد گروه جدیدی به نام «الیمن السعید» با 14 تیپ در شرق یمن، آن را سازماندهی و مجهز کرده‌اند. درگیری‌های جزئی نیز در دو هفته اخیر در در مناطقی مانند تعز، البیضا و اطراف مارب صورت گرفته که به نظر می‌رسد می‌تواند شعله درگیری‌ها را مجددا برافروخته کند.

این تحلیلگر مسائل یمن با بیان اینکه انصارالله پیش از این شروطش را برای تمدید آتش‌بس اعلام کرده و غربی‌ها به دنبال ایجاد هماهنگی هستند، افزود: انصارالله به طور قاطع مواضع خود را اعلام کرده است. باید دید غرب چگونه می‌تواند پیشنهاد عملیاتی ارائه دهد. با در نظر گرفتن مجموع شرایط در حال حاضر نمی‌توان نسبت به سرنوشت این آتش‌بس پیش‌بینی دقیقی داشت.