شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
آرش صفار در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ضمن اشاره به حضور رئیس جمهور فرانسه در مراسم ترحیم رئیس کشور امارات و اظهارات او مبنی بر شراکت استراتژیک میان امارات و فرانسه تصریح کرد: احتمالاتی که فرانسه در زمینه تحولات ژئوپلیتیک در خلیج فارس و خاورمیانه پیشبینی میکند، توجه خاص این کشور را به خلیج فارس برانگیخته است. این تحولات عموما ناشی از کاهش تعهدات امنیتی آمریکا در قبال منطقه و یا تمایل رهبران آمریکا به کاهش این تعهدات است.
وی با بیان اینکه این تغییر تمایلات آمریکا شرایطی را ایجاد میکند که فرانسه مانند سایر قدرتهای بزرگ، تلاش کند از فرصتهایی که کاهش سلطه آمریکا در منطقه ایجاد میکند، بهرهمند شود، افزود: فرانسویها امارات را متحدی استراتژیک در خلیج فارس میدانند. از سال 1988 که پایگاه دریایی فرانسه در «بندر زاید» ایجاد شده و بعد از آن هم پایگاه هوایی «الظفره» را شکل داده و تجهیز کردهاند، تا به امروز این روابط به مرور اهمیت بیشتری یافته است.
تلاش فرانسه برای تقویت نقش استراتژیک در خاورمیانه
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا به امضای قرارداد تسلیحاتی 19میلیارد دلاری مکرون در سفر به ابوظبی در دسامبر گذشته برای فروش 80 فروند جنگنده رافال اشاره کرد و گفت: فرانسویها تلاش دارند در بازار پرسود تسلیحات منطقه حضور داشته باشند، همانطور که وزارت دفاع این کشور اعلام کرده بود فروش اسلحه کمک مهمی به زندگی و فعالیت اقتصادی مردم این کشور است و صادرات اسلحه ١۳ درصد مشاغل صنعتی یعنی 200هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم این کشور را تامین میکند. در این میان خاورمیانه مقصد ٢٤ درصد صادرات اسلحه فرانسه است. علاوه بر اینها فرانسه سعی میکند نقش استراتژیک خود را نیز در خلیج فارس و خاورمیانه تقویت کند.
صفار با یادآوری اینکه سفر مکرون به ابوظبی برای ابراز همدردی فرانسه، اولین سفر خارجی او بعد از انتخاب مجددش به عنوان رئیس جمهور فرانسه بود، ادامه داد: این ابتکار نشان میدهد فرانسه چه جایگاهی برای امارات در سیاست خارجی خود درنظر گرفته است و با گسترش روابط دیپلماتیک سعی در توسعه سرمایهگذاریها در خلیج فارس و خصوصا امارات دارد.
امارات یکی از پایههای پیشبرد سیاستهای فرانسه
وی به برخی همکاریهای امارات و فرانسه در حل چالشها و مسائل منطقهای اشاره کرد و افزود: پیشبینی اینکه فرانسه تا چه میزان میتواند اهداف خود را در شرایط کاهش تعهدات آمریکا به منطقه پیش ببرد، دشواریهای خاص خود را دارد، اما در هرحال آنها در این شرایط نقشی برای خود درنظر گرفتهاند و معتقدند امارات یکی از پایههای پیشبرد این راهبرد جدید است. از دید آنها، اینکه امارات توانسته با تمام کشورهای منطقه و کشورهای غرب و شرق در سطوح مختلف، کار کند و روابط دارد، نشان دهنده پتانسیل بالای این کشور در ژئوپلیتیک منطقه است.
این کارشناس مسائل غرب آسیا، تاکید کرد: با توجه به شرایط ایجاد شده ناشی از جنگ اوکراین و چالشهایی که پیش روی کشورهای اروپایی برای تامین نفت و انرژی قرار گرفته، خلیج فارس و امارات جایگاه ویژهای به دست آورده است. در این میان، امارات یکی از تولیدکنندگان نفتی است که ظرفیت مازاد تولید نفت دارد، اما تمایلی به استفاده از آن ندارد.
وی با یادآوری اینکه پیش از این نیز وزیر دفاع فرانسه اعلام کرده بود به امارات، متحد اصلی خود در خلیج فارس، کمک خواهد کرد تا حریم هواییاش را که در معرض حملات حوثیهای یمن قرار گرفته بود، حفظ کند، ادامه داد: امارات با توجه به آسیبپذیریهایی که دارد، تلاش میکند از این فرصتها بهرهگیری کند و دو طرف توافقنامه همکاری و دفاع مشترکی نیز امضا کردند.
صفار با اشاره به سیاستهایی که آمریکا در خاورمیانه پیش میبرد، با کاهش تعهدات امنیتی آمریکا آنها را دستخوش تغییراتی عنوان و اضافه کرد: آمریکا به عنوان قدرت بزرگ با نفوذ در خاورمیانه، در گفتمانهای امنیتی کشورها جایگاههای متفاوتی داشت. با توجه به عملکرد آمریکا، این نگاههای متفاوت، طیفی از دشمنی و اتحاد را شکل داده بود؛ اما اگر فرانسه موفق شود نقش خود را در خلیج فارس و خاورمیانه تقویت کند، دو سر این طیف فاصلههای کمتری با یکدیگر خواهند یافت.
وی ادامه داد: فرانسویها میدانند بهتر از آمریکا میتوانند با همه کشورها و بازیگران این منطقه گفتگو داشته باشند و البته این شرایط، ضرورت ایفای نقش فعالانه و همکاری ایران را با توجه به پتانسیلها و ظرفیتهایی که دارد طلب میکند تا بتواند بازیگری درستی در این شرایط داشته باشد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: در شرایطی که برخی بازیگران تنش را به نفع خود میبینند، این تحولات میتواند در برخی الگوهای منطقهای تغییراتی ایجاد کند.
صفار با اشاره به نحوه پیشبرد سیاستهای مکرون در خاورمیانه در پنج سال آینده حضور دوباره او در قدرت فرانسه، افزود: امانوئل مکرون دوستی و روابط خوبی با محمدبن زاید، رئیس جدید امارات دارد. در دور دوم حضور مکرون، او تلاش دارد نفوذ سنتی فرانسه در سوریه و شامات را تقویت کند. با توجه به اینکه امارات، تنها کشور عربی در خلیج فارس است که مناسبات خود را با سوریه تا حد دیدار با «بشار اسد» نیز پیش برده، اهمیت روابط با امارات برای فرانسه بیش از گذشته شده است.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه امارات در میان کشورهای عربی شرایط سیاسی و اقتصادی منحصر به فردی دارد، اضافه کرد: با توجه به نقشی که پاریس بعد از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا برای خود در این اتحادیه قائل است، تلاش میکند با افزایش قدرت بازیگری در خاورمیانه، منافعی چند وجهی برای خود تعقیب کند. این امکانی است که از طریق امارات در اختیار فرانسه قرار میگیرد.
0 Comments