فرزاد پورسعید در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به حملات ارتش ترکیه و بمباران مناطقی از شمال عراق طی عملیات «قفل پنجه» Claw-Lock)) علیه نیروهای شبه‌نظامی کُرد این منطقه، خاطرنشان کرد: بخش مهمی از اهداف ترکیه از این عملیات نظامی، سیاسی و با نگاه به دستیابی به خطوط گاز این مناطق انجام می‌شود.

وی با بیان اینکه بعد از جنگ اوکراین، تأمین گاز با امنیت بین‌الملل گره خورده و آسیب‌پذیری‌های ترکیه نیز نمایان شده است، گفت: حدود 15 درصد از واردات گاز ترکیه وابسته به ایران است و 45 درصد دیگر از طریق روسیه تأمین می‌شود.

این کارشناس مسائل عراق توضیح داد: زمستان سال گذشته، یک هفته صادرات گاز ایران به ترکیه قطع شد و کارخانه‌ها و تأسیسات ترکیه‌ای مصرف‌کننده آن، با تعطیلی و بیکاری مواجه شدند. ایران اعلام کرد 250 میلیون مترمکعب کسری گاز داخلی داشت و به نظر می‌رسد امسال این رقم افزایش خواهد داشت.

 

ترکیه به دنبال منابع گازی شمال عراق و رژیم صهیونیستی

پورسعید اضافه کرد: تا سال 2026 قرارداد 15 ساله صادرات گاز ایران به پایان خواهد رسید و با توجه به شرایط موجود و عدم سرمایه‌گذاری ایران در این حوزه، ترکیه دیگر نمی‌تواند روی گاز ایران حساب کند و درواقع نمی‌خواهد این کار را بکند. از سوی دیگر، با توجه به تأکید ناتو برای ضرورت کاهش وابستگی اروپا به گاز روسیه، یکی از کشورهایی که در معرض این مطالبه غرب قرار خواهد گرفت، ترکیه است. به همین دلیل آن‌ها تصمیم گرفته‌اند با توجه به منابع گازی اقلیم کردستان و اکتشاف‌های گازی که دو میدان گازی بزرگ دریایی «تامار» و «لویاتان» تحت تسلط رژیم صهیونیستی انجام شده، اقداماتی انجام دهند.

وی ادامه داد: رژیم صهیونیستی اعلام کرده 12 میلیارد مترمکعبی که از این دو میدان استخراج می‌شود، در سال آینده به 21 میلیارد مترمکعب خواهد رسید. ترکیه می‌خواهد منابع گازی این دو بخش را به خط لوله گازی شمال عراق وصل کند و ازآنجا به اروپا برساند تا نیاز خود و اروپا را تأمین کند. این مسئله‌ای است که آمریکا، اروپا، صهیونیست‌ها و اقلیم کردستان عراق و ترکیه به دنبال آن هستند و برای آن‌ها اهمیت بالایی دارد. در این صورت ترکیه نیز به گذرگاه بزرگ گاز در منطقه تبدیل خواهد شد.

پورسعید به سفر مسعود بارزانی به ترکیه، یک روز قبل از آغاز عملیات نظامی «قفل پنجه» و دیدار او با اردوغان اشاره کرد و گفت: معاون خاورمیانه‌ای وزارت خارجه آمریکا نیز دو روز قبل از آغاز عملیات نظامی در سفری به اربیل، با مقامات اقلیم مذاکراتی انجام داد تا هماهنگی‌های آغاز این حملات انجام شود. درهرحال، مقامات ترکیه و اقلیم این ارزیابی را دارند که نیروهای مستقر در این مناطق، ممکن است در معرض نفوذ روسیه نیز باشند؛ بنابراین آن‌ها از مهم‌ترین موانع برای انتقال خطوط گازی هستند.

 

ورود رژیم صهیونیستی به تأمین گاز ترکیه و اروپا

این کارشناس مسائل عراق افزود: با ورود رژیم صهیونیستی به تأمین گاز، شاهد درگیری و حضور بیشتر امنیتی – نظامی رژیم صهیونیستی در این منطقه خواهیم بود که بیش از گذشته تضمین‌کننده این حضور نیز اروپا و آمریکا خواهند بود. از سوی دیگر نیز پیوند نظامی و امنیتی ترکیه، جمهوری آذربایجان و اقلیم کردستان با رژیم صهیونیستی، بعد اقتصادی نیز خواهد یافت.

 

ضربه به اقتصاد روسیه

وی این تحولات را ضربه مهمی به اقتصاد روسیه عنوان کرد و گفت: این مسئله باعث خواهد شد روس‌ها بیش از گذشته برای صادرات روی قدرت‌های آسیایی، خصوصاً چین و هند متمرکز شوند.

پورسعید اتصال این خطوط انرژی را عاملی برای افزایش فشارها به روسیه و تحقق هدف اروپا و آمریکا برای تبدیل روسیه از قدرتی اوراسیایی به آسیایی برشمرد و افزود: اگر آن‌ها در این راستا موفق شوند، روسیه به‌تدریج در یک دهه آینده به یک قدرت صرفاً آسیایی تبدیل خواهد شد.

این عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی در خصوص مواضع گروه‌های سیاسی عراق نسبت به اقدامات اقلیم کردستان و عملیات نظامی ترکیه در شمال عراق، تصریح کرد: معادلات نظامی – امنیتی در یک دهه اخیر به صورتی شکل گرفته که تا حد زیادی معادلات اقلیم را از عراق تفکیک کرده و از یکدیگر تأثیر زیادی نمی‌پذیرند. ازآنجاکه دولت عراق و ملی‌گراها به دنبال نوعی اعمال حاکمیت ملی و سراسری هستند و با چنین شعاری روی کار آمده است، به‌طور رسمی و اعلامی موضعی در مقابل این تحرکات خواهند گرفت، اما به لحاظ اعمالی دولت عراق نمی‌تواند حاکمیتش را به‌راحتی بر تمام قلمرو خود اعمال کند.

وی ادامه داد: در داخل عراق جریان‌های شبه‌نظامی و غیردولتی، خصوصاً روحانیت و اسلام‌گراها، به دلیل مخالفت و ضدیتی که با حضور رژیم صهیونیستی در منطقه دارند حتماً علیه این معادلات و مناسبات موضع‌گیری خواهند کرد، اما به نظر نمی‌رسد بتوانند اقدام مؤثری برای ممانعت از این اقدامات انجام دهند.

پورسعید درعین‌حال در خصوص برخی تحلیل‌ها مبنی بر احتمال تلاش اقلیم کردستان برای تحقق خواست جدایی کامل از عراق، گفت: با توجه به تحولات نظام بین‌الملل، قدرت‌های منطقه‌ای و آمریکا همچنان با استقلال کردستان موافق نیستند و این مسئله زمینه مساعد بین‌المللی ندارد. ضمن اینکه با توجه به‌حکم دادگاه عالی عراق مبنی بر ممنوعیت فروش نفت و گاز توسط اقلیم کردستان، اقلیم تلاش خواهد کرد نظر و موافقت دولت مرکزی عراق را با اختصاص درصدی از درآمد مربوطه به بودجه دولت و یا دادن امتیازاتی به دولت عراق جلب نماید.