جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

مانور بازدارندگی آمریکا در نزدیکی روسیه

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل روسیه درباره خبر اخیر نیویورک‌تایمز در خصوص تصمیم جو بایدن برای استقرار نظامیان آمریکا در بالتیک و شرق اروپا گفت: «آمریکا با چنین اقدامی بیشتر قصد دارد یک مانور بازدارندگی انجام دهد تا روسیه را به تجدیدنظر وادارد که این کشور به اوکراین حمله نکند. هرچند بعید به نظر می‌رسد روسیه در شرایط فعلی‌ حمله نظامی علیه اوکراین انجام دهد.»

حسن بهشتی‌پور در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی توضیح داد: «روسیه در حال حاضر نه از نظر اقتصادی شرایطی دارد که بتواند پشتیبانی مالی قوی برای حمله داشته باشد و نه از نظر سیاسی و بین‌المللی، افکار عمومی از این تصمیم مسکو حمایت خواهند کرد.»

وی در ادامه با بیان این موضوع که اوکراین جایگاه خیلی مهمی در روسیه داشته و دارد که به دو دلیل عمده ژئوپلیتیک مربوط می‌شود، گفت: «نخست اینکه اوکراین از نظر جغرافیایی در جایی قرار گرفته که همیشه خط حائل بین روسیه و غرب بوده است. زمانی هم که ناپلئون به روسیه حمله کرد این اوکراینی‌ها بودند که در کنار روس‌ها با ارتش ناپلئون جنگیدند.»

این کارشناس تاکید کرد: «دلیل دیگر هم این است که بعد از جنگ جهانی دوم، باوجودی‌که روابط روسیه و اوکراین در داخل شوروی تعریف می‌شد، اما با این همه روسیه از عضویت اوکراین در سازمان ملل حمایت کرد و لذا اوکراین قبل از فروپاشی شوروی یک کرسی سازمان ملل را کسب کرده بود.»

بهشتی‌پور با بیان اینکه اوکراین از جایگاه ویژه‌ای برای روسیه برخوردار است، افزود: « تخمین زده می‌شود بین ۱۷ تا ۲۰ درصد جمعیت اوکراین، روس‌تبار هستند. این در حالی است که روسیه با استناد به بندی از قانون اساسی‌اش حمایت از حقوق روس‌ها در سایر کشورها را وظیفه خود می‌داند.»

وی تاکید کرد با در نظر گرفتن این مسائل، وارد شدن به یک جنگ، مشکلات عمده‌ای برای کی‌یف و مسکو و کل منطقه ایجاد خواهد کرد.

همچنین به گفته این کارشناس، «روس‌ها آگاه هستند که شروع جنگ دست خودشان است، اما مشخص نیست که پایان جنگ هم توسط روسیه رقم خواهد خورد یا خیر. چرا که این تنش ممکن است به یک تنش منطقه‌ای تبدیل شود که مهار آن احتمالا بسیار دشوار خواهد بود.»

بهشتی‌‍‌پور در واکاوی اختلافات فعلی بین واشنگتن و مسکو نیز گفت: «بهانه اختلاف روسیه و آمریکا در حال حاضر مسئله اوکراین است؛ در واقع امر مسکو به دلیل گسترش ناتو احساس تهدید می‌کند و معتقد است که اگر اوکراین به عضویت ناتو درآید، عملا مرزهای غرب روسیه با تهدید جدی روبرو خواهد شد. همچنین روسیه پیش‌بینی کرده که ممکن است بعد از این اتفاق، موشک‌های میان‌برد آمریکایی در اوکراین مستقر شود.»

بهشتی‌پور با اشاره به اینکه چند سال پیش نیز روسیه در خصوص طرح سپر دفاع موشکی با دولت بوش پسر و بعد دولت باراک اوباما دچار مشکل شده بود، ادامه داد: «اما در سال ۲۰۱۰ بعد از برگزاری اجلاس لیسبون و بهبود روابط مسکو-واشنگتن، موقتا این تنش کاهش پیدا کرد و اوباما به‌جای چک و لهستان این طرح را در رومانی و ترکیه انجام داد که این کشورها تا حدودی فاصله‌شان از روسیه بیشتر بود.»

به گفته این کارشناس، «بعد از گذشت سال‌ها، در حال حاضر روسیه به صورت جدی نگران امنیت خود در مرزهای غربی‌ و جنوبی‌اش است. نگرانی مسکو در مرزهای جنوبی‌اش به گرجستان و پیوستن این کشور به ناتو مربوط می‌شود.»

کارشناس مسائل آمریکا در رابطه با نگاه آمریکا به تنش روسیه و اوکراین گفت: «به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها آمادگی لازم و کافی برای مقابله نظامی با روسیه در اوکراین را ندارند. درواقع هدف واشنگتن این است که موقعیت اوکراین را در برابر حمله احتمالی روس‌ها تقویت کنند و لذا دست به یک فضاسازی رسانه‌ای زده‌اند.»

وی معتقد است که فشار رسانه‌ای غرب به کرملین مبنی بر اینکه روسیه می‌خواهد به اوکراین حمله کند با هدف این است که مسکو را وارد یک درگیری خطرناک کنند تا اقتصاد این کشور ضعیف‌تر از وضع فعلی شود.

بهشتی‌پور با اشاره به اینکه مقامات غربی گفته‌اند در دو زمینه اعزام نیرو به این مناطق نزدیک روسیه خواهند داشت، توضیح داد: «بر این اساس قرار است کشورهایی مانند کانادا و انگلیس کارشناسانی را برای آموزش نیروهای مسلح اوکراین اعزام کنند و آمریکا هم گفته که تجهیزات و نفرات به این مناطق می‌فرستد.»

به گفته این کارشناس،‌ این صحبت‌های غرب بیشتر یک اولتیماتوم به طرف روسی به نظر می‌رسد تا مسکو را از نظر نظامی به تجدیدنظر وادارد.

بهشتی‌پور تاکید کرد اما در فضای رسانه‌ای به گونه‌ای تبلیغ می‌شود که انگار می‌خواهند روسیه را به انجام حمله نظامی ترغیب کنند.

کارشناس مسائل روسیه همچنین گفت که سیاست آمریکا درگیر شدن نظامی با روسیه در اوکراین نیست، لذا می‌توان پیش‌بینی کرد که یا جنگی رخ نمی‌دهد یا اگر جنگی هم دربگیرد یک جنگ نیابتی خواهد بود. یعنی روس‌تبارهای اوکراین با دولت مرکزی کی‌یف درگیر می‌شوند.

وی افزود: «در چنین وضعیتی طبیعتا غربی‌ها از دولت اوکراین حمایت می‌کنند و روسیه‌ نیز از روس‌تبارهای مقیم این منطقه.»

بهشتی‌پور در نهایت درباره اخبار منتشر شده مبنی بر اینکه جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در حال بررسی استقرار چندین هزار نیروی آمریکایی و همچنین کشتی‌های جنگی و هواپیما در کشورهای متحد ناتو در بالتیک و شرق اروپاست، گفت: «این صحبت‌ها و مانورهای بایدن با این هدف است که از یک سو در داخل آمریکا نشان دهد که نسبت به تحرکات روسیه بی‌تفاوت نیست و از سوی دیگر به متحدانش در ناتو به خصوص لهستان، رومانی و مجارستان که از سمت مسکو خیلی احساس تهدید می‌کنند ثابت کند که واشنگتن آن‌ها را در مقابل تهدیدات روسیه تنها نمی‌گذارد.»

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *