سید عباس حسینی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به پیامدهای مسدود شدن دارایی‌های افغانستان بر معیشت مردم، وضعیت این کشور را پیچیده و بغرنج دانست و اظهار داشت: هر چند طالبان توانسته‌اند به لحاظ مسائل امنیتی و ساختارهای سیاسی، مانع فروپاشی کامل دولت و نظام در افغانستان شوند، اما آنچه قریب الوقوع به نظر می‌رسد، فروپاشی کامل نظام اقتصادی و اجتماعی این کشور است.

وی ضمن اشاره به خشکسالی افغانستان که در 50 سال گذشته بی‌سابقه است، افزود: بیش از 80 درصد مردم این کشور کشاورز هستند و این خشکسالی با کاهش تولیدات کشاورزی، افغانستان را در آستانه قحطی قرار داده، به گونه‌ای که بر اساس گزارش‌های سازمان ملل بیش از نیمی از مردم افغانستان یعنی حدود 18 میلیون نفر، به کمک‌های بشردوستانه نیازمند هستند و از این تعداد 14 میلیون نفر در معرض گرسنگی قرار دارند.

این کارشناس مسائل افغانستان با بیان اینکه اکنون 72 درصد از جمعیت افغانستان با روزی کمتر از یک دلار زندگی می‌کنند، گفت: بسیاری از مردم در شهرها برای تامین لقمه نانی برای خانواده، مجبور به فروش وسایل خانه خود به قیمت بسیار کم شده‌اند.

 

اقتصاد وابسته به حضور نیروهای خارجی

حسینی اقتصاد وابسته به حضور نیروهای خارجی را از دیگر مشکلات افغانستان عنوان کرد و ادامه داد: متاسفانه نیروهای آمریکایی و ناتو در طول سال‌های گذشته به نحوی در افغانستان عمل کردند که با ایجاد چرخه‌ای باطل، اقتصاد این کشور وابسته به حضور فیزیکی آن‌ها و خدماتی که می‌داده و یا می‌گرفته‌اند، بوده است و با خروج غیرمسئولانه آن‌ها، دهها هزار شهروند افغانستان به یکباره بیکار شدند.

وی با بیان اینکه پس از روی کارآمدن طالبان آمریکا نزدیک به 9.5 میلیارد دلار از دارایی‌های افغانستان را مسدود کرد که 7 میلیارد آن در آمریکا قرار دارد، گفت: بخش خصوصی افغانستان اعلام کرده که بیش از 3 میلیارد دلار از پول‌ آن‌ها مسدود شده و عملا به پول‌ خود دسترسی ندارند. مسدود شدن این دارایی‌ها، در حالی که نظام پولی و بانکی افغانستان متکی به دلار بوده، کوبیدن میخی دیگر بر تابوت نظام اقتصادی و اجتماعی و دولتی این کشور از سوی آمریکا بود.

این پژوهشگر افغان تأکید کرد: آمریکا 2 سال پیش توافقنامه‌ای با طالبان امضا کرد، در آن زمان طالبان گروهی تروریستی و در تحریم نبود! وزیر خارجه آمریکا با ملابرادر پشت یک میز نشست و از توافقشان بسیار خوشحال و سرمست بود! اکنون چه شده که علیه همان طالبان که با کمک آمریکا به قدرت رسیده، تحریم‌های همه‌جانبه اعمال می‌شود! خصوصا در شرایطی که زندگی مردم افغانستان و ادامه حیات آن وابسته به این دارایی‌ها است، تحریم‌های مالی و بانکی اعمال کرده‌اند.

 

بحران نقدینگی؛ بحران اصلی و جدی اقتصادی در افغانستان

حسینی ضمن تشریح پیامدهای مسدود شدن گسترده درآمدهای تاجران افغانستان بر زندگی مردم در این کشور، خصوصا افزایش بسیار زیاد قیمت مواد غذایی و سوختی، اضافه کرد: امروز بحران اصلی و جدی اقتصادی در افغانستان بحران نقدینگی است که در پی مسدود شدن دارایی‌ها ایجاد شده است.

وی با اشاره به اظهارات یکی از اعضای سابق شورای عالی بانک مرکزی افغانستان در دولت گذشته مبنی بر اینکه جامعه جهانی باید اجازه دسترسی محدود طالبان به ذخایر ارزی افغانستان را بدهد تا بتواند حقوق کارمندان دولتی را بپردازد و مردم را از بحران اقتصادی و گرسنگی نجات دهد، تصریح کرد: در کنار مشکلات معیشتی کشاورزان، دهها هزارنفر از کارمندان دولتی افغانستان از حدود چهارماه پیش هیچ حقوقی دریافت نکرده‌اند.

این روزنامه نگار افغان ضمن تشریح وظایف طالبان درخصوص بحران اقتصادی و معیشتی در افغانستان، مذاکرات طالبان با هیات اروپایی و آمریکایی در قطر را سازنده و هوشمندانه دانست و گفت: طالبان تأکید کرده که نباید کمکهای بشردوستانه و آزادسازی ذخایر ارزی افغانستان سیاسی و تبدیل به اهرمی برای امتیازگیری و بهانه جویی غرب شود.

 

درک طالبان از محیط پیرامونی و بین‌المللی

حسینی با بیان اینکه طالبان محیط پیرامونی و بین‌المللی را درک کرده‌اند و در حال ارسال پیام‌های روشن و آشکاری به جامعه جهانی هستند، ابراز عقیده کرد: اکنون شاهد تغییر در نوع رویکرد مقامات کشورها و سازمان‌های امدادرسان پس از سفر به کابل هستیم. طالبان نیز تأکید کرده‌اند که تحت نظارت نهادهای مالی جهانی و شرایطی که خود و نهادهای امدادرسان اعلام می‌کنند، ذخایر ارزی آزاد شود تا بتوانند به مردم کمک کنند.

وی با بیان اینکه شاهد شفافیتی از سوی طالبان در مدیریت منابع مالی و دارایی‌های دولت هستیم، به فساد گسترده در دولت پیشین افغانستان، غارت اموال عمومی و عملکرد نادرست آن اشاره کرد و افزود: اگر جان مردم افغانستان برای جامعه جهانی اهمیت دارد و نه بهانه‌جویی و امتیازگیری از طالبان، حتی اگر به طالبان اعتماد ندارد، باید هر چه سریع‌تر با محوریت سازمان ملل، برنامه مشترک آزادسازی ذخایر ارزی تحت نظارت جهانی و کمک رسانی گسترده‌ای را قبل از شروع فصل زمستان، در دستور کار قرار دهد و این باید اولویت جدی و ابتدایی باشد.

این تحلیلگر مسائل افغانستان ادامه داد: ما به صورت ظاهری این ابراز نگرانی‌ها را در سخنان مقامات اروپایی شاهد هستیم، اما هیچ گام عملی برای این مسئله برداشته نشده است؛ در حالی که آمریکا و ناتو با توافق دوحه عملا طالبان را به رسمیت شناختند، اظهارات امروزشان طنز تلخی است که قابل پذیرش نیست. اگر آن‌ها طالبان را به رسمیت نمی‌شناختند زمینه سقوط دولت گذشته افغانستان فراهم نمی‌شد.

این کارشناس مسائل افغانستان تأکید کرد: آمریکا و ناتو که در قبال وضعیت کنونی افغانستان مسئولیت دارند، باید علاوه بر آزادسازی دارایی‌های آن ضمانت کنند در طول دهه آینده یا پنج سال آینده، حداقل 50 درصد هزینه بودجه عادی دولت افغانستان و پروژه‌های بازسازی را تامین می‌کنند.