سیدرضا میرطاهر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اعمال تحریم‌هایی دو جانبه از سوی روسیه و آمریکا و افزایش تنش میان این دو کشور، اظهار داشت: با روی کار آمدن جو بایدن به عنوان رئیس جمهور آمریکا، همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد روند روابط این دو کشور به سمت تنش‌زایی بیشتر حرکت کرده است و شاهدیم آمریکا در چندین جبهه مختلف روسیه را به چالش طلبیده و روابط میان این دو قدرت بدترین روابط را در دوره پساجنگ سرد تجربه می‌کند.

وی افزود: با توجه به همگرایی دوباره آمریکا و اروپا که در دوره ترامپ رو به زوال رفته بود، بایدن در جبهه سیاسی تلاش می‌کند اروپایی‌ها را در زمینه مقابله با روسیه در جبهه همسان قرار دهد و فشارهای سیاسی خود را به بهانه‌های مختلف افزایش داد. از جمله به بهانه اتهام دخالت روسیه در انتخابات آمریکا تحریم‌های متعددی علیه روسیه اعمال کرد. در عین حال کشورهای اروپایی، خصوصا اروپای شرقی همراه انگلیس، هم به این کارزار پیوسته‌اند و ما شاهد نوعی جنگ دیپلماتیک هستیم.

این کارشناس مسائل بین‌الملل، تقابل اقتصادی خصوصا در حوزه‌های انرژی و منازعه بزرگ گازی بازار اروپا را جبهه دیگری برشمرد که آمریکا در مقابل روسیه گشوده و اضافه کرد: مهم‌ترین نماد این تقابل تلاش مستمر آمریکا برای اعمال انواع تحریم‌ها علیه خط لوله گازی نورد استریم 2، به عنوان یک پروژه 11 میلیارد دلاری است که از دید آمریکا عقب‌گردی برای تصاحب بازار گازی اروپا به حساب می‌آید.

میرطاهر گفت: روسیه به رغم همه فشارها و تنش‌هایی که از سال 2014 به بعد با غرب داشته، هنوز هم بیش از 30 درصد از بازار گازی اروپا را در اختیار دارد و با عملیاتی شدن پروژه گازی نورد استریم2،  این مقدار باز هم افزایش پیدا خواهد کرد. از آنجا که آمریکا قادر به رقابت با گاز ارزان روسیه نیست، ناچار است تا آنجا که می‌تواند در این مسیر که اکنون 95 درصد آن تکمیل شده، سنگ اندازی کند. در این راستا در تازه‌ترین اقدام، سه نهاد دریایی و 13 کشتی روسی را مورد تحریم قرار داد.

 

سیاست جنگ تحریمی آمریکا علیه روسیه

وی بحران اوکراین را معضل بزرگ میان واشنگتن و مسکو عنوان کرد و با اشاره به تحریم‌های مکرر آمریکا و اروپا علیه روسیه به این بهانه، ادامه داد: آمریکا اساسا سیاست جنگ تحریمی را علیه روسیه در پیش گرفته و اولین بهانه‌های اعمال تحریم‌ها علیه روسیه دخالت در انتخابات و حمله سایبری بسیار بزرگی بود که نتایج بدی به بار آورد. آمریکا مدعی است هکرهای روسی پشت آن قرار داشتند.

میرطاهر به اخراج گسترده دیپلمات‌های روسی و اعمال تحریم‌ها علیه روسیه به این بهانه و همچنین واکنش متقابل مسکو به این اقدامات، اشاره کرد و گفت: مسئله جدیدی که در دوره بایدن به حوزه‌های تنش میان آمریکا و روسیه اضافه شده جنگ روانی و تبلیغاتی گسترده‌ای است که آمریکا علیه روسیه به راه انداخته که مصداق آن سخنان بی سابقه بایدن در مورد پوتین است که با الفاظ غیر دیپلماتیک و غیرمحترمانه صراحتا در مصاحبه‌هایی او را «قاتل» و « فاقد روح» خطاب کرد که نشان دهنده شدت انزجار بایدن از پوتین است.

وی افزود: در این شرایط به رغم دیدار برنامه‌ریزی شده‌ای که قرار است میان پوتین و بایدن صورت گیرد، می‌توان پیش بینی کرد آمریکایی‌ها فقط می‌خواهند به طرف روسی در مقابل اقداماتش هشدار دهند و تاکید کنند این اقدامات را تحمل نخواهند کرد.

 

روند افزایشی سطح تنش‌ها میان آمریکا و روسیه

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به عرصه‌های گسترده و متعدد تنش و اختلاف میان واشنگتن و مسکو، تاکید کرد: قطعا در دوره بایدن نباید انتظار افزایش همکاری‌ها را داشت و بلکه می‌توان پیش بینی کرد سطح تنش‌ها و تعارضات روندی افزایشی طی کند و حتی وارد عرصه‌هایی غیرقابل پیش‌بینی شود.

میرطاهر به تلاش آمریکا برای اعمال تحریم‌های متعدد علیه روسیه و همزمان وادار کردن مسکو به افزایش بودجه نظامی با هدف تاثیر گذاری بیشتر بر اقتصاد این کشور پرداخت و یادآور شد: مقامات ارشد روسیه بارها تاکید کرده‌اند که روسیه در دام بزرگ مسابقه تسلیحاتی که آمریکا برای شوروی گذاشت، نخواهند افتاد. لذا به نظر می‌رسد اقدامات واکنشی در مقابل آمریکا انجام نخواهند داد و بیشتر تلاش خود را معطوف به این کرده‌اند که بتوانند همپایگی استراتژیک بین دو کشور را حفظ کنند تا از توان ضربه متقابل برخوردار باشند.

وی تاکید کرد: در عرصه اقتصادی مهم‌ترین حربه‌ای را که آمریکا برای تضعیف اقتصاد روسیه به کار می‌برد، در دو بعد می‌توان دید. بعد اول، جلوگیری از افزایش توانمندی اقتصادی روسیه است که مهم‌ترین نماد آن تلاش زیاد برای جلوگیری از افزایش صادرات گازی است و بعد دوم، اجرایی کردن قانون «کاتسا»، قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم، است که ترامپ آن را امضا کرد و بر اساس آن هرگونه همکاری‌های نظامی و اقتصادی و تسلیحاتی با روسیه ممنوع است و اکنون آمریکا با استناد به این قانون به شدت محدودیت‌هایی علیه این کشور و کشورهای همکار با آن را اعمال کرده است.

 

سیاست نگاه به شرق با هدف خنثی سازی تحریم‌های غرب

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه هدف این اقدامات آمریکا را تضعیف هر چه بیشتر اقتصاد روسیه است، در خصوص نتایج اعمال تحریم‌های آمریکا علیه مسکو گفت: البته روسیه از سال 2014 به بعد سیاست نگاه به شرق را اتخاذ کرده و به شدت در پی گسترش روابط خود، خصوصا با شرق آسیا است که مهم‌ترین نمود آن را می‌توان روابط با چین در نظر گرفت که سطح همکاری‌ها میان دو کشور در بالاترین سطح در جریان است. در کنار آن روسیه به ژاپن، هند و کره جنوبی نظر دارد. ضمن اینکه به کشورهای ثروتمند و مهم غرب آسیا هم توجهاتی داشته و به دنبال گسترش روابط با ترکیه است.

میرطاهر با بیان اینکه روسیه به شدت بر گسترش روابط با منطقه آفریقا، خصوصا آفریقای زیر صحرا و همچنین منطقه آمریکای لاتین تمرکز دارد، ادامه داد: مجموعه این اقدامات روسیه نشان می‌دهد آن‌ها قصد دارند برای مقابله با جنگ اقتصادی شدید آمریکا برای تضعیف اقتصاد کشورشان، دریچه‌های جدیدی را در دیگر نقاط جهان بر روی اقتصاد خود بگشایند.

وی در عین حال با بیان اینکه که فشارهای تحریمی آمریکا مسلما تاثیرات منفی خود را خصوصا در عرصه اروپا خواهد گذاشت، گفت: اما اکنون چین و روسیه برای مقابله با رژیم تحریمی آمریکا به کاهش و حتی حذف دلار از مبادلات تجاری خود روی آورده‌اند. روس‌ها تلاش می‌کنند سمت و سوی روابط اقتصادی و تجاری خود را از اتحادیه اروپا که قبلا شریک اول اقتصادی روسیه بود، به کشورهای غیر از بلوک غرب سوق دهند تا زمینه کاهش آثار مخرب تحریم‌های آمریکا و اروپا را فراهم کنند.