دیاکو حسینی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تشدید تنش‌ها در روابط آمریکا و روسیه، خاطرنشان کرد: مدت‌ها است که در آمریکا، روسیه به‌عنوان قدرتی در حال رشد و متخاصم شناخته‌شده و به‌ویژه بعد از سال 2008 و حمله روسیه به گرجستان این مسئله تشدید شد.

وی افزود: بعد از پشت سر گذاشتن دوره‌ای که به نظر می‌رسید همکاری‌هایی بین روسیه و آمریکا به دلیل حوادث 11 سپتامبر و همچنین تصور آمریکا درباره حرکت روسیه به سمت لیبرالیزه کردن اقتصاد و باز کردن فضای سیاسی، شکل گرفته بود، تمام این تصورات از سال 2008 به بعد به‌تدریج از بین رفت؛ یعنی از زمانی که روسیه به گرجستان حمله کرد و آمریکا در آن زمان که  جورج بوش، رئیس‌جمهوری بود، عملاً از گرجستان حمایت کرد.

 

روسیه قدرتی متخاصم برای آمریکا

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: در دوره اوباما هم وضعیت به‌رغم توافقی که به «استارت جدید» معروف شد، نتوانست تغییر کند و درنهایت به بحران اوکراین و الحاق کریمه به روسیه منجر شد. این مسائل اجماعی را در آمریکا ایجاد کرد که روسیه یک قدرت متخاصم برای ایالات‌متحده است، قدرتی که هرچند بسیار ضعیف و کوچک‌تر از چین چالشی را متوجه آمریکا می‌کند اما درهرحال به‌عنوان یکی از چالشگران امروز آمریکا شناخته می‌شود.

حسینی با بیان اینکه روابط نسبتاً خوب بین پوتین و دولت ترامپ این مسئله که روسیه در انتخابات 2016 به زیان خانم هیلاری کلینتون در انتخابات دخالت کرده را تشدید کرد، اضافه کرد: این مسئله اختلاف و بدبینی بین دو کشور، به‌خصوص میان پوتین و دموکرات‌ها را تشدید کرد؛ بنابراین انتظار می‌رفت با به قدرت رسیدن  بایدن روابط روسیه و آمریکا در قیاس با دولت  ترامپ مقداری تیره‌تر شود.

 

اوج‌گیری برخی رقابت‌ها میان آمریکا و روسیه

وی درعین‌حال برخی رقابت‌ها را میان دو کشور در شکل‌گیری تنش کنونی مؤثر دانست و ادامه داد: رقابت استراتژیک امروز حداقل در حوزه اروپای شرقی به‌طور خاص بین روسیه و آمریکا و البته حوزه‌های فراتر از آن، مثل امنیت سایبری و همچنین رقابت‌هایی در ارتباط با تسلیحات هسته‌ای یک‌بار دیگر در حال اوج گرفتن است و جنگ سرد تازه‌ای را بین روسیه و آمریکا ایجاد کرده است.

مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با اشاره به اظهارات بایدن علیه ریس جمهور روسیه مبنی بر اینکه پوتین قاتل است و باید تاوان پس بدهد، افزود: به نظر می‌رسد  بایدن با این اظهارات تلاش دارد یک موضع سخت را در برابر  پوتین نشان دهد، ولی به معنای این نیست که تنش میان این دو کشور بالاتر خواهد رفت، به‌هرحال این دو کشور در طول دهه‌های اخیر نشان داده‌اند که به‌رغم لفاظی هایی که در مقاطع مختلف زمانی بین آن‌ها شکل می‌گیرد، استعداد بالایی برای پیگیری دیپلماسی و حل اختلافات بین خودشان از آن طریق دارند.

 

آمریکا نگران نزدیکی روسیه و چین

به گفته حسینی، مسئله این است که از نگاه آمریکا، روسیه علاوه بر مواردی که اشاره شد، به خاطر نزدیک شدن بیش‌ازحدش با چین و نوعی هماهنگی کامل در سطح جهانی با آن و همچنین سایر اختلافات مثل دخالت موفقیت‌آمیزی که روسیه در سوریه داشت که عملاً تمامی برنامه‌های آمریکا را زمین‌گیر کرد، باید تحت‌فشار قرار گیرد.

 

بایدن برای رئیس‌جمهور قوی بودن در فشار است

وی توضیح داد: درواقع  بایدن تحت‌فشار است که نشان دهد رئیس‌جمهوری قوی است که قادر است در برابر چالش‌هایی که آمریکا با آن‌ها موجه است برخورد جدی و مؤثری داشته باشد؛ بنابراین معتقدم مقداری از این لفاظی‌ها می‌تواند مقدمه دیپلماسی جدی‌تر بین دو کشور باشد؛ همان‌طور که شاهد بودیم  پوتین نسبتاً موضع کنترل‌شده‌ای را نشان داد و متوجه است که نباید تحت تأثیر این فضاسازی‌ها قرار گیرد و از مسیری که می‌تواند روابط دو کشور را در یک کانال تحت کنترل قرار دهد آن را خارج کند.

 

آمریکا و روسیه ناگزیر به همکاری هستند

این کارشناس مسائل بین‌الملل به برخی اظهارات مقامات سیاسی دو کشور در روزهای اخیر ازجمله اظهارات سخنگوی وزارت خارجه روسیه مبنی بر اینکه روابط با آمریکا به بن بست خورده است، اشاره کرد و گفت: به‌رغم این مواضع که مقداری تنش آلود است، این دو کشور ناگزیر هستند در موارد متعددی باهم همکاری کنند، چه درباره امنیت در اروپای شرقی یا حتی موضوعات مربوط به منطقه موسوم به خاورمیانه اعم از سوریه، آینده یمن یا همین‌طور درباره برنامه هسته‌ای ایران.

حسینی تأکید کرد: آمریکایی‌ها به‌شدت مایل هستند که نتیجه این دیپلماسی در نهایت امر این باشد که روسیه را وادار کنند مقداری از چین فاصله بگیرد. گرچه با توجه به آنچه در سال‌های اخیر در روابط روسیه و چین شکل‌گرفته و قدرت دو کشور، چنین مسئله‌ای با تردید مواجه است اما به‌هرحال چنین فاصله‌گیری احتمالی می‌تواند تأثیرات عمیقی نه‌فقط در موضوعاتی مثل کنترل تسلیحات یا امنیت سایبری، بلکه در رابطه با مهار چین در شرق آسیا داشته باشد.

وی اضافه کرد:‌ به‌هرحال روسیه قدرتی در حوزه اقیانوس آرام هم هست و در این رابطه، جهت‌گیری روسیه به سمت آمریکا می‌تواند مؤثر باشد. اکنون خیلی زود است در مورد چنین جهت‌گیری صحبت کنیم، اما آمریکایی‌ها در نهایت مایل هستند که شاهد باشند روسیه در ازای امتیازهایی که می‌توانند به آن بدهند مقداری از چین فاصله بگیرد، ازجمله تأمین امنیت خطوط انرژی مثل نورد استریم به اروپا و همین‌طور درباره به رسمیت شناختن و نقش روسیه در سوریه و یا منطقه‌ای فراتر از آن و همین‌طور ادامه سکوت آمریکایی‌ها در برابر اقدامی که روسیه در اوکراین و کریمه انجام داد.

حسینی گفت: درواقع بازی بزرگی که آمریکا ترجیح می‌دهد با روسیه دنبال کند به‌طور مستقیم به مهار چین مربوط می‌شود و نقطه شروع آن می‌تواند آغاز فاصله‌گیری تدریجی روسیه از چین باشد که برای آمریکا تا امروز بسیار دردسرساز بوده است.