دکتر سید رضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با یادآوری اینکه موضوع خروج نظامیان آمریکایی از عراق اکنون به مطالبه‌ای جدی در این کشور تبدیل‌شده است، اعلام تصمیم هشت برابر کردن نیروهای ناتو در عراق را در این شرایط در راستای پیگیری چند هدف ارزیابی و خاطرنشان کرد: ناتو در تلاش است تا بتواند به‌نوعی زمینه مشروعیت بخشی و قانونی کردن حضور نظامیان آمریکایی در عراق را فراهم کند.

 

ناتو به دنبال باز استقرار و مشروعیت بخشی به حضور نظامیان آمریکا در عراق

وی بابیان اینکه بخش زیادی از نیروهای نظامی ناتو را، نظامیان آمریکایی تشکیل می‌دهند، افزود: به نظر می‌رسد هشت برابر کردن نیروهای ناتو در مقابل مصوبه مجلس قابل‌بحث است؛ یعنی ممکن است بعدازاینکه این قانون اجرایی شده موضوع خروج نظامیان آمریکایی ناتو پیگیری شود اما مجدداً نظامیان آمریکایی در قالب نظامیان ناتو در عراق مستقر شوند. این درواقع باز استقرار نظامیان آمریکایی و هم مشروعیت بخشی به حضور آن‌ها در عراق است که در مقابل آن مصوبه مجلس قرار دارد که عملاً حضور نظامیان آمریکایی را مشروع و قانونی نمی‌داند.

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا ادامه داد: به‌هرحال جبهه غرب تلاش بسیار زیادی برای تضعیف سازمان حشدالشعبی در عراق انجام داده است. این تلاش به‌انحاءمختلف انجام‌شده؛ اما وقتی به وضعیت عراق نگاه می‌کنیم می‌بینیم که حشدالشعبی در این کشور تضعیف نشده است؛ در انتخابات 2018 فهرستی که موردحمایت حشد شعبی بوده، بعد از سائرون حائز اکثریت کرسی‌ها شده، علاوه بر آن در فرآیند سیاسی و معرفی کابینه و نخست‌وزیر نقش‌آفرینی می‌کند و هم به لحاظ نظامی هم به‌عنوان یک نیروی رسمی زیر نظر وزارت دفاع عراق پذیرفته‌شده است.

 

تضعیف حشدالشعبی یکی از اهداف اصلی حضور نظامیان ناتو در عراق

عمادی با بیان اینکه حشدالشعبی به لحاظ نظامی مهم‌ترین گروهی است که مخالف مداخله خارجی در عراق است، گفت: این جریان همچنین مخالف بحث عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، لذا یکی از اهداف اصلی که با حضور نظامیان ناتو در عراق پیگیری می‌شود، بحث تضعیف حشدالشعبی در این کشور است.

وی تأکید کرد: می‌توان دلایل دیگری در سطح منطقه‌ای هم برای این تصمیم در نظر گرفت، اما به نظر می‌رسد آن دلایل منطقه‌ای مانند محاصره ایران یا درواقع به‌نوعی کنترل ایران در شرایط کنونی مقداری رنگ‌باخته و کمتر شده است و بیشتر بحث حضور و نفوذ خارجی در این منطقه مطرح است. آنچه آن‌ها دنبال می‌کنند بیشتر حضور و نفوذ آمریکا در منطقه یا خود سازمان ناتو در منطقه است.

این استاد دانشگاه با یادآوری اهداف تشکیل ناتو به‌عنوان پیمانی در مقابل شوروی سابق که آن کارکردش را ازدست‌داده است، گفت: این حضور در عراق و کشورهای مشابه عراق، برای این است که این فلسفه وجودی ناتو همچنان باقی بماند، یعنی ناتو به‌عنوان یک سازمان نظامی عملاً کارکرد خود را از دست ندهد بلکه این حضور خارجی باعث شود که فلسفه هویتی‌اش حفظ شود.

عمادی به پیامدهای منفی حضور آمریکا در افغانستان برای ثبات و آرامش در این کشور اشاره کرد و ادامه داد: تاکنون هم واکنش‌هایی که از سوی احزاب و مقامات دولت عراق اتخاذشده است، اغلب واکنش‌هایی در مخالفت با حضور نظامیان ناتو در این کشور بوده است.

وی درعین‌حال اضافه کرد: اگر بخواهیم واقعیت‌ها را ببینیم، باید گفت متأسفانه در این زمینه در عراق اجماع وجود ندارد. بخشی از گروه‌های عراقی مخالف حضور نظامیان ناتو در کشورشان هستند که اغلب در قالب سازمان حشدالشعبی و به‌خصوص گروه‌های شیعی تعریف می‌شوند. این گروه‌ها مخالف‌اند که هم ناتو در کشورشان حضورداشته باشد و هم اینکه شمار نظامیان آن‌ها افزایش پیدا کند اما بخشی دیگر از گروه‌ها هم هستند که مخالفتی با حضور ناتو و به‌طورکلی نظامیان خارجی ازجمله ایالات‌متحده آمریکا در عراق ندارند.

 

کشیده شدن دامنه مخالفت و درگیری به سمت نظامیان ناتو

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا افزود: بنابراین در این زمینه نمی‌شود گفت که اجماع مشخصی میان گروه‌های عراقی وجود دارد. ما در این زمینه دودستگی در عراق می‌بینیم، برخی گروه‌ها مخالف‌اند و آن را نقض حاکمیت عراق می‌دانند و واکنش نشان می‌دهند، برخی دیگر در موضع‌گیری‌شان از آن دفاع کردند؛ اما درمجموع به نظر می‌رسد گروه‌هایی که مخالف این حضور هستند دست برتر رادارند؛ حضور نظامیان ناتو باعث می‌شود که دامنه درگیری‌ها که اکنون میان گروه‌های مقاومت و نظامیان آمریکایی است به سمت نظامیان ناتو هم کشیده شود و افزایش پیدا کند.

 

اراده برای واگذاری تأمین امنیت به نیروهای عراقی وجود ندارد

عمادی با تأکید بر توانمندی عراق در ایجاد و حفظ امنیت خود بدون مداخله خارجی، تصریح کرد: معتقدم اگر اراده جدی از سوی بازیگران خارجی برای ناامن کردن عراق وجود نداشته باشد، نیرو‌های عراقی می‌توانند امنیت عراق را در مبارزه با تروریسم تامین کنند. این بازیگران خارجی را صرفا گروه‌های تروریستی نمی‌دانم، بلکه برخی کشورها، مانند آمریکا، هستند که برای ناامن کردن عراق تلاش می‌کنند.

وی توضیح داد: اگر اراده جدی برای ناامن کردن عراق وجود نداشته باشد، تروریسم امروز،‌ تروریسم 2014 نیست، تروریسم تضعیف‌شده است. در عراق، تروریسمی وجود دارد که سازمان آن از بین رفته، بازمانده‌هایش باقی‌مانده‌اند که می‌توانند عملیات انتحاری و انفجاری انجام دهند، اما درمجموع نیروهای نظامی عراق می‌توانند امنیت کشورشان را درصورتیکه بازیگران خارجی کارشکنی نکنند تامین کنند.

عمادی تأکید کرد: اگرچه به نظر می‌رسد در شرایط کنونی متاسفانه اراده‌ی جدی از سوی قدرت‌های جهانی برای واگذاری امنیت عراق به نیروهای مستقل عراقی وجود نداشته باشد، لیکن تلاش و مقاومت عراقی بر اراده مذکور تاثیرگذار خواهد بود.