پیروزی جو بایدن، نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا سؤالات زیادی را در خصوص رفتار سیاسی وی درباره مسائل خاورمیانه مطرح کرده است. حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اینکه دونالد ترامپ حاضر به پذیرش شکست نیست و موضوع انتخاب جو بایدن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد گفت با عبور از این فضا و با ورود بایدن به کاخ سفید تغییراتی اساسی در تاکتیک‌های آمریکا در خاورمیانه به وجود خواهد آمد.

هانی‌زاده ادامه داد: «نخستین موضوعی که در مدار توجه بایدن قرار دارد‌ مسئله فلسطین و تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی به پایتختی بیت‌المقدس است. ازآنجایی‌که هر رئیس‌جمهوری در ایالات‌متحده قبل از پیروزی در انتخابات در برابر لابی صهیونیستی تعهد می‌دهد که امنیت رژیم اسرائیل را در اولویت قرار خواهد داد لذا بایدن نیز از این قاعده مستثنا نیست.»

این کارشناس تأکید کرد: «درواقع هم جو بایدن و هم معاون وی خانم کامالا هریس بارها به شکلی صریح اعلام کرده‌اند که حامیان دوآتشه رژیم صهیونیستی هستند؛ بنابراین بایدن در درجه اول باید منافع رژیم اسرائیل را موردتوجه قرار دهد و از دایره تعریف‌شده در مورد این رژیم خارج نشود.»

هانی‌زاده با تأکید بر این موضوع که دیدگاه تاکتیکی بایدن با ترامپ تفاوت اساسی خواهد داشت، افزود: «این مسئله که مناقشات اعراب و اسرائیل بدون تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی به پایان نخواهد رسید و این مسئله که این دولت در چه محدوده جغرافیائی و پایتخت آن چه شهری خواهد بود، بخشی از دغدغه تیم بایدن را تشکیل می‌دهد.» به گفته وی حتی اگر دولتی تحت عنوان فلسطین نیز تشکیل شود این دولت فاقد ابزارهای دفاعی و نظامی خواهد بود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر این موضوع که بایدن اعتقاد دارد که روند مذاکرات بین فلسطین و اسرائیل باید از سر گرفته شود و طرفین به یک دیدگاه مشترکی برای آینده فلسطین برسند، گفت: «شاید مرگ ناگهانی صائب عریقات، گفتگوکننده ارشد فلسطینی در یکی از بیمارستان‌های اسرائیل آن‌هم یک هفته پس از پیروزی جو بایدن بی‌ارتباط با رویکرد بایدن در خصوص ضرورت تشکیل دولت مستقل فلسطینی نیست.»

صائب عریقات «65 ساله» از سال 1993 و هم‌زمان با امضاء توافقنامه اسلو بین جنبش فتح و رژیم صهیونیستی ریاست تیم مذاکره‌کننده فلسطینی را به عهده داشت و شدیداً بر مواضع خود برای تشکیل دولت فلسطینی پا‌فشاری می‌کرد.

هانی‌زاده با بیان این‌که موضوع دیگری که موردتوجه بایدن و تیم وی خواهد بود مسئله عربستان است، گفت: «قطعاً این کشور با روی کار آمدن بایدن جایگاه خود را در منطقه و جهان از دست خواهد داد و در آینده با یک سلسله تغییرات دراماتیک مواجه خواهد شد.» وی افزود: «عربستان در طول 4 سال گذشته به دلیل همراهی با سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری شکست‌خورده آمریکا، نقشی کاملا تخریبی در رخدادهای منطقه ایفا کرد. پرداخت میلیاردها دلار به ترامپ، قتل دردناک جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار برجسته سعودی، جنگ علیه ملت بی‌دفاع یمن و موضوع حقوق بشر بخشی از پرونده‌هایی هستند که در مدار توجه تیم بایدن قرار خواهد گرفت.»

به گفته هانی‌زاده، اعتقاد بایدن این است که محمد بن سلمان که اکنون به دلیل قتل جمال خاشقچی تحت تعقیب دادگاه فدرال آمریکا قرار دارد شایسته رهبری کشور عربستان نیست. لذا بایدن بارها در جریان مبارزات انتخاباتی خود از نقش تخریبی عربستان به‌شدت انتقاد کرده بود. رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا اعتقاد دارد که محمد بن سلمان باید از قدرت کناره‌گیری و جای خود را به ولیعهد سابق محمد بن نایف بدهد.

این کارشناس با توجه به این مسائل تأکید کرد: «بنابراین تغییرات اساسی در پیکره حاکمیت رژیم آل‌سعود در طول یک‌سال آینده روی خواهد داد و به همین دلیل بن سلمان به شدت تلاش دارد تا به صورتی آبرومندانه از باتلاق یمن خارج شود.»

هانی‌زاده ترکیه را یکی دیگر از کشورهایی عنوان کرد که پس از ورود بایدن به کاخ سفید دچار انزوای سیاسی خواهد شد و گفت که ازاین‌رو ترکیه شرایط مناسبی نخواهد داشت.

وی توضیح‌ داد: «سیاست بایدن اعمال حداکثری فشار بر دولت رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه خواهد بود؛ لذا از نگاه بایدن این کشور باید ارتباط خود را با تروریست‌های سوریه قطع و از این کشور خارج شود و در بحران لیبی نیز مداخله نکند.»

این کارشناس به افغانستان نیز اشاره کرد و گفت: «در مورد افغانستان به نظر می‌رسد که جو بایدن خیلی به توافقنامه صلح بین دولت ترامپ و طالبان که در قطر به امضاء رسید پایبند نخواهد بود و تمایلی نیز به همکاری با طالبان نخواهد داشت. لذا طبیعی است که نیروهای آمریکا همچنان با هدف کنترل برخی کشورهای منطقه در افغانستان باقی خواهند ماند.»

در نهایت هانی‌زاده گفت: «در مورد عراق نیز جو بایدن تلاش خواهد کرد تا عراق به سه بخش کردنشین، شیعه‌نشین و سنی‌نشین تقسیم شود؛ زیرا بایدن زمانی که رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنا بود طرحی برای تقسیم عراق ارائه داد. اولین گامی که بایدن در مورد عراق برمی‌دارد احتمالاً تلاش برای زمینه‌سازی استقلال اقلیم کردستان است اما این امر قطعاً به دلیل مخالفت های داخلی عراق و مخالفت اغلب کشورهای منطقه و جهان در حد یک رؤیا برای بایدن باقی خواهد ماند.»