دکتر سید رضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه اتفاقات اخیری که در لبنان رخ داد به فرصتی برای فرانسوی‌ها تبدیل شد تا درصدد احیای همان نقش تاریخی خود باشند، خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد مکرون همچنان به کشوری مانند لبنان نگاه استعماری دارد. لبنان زمانی مستعمره فرانسه بود و در سفر اخیر مکرون به لبنان چیزی کمتر از این نگاه استعماری شاهد نبودیم.

وی با اشاره به نوع ادبیاتی که رئیس جمهور فرانسه در لبنان به کار برد و همچنین نوع واکنش محافل رسانه‌ای فرانسه، گفت: حتی برخی تحلیلگران و رسانه‌های فرانسوی هم عنوان کردند که رفتار مکرون در سفر به لبنان رفتار یک کشور مستقل در مقابل کشور مستقل دیگر نبوده، بلکه رفتار قدرت اروپایی در مقابل یک کشور مستعمره خود بوده است!

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا افزود: مکرون در دو – سه سال اخیر بسیار تلاش کرده که نقش فرانسه را در سیاست جهانی افزایش دهد. برای نمونه سال گذشته شاهد بودیم که او تا چه میزان برای دیدار آقای روحانی و ترامپ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل تلاش کرد. این‌ها نشان می‌دهد فرانسه به دنبال نقش پویاتر، فعال‌تر و جایگاه مناسب‌تر در نظام جهانی است. اکنون نیز با توجه به پیشینه و جایگاه لبنان برای فرانسه و همچنین تلاش مکرون برای ارتقا جایگاه فرانسه، به‌عنوان اولین مقام خارجی به لبنان سفر کرد و بستری را فراهم کرد که کمک‌های خارجی به لبنان سرازیر شود.

 

سفر مکرون به عراق و لبنان برای ارتقای جایگاه فرانسه

عمادی ادامه داد: سفری که مکرون به عراق انجام داد مستقیماً با هدف ارتقا جایگاه فرانسه و احیای نفوذش در این کشور انجام شد. اگر درباره لبنان پیشینه استعماری نقش‌آفرینی می‌کند و برجسته است، درباره عراق تمایل برای نقش‌آفرینی بیشتر است که مکرون را سوق داد که به عراق سفر و با مقامات این کشور دیدار و گفتگو کند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه مکرون و فرانسه همچنان نگاه بالا به پایینی در قبال لبنان و عراق دارند، ادامه داد: فرانسه انتقال کمک‌ها به لبنان را مشروط به اعمال اصلاحات مدنظر صندوق بین‌المللی پول و اعلام کرد کمک‌ها زمانی به لبنان می‌رسد که آن‌ها بتوانند مشکلات داخلی خود را در حوزه سیاسی کاهش دهند.

وی همچنین به وجود نوعی واقع‌بینی در رویکرد فرانسه نسبت به لبنان اشاره کرد و گفت: گرچه باید بررسی کرد که آیا این واقع‌بینی با آمریکا هماهنگ شده است یا خیر، اما مکرون نقش حزب‌الله را در لبنان کاملاً درک می‌کند؛ به همین دلیل در دو سفری که به لبنان داشت با نماینده حزب‌الله گفتگو کرد. فرانسه برخلاف برخی کشورها مانند آلمان و بریتانیا که به‌عنوان قدرت‌های بزرگ اروپایی محسوب می‌شوند، حزب‌الله را تحریم نکرد و آن را سازمانی تروریستی ندانست.

عمادی اضافه کرد: وقتی برخی در لبنان از مکرون خواستند موضوع خلع سلاح حزب‌الله را مطرح کند، او عنوان کرد که اولویت فعلی ما خلع سلاح حزب‌الله نیست و کسی که در این شرایط خواهان خلع سلاح حزب‌الله است، شرایط لبنان را درک نمی‌کند؛ بنابراین نوعی واقع‌بینی هم در ادبیات و گفتمان مکرون در رابطه با تحولات لبنان و به‌خصوص حزب‌الله دیده می‌شود.

به اعتقاد این استاد دانشگاه موفق بودن و یا نبودن فرانسه در رویکردی که در قبال لبنان و عراق در پیش‌گرفته است در درجه اول به میزان استقلال در عمل این کشور نسبت به آمریکا بستگی دارد.

وی توضیح داد: اگر قرار باشد فرانسه زیرمجموعه سیاست‌های آمریکا نقش‌آفرینی کند، به نتیجه‌ای نخواهد رسید، اما اگر مستقل از سیاست‌های آمریکا بخواهد نقش‌آفرینی کند و رویکردی را در پیش بگیرد بدون اینکه نگران این باشند که آمریکا چه واکنشی نشان خواهد داد؛ در این صورت می‌تواند به جمع‌بندی و نتیجه مثبتی برسد.

این استاد دانشگاه با یادآوری اینکه سید حسن نصرالله واکنش منفی به سفر مکرون نشان نداد و گفت «ما از کمک فرانسه هم استقبال می‌کنیم»، افزود: این رویکرد مثبت زمانی است که فرانسه در چارچوب سیاست‌های آمریکا حرکت نکند، اما اگر فرانسه این‌گونه عمل نکند و مانند آمریکا همان نگاه خصمانه را به حزب‌الله داشته باشد و یا از سایر سیاست‌های آمریکا نیز تبعیت کند، در این صورت جوابی نمی‌گیرد؛ اما اگر مستقل حرکت کند می‌تواند نتیجه‌ای برای سیاست خارجی فرانسه داشته باشد.

 

فرانسه توان استقلال از آمریکا را ندارد

وی سیاست مستقل عمل کردن از سوی فرانسه را در لبنان بسیار مؤثرتر از عراق دانست و با اشاره به سابقه استعمار فرانسه و نفوذ در میان بخشی از سیاستمداران این کشور، در رابطه با توان فرانسه برای استقلال عمل نسبت به آمریکا در منطقه غرب آسیا، گفت: اساساً شکاف‌های جدی میان قدرت‌های اروپایی و ایالات‌متحده آمریکا در چهار سال دوره ترامپ پیش آمده و واگرایی میان آمریکا و اروپا ایجاد شده است؛ اما واقعیت این است که اروپا توان چندانی در مقابل آمریکا ندارند.

عمادی با اشاره به حجم بیش از یک تریلیون دلار روابط تجاری میان اروپا و آمریکا، افزود: بااین‌حال اگر آمریکا در ارتباط با سیاست‌هایش در غرب آسیا به فرانسه فشار بیاورد، فرانسه از سیاست‌های خود عدول خواهد کرد، چراکه به لحاظ اقتصادی آسیب‌پذیر است و روابط اقتصادی که با آمریکا دارد در این رابطه تأثیرگذار است. مگر اینکه آمریکا علائمی در رابطه با پذیرش این سیاست‌ها نشان داده باشد و یا سیاست‌های فرانسه درمجموع چندان از آمریکا دور نشده باشد.