دکتر عبدالرضا فرجی راد در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی بابیان اینکه رابطه اروپا و آمریکا بعد از پایان جنگ سرد اتحاد و همبستگی گذشته خود را از دست داد، خاطرنشان کرد: شاید بتوان گفت بعد از جنگ سرد اولین تنشی که میان آمریکا و اروپا رخ داد در خصوص حمله به عراق بود که اروپای غربی و کشورهای مهم جز بریتانیا علاقه‌مند به همراهی با آمریکا نبودند. البته در رابطه با اقدام نظامی در لیبی هم توافقی میان اروپا و آمریکا نبود.

وی مقابله با طالبان و حمله به افغانستان پس از حمله به برج‌های دوقلو را از زمینه‌هایی برشمرد که اروپا و آمریکا همراهی با یکدیگر شکل دادند و افزود: بعد از جنگ سرد آن‌ها با هم کنار می‌آمدند اما درعین‌حال اروپایی‌ها در فکر تشکیل ارتش واحد هم بودند. البته بین آن‌ها دودستگی‌هایی وجود داشت که نهایتاً به این نتیجه رسیدند این ارتش را به‌تدریج شکل دهند اما از آمریکا هم جدا نشوند؛ چراکه تصور می‌کردند نمی‌توانند ارتش کاملی را بدون حمایت‌ها و همکاری آمریکا داشته باشند.

 

دلسرد شدن اروپا نسبت به آینده روابطش یا آمریکا

این استاد ژئوپلیتیک با اشاره به بروز ناسازگاری‌هایی در روابط آمریکا با اروپا پس از روی کار آمدن ترامپ، گفت: ترامپ با انتقادات شدید به ناتو، ایجاد فشار و بهانه‌تراشی، اروپایی‌ها را ناامید کرد. تعرفه‌هایی بر کالاهای اروپایی وضع کرد که باعث رنجش آن‌ها شد. علاوه بر آن برخوردهای توهین‌آمیز با رهبران اروپا به‌ویژه باخانم مرکل و برخی دیگر از رهبران اروپا هم برای آن‌ها ناخوشایند بود.

فرجی راد ادامه داد: گرچه برخی از سران اروپا صبر و تحمل پیشه کردند اما تعدادی از آن‌ها، مانند آلمان، به این نتیجه رسیدند که باید اروپا مقداری مستقل‌تر شود و روی پای خود بایستد و تا حدودی با نزدیک شدن به روسیه نگرانی‌های خود را کاهش دهد.

وی با اشاره به اظهارات اخیر صدراعظم آلمان درخصوص اینکه آمریکا دیگر رهبری جهانی را ندارد و یا نمی‌خواهد داشته باشد و همچنین تماس تلفنی مکرون با پوتین و هماهنگی‌ها برای انجام سفری به مسکو، گفت: این مواضع نشان می‌دهد که آن‌ها از یک‌سو از آمریکا ناامید شده‌اند، اما از سوی دیگر هم نگاهی به انتخابات آمریکا دارند. از یک‌سو به کاخ سفید اخطار می‌دهند و ازیک‌طرف هم منتظر نتیجه انتخابات در این کشور هستند.

این استاد ژئوپلیتیک بابیان اینکه آرزوی همه اروپایی‌ها این است که آقای ترامپ انتخاب نشود، اضافه کرد: اگر او انتخاب نشود طبیعتاً روابط نزدیک اروپا و آمریکا دوباره احیا خواهد شد؛ چراکه با توجه به برخی مسائل امنیتی و همچنین موضوع اوکراین و دیگر مسائل، نگرانی‌ها نسبت به روسیه وجود دارد و هم نگرانی‌ها نسبت به ظهور و بروز قدرت چین در اروپا و خرید شرکت‌ها و مسئله جاده ابریشم جدید و قدرت گیری چین و از محافظه‌کاری خارج شدنش، باعث می‌شود اگر آقای «جو بایدن» روی کار بیاید آمریکا و اروپا مجدداً به هم نزدیک‌تر شوند.

 

اروپا در انتظار نتایج انتخابات آمریکا

فرجی راد با تأکید بر اینکه نباید تصور کرد با یک سخنرانی خانم مرکل در رابطه با ضرورت استقلال از آمریکا همه‌چیز پایان یافته است، توضیح داد: نباید در نتیجه‌گیری عجله کرد و گفت اروپایی‌ها از آمریکا جدا شدند و آن را به‌عنوان یک متحد تلقی نمی‌کنند بلکه می‌توان گفت در شرایط فعلی اروپا منتظر نتایج انتخابات چهار ماه آینده است.

وی ادامه داد: اگر آقای ترامپ مجدداً روی کار بیاید که احتمالش کمتر شده است، طبیعتاً روندی که اروپایی‌ها در پیش‌گرفته‌اند ادامه خواهد یافت. آن‌ها مقداری به مسکو نزدیک‌تر خواهند شد و سعی می‌کند قوی‌تر به سمت ارتش مستقل بروند. به‌ویژه اینکه با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و نزدیکی‌اش به آمریکا اروپا باید به فکر امنیت خود باشد و با توجه به فشارهای ترامپ، اقتصادش را باز کند و بیشتر با کشورهای دیگری مانند چین، خاورمیانه، آمریکای لاتین، آفریقا و حتی روسیه کار کند.

این استاد ژئوپلیتیک با اشاره به نتایج نظرسنجی‌ها در آمریکا که حاکی از کاهش احتمال حضور ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور آینده دارد، گفت: گرچه نمی‌توان با قاطعیت به آن‌ها اتکا کرد، چراکه در چهار ماه آینده ممکن است اتفاقاتی رخ دهد. علاوه بر آن موفقیت کاندیداها در مناظره‌ها هم اهمیت بالایی دارد. مسلم این است که اقتصاد آمریکا ضربه شدیدی خورده و احتمال قوی نمی‌تواند در چهار ماه آینده سربلند کند. اعتراضات ضد نژادپرستی هم که کم‌وبیش ادامه پیدا خواهد کرد آقای ترامپ را در وضعیت بدی قرار داده است؛ بنابراین باید صبر کرد و دید که آیا او می‌تواند این عقب‌ماندگی را ترمیم کند. اگر نتواند احتمال شکستش در انتخابات به میزان زیادی بالا می‌رود.

 

افول آمریکا سیری زمان‌بر و طولانی دارد

فرجی راد در رابطه با برخی تئوری‌ها مبنی برافزایش سرعت افول قدرت آمریکا، اظهار داشت: باید در نظر داشت مسائلی مانند دنیای چندقطبی، پیشرفت فنّاوری و ظهور قدرت‌های جدید جهانی مانند چین، روسیه، هند، برزیل و آفریقای جنوبی باعث می‌شوند آمریکا دیگر نتواند به‌عنوان قدرت برتر و یا تک‌رو قد علم کند. اقتصاد جهانی و تبادلات هم در حال متنوع شدن هستند، اما این‌ها به این معنا نیست که افول آمریکا مثلاً در 10 سال و یا 20 سال آینده رخ می‌دهد. این سیری زمان‌بر و طولانی دارد.

وی افزود: آمریکا قدم درراه افول گذاشته و در حال نزول است، به‌ویژه اگر همچنان افرادی مانند آقای ترامپ در این کشور روی کار بیایند سرعت این افول را افزایش می‌دهند.

فرجی راد تأکید کرد: آمریکا به‌عنوان قدرت برتر اقتصادی و نظامی جهان رو به افول است، اما این افول تدریجی و زمان‌بر است. مقامات این کشور هم تلاش خود را می‌کنند که این افول رخ ندهد و یا به‌صورت کند باشد و مبارزه‌ای که با چین، روسیه و حتی اتحادیه اروپا می‌کند هم در همین راستا است.