دکتر علی اصغر زرگر در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه مسئله امنیت غذایی کشورها به دلیل شیوع جهانی کرونا بسیار مورد بحث قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: این مسئله خصوصا در کشورهایی که وابستگی تامی در تامین مواد غذایی خود دارند، بیشتر محل نگرانی شده است.

وی افزود: سوالاتی مطرح است که مثلا کشوری مانند انگلستان که تنها 50 درصد از مواد غذایی خود را در داخل تامین می‌کند، بعد از تبعات ناشی از شیوع کرونا چگونه می‌خواهد مواد غذایی خود را تامین کند و آیا کشورهایی مانند استرالیا و هند گندم و برنج خود را خواهند فروخت یا خیر. البته اگر کشورها نخواهند با یکدیگر همکاری کنند، اروپا شاید بیش از سایر قاره‌ها، امنیت غذایی‌اش به خطر بیفتد.

این تحلیلگر اقتصاد سیاسی در عین حال با تأکید بر اینکه هنوز هم درآمد و نظامات اجتماعی و اقتصادی است که حرف اول را می‌زند و معمولا کشورهای غنی راحت‌تر می‌توانند امنیت غذایی خود را تامین کنند، به شرایط کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین اشاره کرد و گفت: در شرایط فعلی بیش از ۸۲۱ میلیون نفر از جمعیت جهان دچار مسئله گرسنگی هستند که از میان آن‌ها بیش از ۱۰۰ میلیون نفر از گرسنگی شدید رنج می‌برند. این جمعیت که قربانیان نظام حاکم قبل از کرونا هستند، در دوران فعلی و پسا کرونا در معرض بیشترین آسیب‌ها قرار دارند.

زرگر با اشاره به احتمال افزایش میزان جمعیت گرسنه‌ها در پی افزایش میزان بیکاری و کاهش درآمد خانوارها، اضافه کرد: قطعاً موفقیت در غلبه بر این چالش‌ها، مستلزم برنامه‌های منسجم و قدرتمند دولت‌ها برای ایجاد سیستم‌ غذایی ایمن است و سازمان‌های بین‌المللی باید ترتیبات تبادل مواد غذایی را در دنیا به عهده بگیرند تا از قحطی مواد غذایی جلوگیری شود؛ چرا که احتمال دارد برخی کشورهای تولید کننده بر این امواج سوار شوند و بخواهند قیمت‌ها را طوری بالا ببرند که در حد توان خرید کشورهای جهان سوم نباشد.

وی با اشاره به گزارش رویترز که بر اساس آن بیش از ۸۲۰ میلیون نفر در جهان همزمان با تهدید همه‌گیری ویروس کرونا در وضعیت فقدان منابع درآمدی یا دسترسی نداشتن به مواد غذایی سالم قرار گرفته‌اند، گفت: به‌دلیل قرنطینه خانگی و تعطیلی کسب‌وکار، درآمد بسیاری از اقشار جامعه کاهش یافته یا به صفر رسیده است. بنابراین ممکن است خانوارها نتوانند منابع غذایی خود را تامین کنند، حتی اگر وجود داشته باشد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه هنوز مطالعات دقیقی درباره اینکه مواد غذایی به دلیل شیوع کرونا نتوانسته تولید شود صورت نگرفته است، افزود: وقتی کمبودی در عرضه باشد قیمت‌ها بالا می‌رود و بسیاری از کشورهای جهان سوم شاید توان خرید آن را نداشته باشند؛ اما هنوز مشخص نیست که آیا کرونا توانسته در کشت برنج کشوری هایی مانند ویتنام، هند و پاکستان موثر باشد یا خیر و آیا در کشورهایی مانند استرالیا و یا آمریکا کرونا بر کشت گندم تاثیرگذار بوده یا خیر.

زرگر اضافه کرد: درست است که این همه گیری بر مثلا کالاهایی که آلمان تولید می‌کرده تاثیر داشته و یا تجارت بین‌الملل در حد 15 درصد در سال 2020 کاهش پیدا خواهد کرد، اما درباره مواد غذایی مشخص نیست؛ چرا که این‌ها بیشتر در تجمعات شهری تولید نمی‌شوند و در مزارع و کشتزارها که تجمعات انسانی وجود ندارد به دست می‌آیند.

وی همچنین با اشاره به برخی گزارش‌ها در رابطه با عدم امکان جابجایی و حضور کارگران در مزارع و به ویژه در زمان برداشت محصول به دلیل محدودیت‌های ناشی از شیوع کرونا، گفت: گزارش هایی درباره وقوع چنین مشکلاتی در مجتمع‌های صنعتی منتشر شده، اما بعید به نظر می‌رسد در رابطه با برخی از محصولات از جمله ذرت، برنج و گندم که در ابعاد صنعتی تولید می‌شوند و سیستم‌های پشتیبانی و حمل و نقل وسیعی دارند، مشکل قابل توجهی در تولید و عرضه رخ دهد. در رابطه با باغات هم مشخص نیست که در پاییز چه وضعیتی وجود خواهد داشت.

این استاد دانشگاه درخصوص برخی گزارش‌ها مبنی بر اینکه برخی صادرکنندگان محصولات کشاورزی و غذایی، ممکن است صادراتشان به دیگر کشورها را متوقف ‌کنند نیز اظهارکرد: باید کشورها برنامه‌ریزی درستی درباره ذخایر مواد غذایی و همچنین صرفه جویی‌ها داشته باشند. کشوری مانند ایران تامین امنیت نسبی در حوزه غذا دارد و جزو صادر کنندگان مواد غذایی است. در عراق، افغانستان و سوریه که دولت‌های قدرتمندی وجود ندارد ممکن است اتفاقاتی بیفتد، اما در کشوری مانند ایران که چهار فصل است چندان نگرانی وجود دارد.

زرگر در عین حال تأکید کرد: البته باید هشدارها را داد؛ چرا که درباره پیش خرید گندم از کشاورزان دولت باید به‌طور جدی اقدام کند و با خرید گندم سیلوها را پر کند تا امنیت نان حفظ شود و مانع از این شود که گندم توسط خارجی‌ها خریداری شود، چرا که در رابطه با برخی اقلام این اتفاق افتاد.

وی گفت: به هر صورت این امکان وجود دارد که کرونا که تا کنون چهار ماه دنیا را تعطیل کرده است با توجه به موج هایی که ایجاد می‌کند امنیت غذایی را در بخشی از دنیا به خطر بیندازد و توفانش ایران را هم تحت تاثیر قرار دهد.