دکتر محمود دهقان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه شیوع جهانی کرونا در قرن بیست و یکم معادل‌هایی مانند وبا و حصبه در قرن‌های دیگر داشته که منجر به کشته شدن میلیون‌ها نفر شدند، محکی برای انسانی است که ادعا می‌کند متمدن شده و راهکارها را بهتر فراگرفته است، اظهار داشت: رسانه های غربی این نکته را دامن زده اند. شکل‌گیری کرونا در شهر ووهان و اینکه هیچ شهر دیگری در چین آلوده و قرنطینه نشد و بازگشت این شهر به شرایط عادی و گسترش سریع این ویروس در سایر کشورها جای سؤال و ابهام زیادی دارد.

 

تلاش ترامپ برای جلب همکاری کشورها برای اتهام زنی به چین

وی با بیان اینکه نوع عملکرد این ویروس نیز به لحاظ پزشکی جای ابهام و سؤال دارد، افزود: در شرایط فعلی آمریکا تلاش می‌کند کشورهای اروپایی را با خود همراه کند تا چین را مورد اتهام قرار دهند. آن‌ها درباره کرونا ابهاماتی را مطرح می‌کنند ازجمله اینکه ویروس کووید 19 آزمایشگاهی بوده و دولت چین نسبت به ابعاد آن پنهان‌کاری کرده است. البته ذهن بسیاری از کشورها را هم متوجه این موضوع کرده‌اند.

این استاد دانشگاه با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا در انتقاد از عملکرد چین و سازمان بهداشت جهانی، گفت: برای آقای ترامپ که در سال انتخابات قرار دارد این مسئله بسیار مهم است که با استراتژی فرافکنی و مسئولیت را متوجه دیگران کردن، بتواند فرار به جلو داشته باشد و فضای ضد چینی در کشورش ایجاد کند و فشارها بر خود را کاهش دهد.

دهقان با اشاره تماس‌های تلفنی سران کشورها و رایزنی‌های صورت گرفته در خصوص کنترل ویروس کرونا و ابعاد سیاسی و اقتصادی آن، ادامه داد: دبیر کل سازمان ملل از کشورها و دولت‌های بزرگ انتقاد کرده که به‌جای برخورد منطقی و همگام برای جلوگیری از گسترش کرونا به مسائل سیاسی خود مبادرت کردند. حتی آمریکا بودجه سازمان بهداشت جهانی را قطع کرد و بیشتر به دنبال منافع خود رفت.

 

آمریکا بعد از کرونا همچنان به واگرایی دامن زد

وی در رابطه با احتمال ایجاد زمینه‌های همکاری میان قدرت‌ها خاطرنشان کرد: از زمانی که ترامپ در آمریکا روی کارآمد میز همکاری جهان را به هم‌ریخت و در حوزه‌های مختلف شاهد پیامدهای آن بوده‌ایم. این نوعی واگرایی در مقابل همگرایی است که در جهان در حال شکل‌گیری بود. این‌ها مسائلی نیست که بتوان به آن بی‌توجه بود. آمریکا بعد از شیوع کرونا همچنان به مسائل واگرایانه دامن زد و به‌جای توجه به مسائل جهانی، مانند گذشته با شعار «اول آمریکا» تنها به مسائل خود توجه کرد. کرونا هم درواقع به این سیاست و تبعات آن دامن زد.

 

جهان به سمت عدم همگرایی و تشدید سیاست‌های واگرایانه می‌رود

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل تأکید کرد: در این شرایط متأسفانه جهان به سمت عدم همگرایی و تشدید سیاست‌های واگرایانه می‌رود و تماس‌هایی که میان رهبران کشورهای جهان انجام می‌شود، بیشتر باهدف خروج کشور خود از بحران‌های اقتصادی پیش رو است. قطعاً ضربه‌ای که این ویروس به اقتصاد جهانی وارد کرد سیاست‌های واگرایانه را تشدید کرد و در حال حاضر کشورها هرکدام درگیر مسائل خود هستند.

 

نتیجه تشدید و تقویت ناسیونالیسم برای جهان فاجعه‌بار است

دهقان با بیان این اعتقاد که در آینده شاهد بحرانی مانند بحران 1929 خواهیم بود، توضیح داد: آن بحران با رکود بزرگ جهانی همراه بود و موجب روی کار آمدن حزب «نازیسم» در آلمان و «فاشیسم» در ایتالیا شد. بعدازآن هم جنگ جهانی دوم در سال 1945 شکل گرفت. امروز هم جهان به سمت تشدید و تقویت ناسیونالیسم می‌رود که نتیجه آن می‌تواند برای کل جهان فاجعه‌بار باشد.

وی با تشریح پیامدهای زیان‌بار کرونا برای اقتصاد کشورها، افزود: در شرایط فعلی همه کشورها اذعان دارند که رشدشان متوقف و یا منفی شده است و یا رو به استقراض آورده‌اند. تولید در همه کشورها پایین آمده است. حتی در برخی از ایالت‌های آمریکا رفتارهای خشونت‌آمیزی شکل‌گرفته که بی‌سابقه بوده است. درمجموع نمی‌توان این را نادیده گرفت که متأسفانه چشم‌انداز مثبتی دیده نمی‌شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به شرایط اروپا و اقتصاد کشورهای عضو این اتحادیه به‌ویژه آلمان، ایتالیا و اسپانیا گفت: این شرایط موقت نیست و اتفاقاً هر چه زمان بگذرد عمق آثار ضربه اقتصادی خود را نشان خواهد داد. در این شرایط با ایجاد نارضایتی‌های اجتماعی و اقتصادی دولت‌ها عملاً در مقابل ملت‌ها قرار خواهند گرفت. هنوز آثار بیکاری و تورم خود را نشان نداده است و با ظهور این شرایط قطعاً مشکلات خود را بیشتر نشان خواهند داد و در ‌چنین وضعیتی دولت‌ها تنها در پی حل مشکلات ملی خود خواهند بود.