جعفر قنادباشی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اعتراض عده زیادی از مردم به برگزاری انتخابات در الجزایر را  بی سابقه دانست و خاطرنشان کرد: در این کشور عده زیادی از مردم مخالف کل برگزاری انتخابات بودند و تا کنون حدود 44 هفته است که تظاهرات خود را علیه روند جاری در الجزایر و اقدام هیئت حاکمه به برگزاری انتخابات  ادامه می دهند. به عقیده آنها از آنجا که هیات برگزارکننده انتخابات منصوبان و همفکران عبدالعزیز بوتفلیقه هستند، صلاحیت برگزاری انتخابات را نداشته‌اند. به خصوص اینکه نامزدهای انتخاباتی نیز از دوستان و هواداران بوتفلیقه‌ای بودند که با مخالفت مردم کناره گیری کرد.

وی با بیان اینکه نبود نام بوتفلیقه در فهرست نامزدهای احراز مقام ریاست جمهوری انتخاباتی و رقابت نامزدهای متعدد دیگری در این انتخابات، فضای کم سابقه ای را در الجزایر ایجاد کرده بود، ادامه داد: مردم الجزایر بعد از بیست سال که یک رئیس جمهور را در قدرت تجربه کردند، وارد انتخاباتی شدند که نامزدی جزء آقای بوتفلیقه در آن شرکت داشت. قبل از این و برای مدت دو دهه بوتفلیقه نامزد اصلی و محوری هر انتخابات ریاست جمهوری بود، اما در فضای جدید کاندیداهای تازه ای وارد عرصه انتخابات شدند. در واقع کوشش آن بود، تا واجدین شرایط بیشتری بر سر صندوق های رای حضور پیدا کنند که در عرصه عمل، چنین نشد و تنها حدود 40 درصد از واجدین شرایط در این انتخابات شرکت کردند.

 

چشم انداز پیش روی اعتراضات مردمی

وی با اشاره به اعتراضات مستمر مردمی در پی برگزاری این انتخابات و تاثیر آن بر فضای سیاست داخلی الجزایر، گفت: در شرایط فعلی دو چشم انداز در رابطه با وضعیت مردم معترض الجزایر وجود دارد. یکی طرحی که دولت و هیات حاکمه به دنبال آن است و نظامیان پشت صحنه و حزب قدیمی الجزایر از ارکان اصلی آن هستند. کوشش آنها این است که روند برگزاری انتخابات را همچنان ادامه دهند و رئیس جمهور جدید بتواند با قرار گرفتن در پست ریاست جمهوری و تشکیل کابینه و تحقق بخشی از خواسته های مخالفان امور کشور را به سوی آرامش پیش برد.

قنادباشی افزود: هیات حاکمه مصمم است روند کنونی ادامه پیدا کند، با این امید که تظاهر کنندگان ببینند تظاهراتشان بی ثمر است و مطمئن شوند دولت بنا ندارد در مقابل خواسته هایشان عقب نشینی کند، چرا که دولت تا کنون هیچ امتیازی به آنها نداده است. از طرف دیگر وعده هایی که به معترضان داده می شود، مانند تغییر قانون اساسی و قانون انتخابات، انحلال مجلس کنونی و ایجاد مجلس جدید در راستای خواسته هایشان است تا آنها به این نتیجه برسند که ممکن است در این دولت به خواسته هایشان برسند.

 

احتمال سرکوب یا محدود کردن آزادی مخالفان

این تحلیلگر مسائل آفریقا با بیان اینکه مخالفان امیدوارند با ادامه روند اعتراضات بتوانند دولت فعلی را کنار بزنند، در عین حال خاطرنشان کرد: به نظر نمی‌رسد توانمندی مخالفان به آن اندازه باشد که بتوانند این تظاهرات را به سرانجام برسانند بنابراین در نهایت دولت موفق می شود مخالفان را ابتدا با وعده دادن و بعد با تهدید، به توقف تظاهرات‌شان وادار کند. طبیعتاً چند روز بعد از استقرار رئیس جمهور احتمال دارد روند سرکوب یا محدود کردن آزادی مخالفان آغاز شود و آنها تلاش کنند اگر نتوانستند مخالفان را از طریق تحقق خواسته ها آرام کنند این بار با ایجاد محدودیت‌ها و حتی سرکوب به اعتراضات پایان دهند.

قنادباشی گفت: البته این سناریو احتمال بیشتری دارد. اما اگر اعتراضات مخالفان پایان نیافت گزینه بعدی تشکیل دولت ائتلافی و یا مذاکره رئیس جمهور کنونی با سران مخالفان است که از این طریق راه حلی ایجاد شود. این امر ممکن است تحت عنوان گفتگوی ملی و کوشش برای وحدت با دعوت از مخالفان در دولت و یا حضور برخی عناصر مخالفان در هیات دولت انجام گیرد.

وی با اشاره به اینکه آقای عبدالمجید تبون، رئیس جمهور فعلی، سه ماه نخست وزیر آقای بوتفلیقه بوده است، اضافه کرد: او کوشش کرده اینگونه عنوان کند که این پست بر من تحمیل شده بود و با آقای بوتفلیقه مخالف بودم و در انتخابات هم به عنوان یک مخالف شرکت کردم.

قنادباشی در خصوص تاثیر منطقه ای نتیجه انتخابات در الجزایر گفت: الجزایر جایگاه ویژه ای در آفریقا، جهان عرب و به خصوص مجموعه کشورهای غیرمتعهد در جهان دارد. سیاست الجزایر نمی تواند به سادگی تغییر کند زیرا به افکار عمومی و احزاب و نهادهای سیاسی موجود بستگی دارد. سیاست یک کشور کوچک آفریقایی نیست که به سادگی بتواند چرخش های زیادی داشته باشد؛ بنابراین تغییرات احتمالی محدود خواهد بود.

 

همسویی با رژیم صهیونیستی و ارتجاع عربی خطر پیش روی الجزایر

وی با بیان اینکه سیاست خارجی الجزایر در زمان آقای بوتفلیقه سیاست نسبتا بی طرفانه و غیرفعالی بود، ادامه داد: خطری که در شرایط فعلی سیاست خارجی این کشور را تهدید می کند مساله نفوذ عربستان، امارات و ارتباط آنها با برخی از نظامیانی است که زمام امور را در دست دارند. آنها علاقه مند هستند که الجزایری که مخالف رژیم صهیونیستی و ارتجاع عربی بوده را به سمت همسویی با ارتجاع عربی بکشانند، اما در عرصه عمل تغییرات نمی تواند یکباره و اساسی باشد اما الجزایر کنونی با توجه به پیوندهایی که نظامیان با ریاض دارند ممکن است تمایلی را در سیاست خارجی به همکاری و پیوندهای بیشتر با ارتجاع عربی و عربستان پیدا کند.

 

اروپا نگران به هم ریختن الجزایر

این تحلیلگر مسائل آفریقا و غرب آسیا با اشاره به منابع غنی نفت و گاز الجزایر افزود: اروپایی ها خیلی نگران به هم ریختگی اوضاع و فروپاشی در الجزایر هستند لذا یکی از دلایل اصلی که تظاهرات در الجزایر مانند لبنان و عراق به خشونت کشیده نشد این بود که نفوذی های غربی ها و ارتجاع عربی در آن حضور نداشتند زیرا ناآرامی ها در الجزایر را به زیان خود می دانستند.

وی گفت: بنابراین به نظر می رسد که هیات حاکمه کنونی که انتخابات را برگزار کرده خیلی با مخالفت خشونت طلبانه روبرو نشود و خشونت طلبی در الجزایر مانند عراق و لبنان صورت نخواهد گرفت. از این جهت می شود گفت نظامیان الجزایر و هیات حاکمه اطمینان خاطری دارند که با مخالفتی براندازانه شبیه آنچه که در عراق و لبنان رخ می دهد روبرو نیستند. چرا که ارتجاع عربی و کشورهای غربی خصوصا فرانسه علاقه مند هستند که زمام امور در الجزایر همچنان در دست سیاستمداران و افراد همسو با آنها باقی بماند.