مرتضی مکی با اشاره به لحن تند و تهدید آمیز بوریس جانسون در مقابل اتحادیه اروپا و تحریک این کشورها خاطرنشان کرد: این لحن تند و فشار سیاسی ابزاری برای انگلیس است تا به خواسته خود برسد و برخی مقامات سیاسی کشورها و اتحادیه اروپا نسبت به این لحن عوام گونه و قلدرمآبانه با همین ابزار واکنش نشان دادند. یکی از مقامات آلمانی گفته بود اتحادیه اروپا و آلمان زیر بار این فشارهای سیاسی نخواهند رفت. آقای جانسون در مقابل اتحادیه اروپا از این لحن تند استفاده می‌کند و این اقدام تاکنون نتوانسته باعث شود اتحادیه اروپا در مواضع خود انعطاف بیشتر از این و بازنگری در توافقنامه برگزیت ایجاد کند.

این کارشناس مسائل راهبردی همچنین درخصوص علل اقدام نخست وزیر انگلیس برای تعلیق پارلمان این کشور خاطرنشان کرد: بوریس جانسون، نخست وزیرانگلیس، پس از اینکه خانم ترزا می نتوانست پس از سه سال زمینه‌های لازم را برای خروج از اتحادیه اروپا فراهم کند، طرفدار جریان محافظه‌کاران سرسخت در حزب محافظه‌کار است که خواستار خروج بدون توافق و یا با توافق از اتحادیه اروپا هستند. وقتی تمام سناریوها و تلاش‌های خانم ترزا می به شکست انجامید، محتمل‌ترین سناریویی که می‌توانست خروج از اتحادیه اروپا را تحقق ببخشد، خروج بدون توافق از اتحادیه بود، چرا که اتحادیه اروپا به هیچ وجه حاضر به بازنگری در توافقنامه‌ای نبود که با خانم ترزا می ‌بسته بود.

وی ادامه داد: به همین دلیل همه بحث‌هایی که در محافل سیاسی و رسانه‌ای مطرح می‌شد، این بود که آقای بوریس جانسون چاره و راهی جز خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا ندارد؛ اما آقای جانسون با محدودیت‌هایی برای تحقق این اقدام مواجه بود.

این کارشناس مسائل اروپا در تشریح این محدودیت‌ها گفت: یکی اینکه جریان مخالف خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا در داخل انگلیس همچنان جریان قدرتمندی است و آقای جانسون در وضعیت متزلزلی در مجلس عوام قرار دارد و او نمی‌تواند حمایت لازم را داشته باشد که بتواند یک خروج با توافق یا بدون توافق با حمایت پارلمان را تحقق ببخشد؛ به همین دلیل بحث تعطیلی یا تعلیق مجلس عوام را در پیش گرفته و در انگلیس چنین رویدادی کم سابقه بوده است که نخست وزیری با تعطیلی و تعلیق مجلس بخواهد یکی از پیچیده‌ترین تحولات یا رویدادهای سیاسی انگلیس را محقق کند.

وی ادامه داد: در مقابل هم احزاب مخالف به دنبال این هستند که از این اقدام آقای جانسون جلوگیری کنند و توافقاتی داشته‌اند که با رای عدم صلاحیت به  دولت آقای جانسون با اقدام او مقابله کنند، اما تعطیلی مجلس عوام تا 14 اکتبر این تلاش احزاب مخالف را خنثی کرد. این اقدام امکان این را که احزاب مخالف پس از 14 اکتبر در یک زمان دوهفته‌ای که موعد خروج انگلیس از اتحادیه اروپا است، بتوانند به توافقی برای اجتناب از خروج بدون توافق از این اتحادیه دست پیدا کنند، خیلی سخت و دشوار کرد.

مکی یادآورشد: در شرایط کنونی انگلیس در موقعیت بسیار سخت و پیچیده سیاسی قراردارد و با تعطیلی مجلس عوام تا 14 اکتبر تمام جریان‌های مخالف خروج بدون توافق در یک حالت بلاتکلیفی و استیصال قرار دارند.

وی درباره تلاش نخست وزیر انگلیس برای خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا با وجود هشدارها درباره تبعات منفی سیاسی و اقتصادی گفت: آن‌ها اینگونه فکر نمی‌کنند و بر این باورند که انگلیس در داخل اتحادیه اروپا با محدودیت‌های جدی مواجه است و عملا حاکمیت ملی اش زیر سوال رفته و محدود شده است. ضمن اینکه معتقدند که آنها می‌توانند در یک برنامه میان مدت برتبعات سیاسی و اقتصادی خروج از اتحادیه اروپا غلبه کنند.

مکی در عین حال افزود: جریان‌های مخالف معتقدند خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا گذشته از تبعات اقتصادی که می‌تواند موجب رکود اقتصاد انگلیس شود می‌تواند تبعات سیاسی هم داشته باشد و زمینه‌های جدایی اسکاتلند و ایرلند شمالی را از بریتانیا فراهم کند، چرا که در سال 2016 اکثریت مردم این دو منطقه خواهان ماندن در اتحادیه اروپا بودند و هم اکنون اعلام کرده اند که خروج بدون توافق انگلیس باعث خواهد شد آنها تلاش مجددی را برای برگزاری همه پرسی استقلال انجام دهند.

وی ادامه داد: همه این متغیرها وضعیت پیچیده سیاسی را در انگلیس ایجاد کرده  و حتی اگر خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا تحقق پیدا کند انگلیس برای سالها همچنان درگیر تبعات خروج از اتحادیه اروپا خواهد بود.

وی با اشاره به اظهارات بوریس جانسون مبنی بر اینکه در صورت خروج بدون توافق، 39 میلیارد یورویی را که در چارچوب توافق خانم می ‌با اتحادیه اروپا به عنوان هزینه خروج اعلام شد، پرداخت نخواهد کرد، گفت: اگر خروج بدون توافق تحقق پیدا کند، قطعا این پول هم به اتحادیه اروپا داده نخواهد شد. این نکته راهم باید در نظر گرفت که اتحادیه اروپا نمی‌خواهد انگلیس خروج راحتی از اتحادیه اروپا داشته باشد، چرا که این خروج راحت ممکن است دامن گیر دیگر اعضای اتحادیه اروپا نیز بشود. خروج از اتحادیه اروپا اگر تبعات سیاسی و اقتصادی سنگین داشته باشد قطعا دیگر جریانهای مخالف در اتحادیه که خواهان جدایی یا فاصله گرفتن از آن هستند را به فکر فرو خواهد برد و آنها را بر آن خواهد داشت که نسبت به جدایی از اتحادیه اروپا تجدید نظرکنند. درست است که خروج بدون توافق برای انگلیس تبعاتی خواهد داشت اما برای اتحادیه اروپا نیز تبعاتی دارد که در کوتاه مدت رکود اقتصادی خواهد بود و در میان مدت و بلند مدت می‌تواند زمینه ساز تقویت گرایش‌های جدایی‌طلبانه در دیگر مناطق اتحادیه اروپا مثل باسک، کاتالونیا و یا جدایی و تقسیم بلژیک شود.

وی درباره تاثیر برگزیت سخت بر کشورهای اروپایی نیز گفت: برخی کشورهای اتحادیه اروپا مانند دانمارک یک چهارم تجارتشان با انگلیس است و انگلیس بخشی از مواد غذایی و محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را از اعضای اتحادیه اروپا تامین می‌کند. وقتی انگلیس بدون توافق از اتحادیه اروپا خارج شود ضمن اینکه خودش با بحران تامین مواد مواجه می‌شود و می‌تواند در کوتاه مدت مسولان این کشور را با مشکل مواجه کند، برای کشورهایی که این محصولات کشاورزی و مواد غذایی را به انگلیس صادر می‌کنند نیز مشکلاتی ایجاد خواهد کرد و این کشورها را می‌تواند در صادرات مواد غذایی که معمولا عمر کوتاهی دارند و امکان ذخیره سازی آنها کم است، متحمل زیان‌هایی کند و در کوتاه مدت کشورهای این اتحادیه با رکود مواجه خواهند شد.

این کارشناس مسائل اروپا درخصوص اقداماتی که احزاب مخالف می‌توانند در برابر جانسون و تلاشش برای برگزیت سخت انجام دهند نیز گفت: رویدادی که در انگلیس در حال وقوع است کم‌سابقه و یا بی‌سابقه است و درباره آن نمی‌توانیم برای پیش بینی تحولات آینده به گذشته رجوع کنیم تا ببینیم معمولا در این شرایط چگونه با آن مقابله می‌شده است. انگلیس نیز قانون اساسی نوشته شده‌ای ندارد که بر مبنای آن تجزیه و تحلیل کرد که حالا احزاب مخالف در این شرایط چه امکانی را در دست دارند که بتوانند با جانسون مخالفت کنند. واقعا بسیار سخت است که بتوان گفت احزاب مخالف چه اقدامی خواهند کرد.

وی اضافه کرد: نوع رفتار، واکنش‌ها و موضع‌گیری‌هایی که احزاب مخالف داشته‌اند نشان می‌دهد که آنها برگ برنده زیادی در دست ندارند که بتوانند از این اقدام بوریس جانسون جلوگیری کنند، مگر اینکه پس از تحقق برگزیت بدون توافق زمینه را برای برکناری او فراهم کنند که احتمالا اگر خروج بدون توافق محقق شود خود آقای جانسون انتخابات زودهنگام اعلام خواهد کرد، چرا که اگر این کار را نکند احزاب مخالف تنها گزینه‌ای که دارند این است که با اقدامات آقای جانسون مخالفت کرده و زمینه را برای اینکه بتوانند گفتگوهایی را با اتحادیه اروپا آغاز کنند تا از تبعات خروج بدون توافق بکاهند فراهم می‌کنند. بنابراین احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام پس از31 اکتبر دور از ذهن نیست.

مکی گفت: با توجه به شکاف و دو قطبی‌ که در جامعه انگلیس وجود دارد، حتی پیش‌بینی انتخابات آتی انگلیس نیز بسیار سخت است، چرا که حزب کارگر به عنوان بزرگترین حزب مخالف هم اکنون در نظر سنجی ها آرای کمتری از حزب محافظه کار دارد ضمن اینکه حزب محافظه کار هم آرای کمی دارد و نمی‌تواند اکثریتی تشکیل دهد. تقریب شرایط سیاسی و اقتصادی انگلیس حتی پس از خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا  نیز شرایط متزلزلی خواهد دشات.

وی باتوجه به شرایط پیش رو خروج بدون توافق انگلیس از اتحادیه اروپا را محتمل‌ترین گزینه دانست و اضافه کرد: بعید به نظر می‌رسد اتحادیه اروپا دیگر بیش از این بخواهد نرمش نشان دهد، همانطور که آقای یونکر، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرده اتحادیه اروپا دارد خود را برای خروج بدون توافق بریتانیا از این اتحادیه آماده می‌کند تا تبعات این خروج را با حداقل هزینه طی کند. هم اکنون محتمل‌ترین سناریو، سناریوی خروج بدون توافق است، چرا که در این مدت زمان باقی مانده به نظر نمی‌رسد تحقق سناریوهای دیگر امکان‌پذیر باشد.