دکتر داود احمدزاده با بیان اینکه طرح منطقه امن در شمال سوریه طرح جدیدی نیست و پیش از این هم از سوی آمریکا و ترکیه پیگیری شده است، افزود: بین آمریکا و ترکیه به عنوان دو متحد استراتژیک بر سر چگونگی ایجاد این منطقه همواره اختلافاتی وجود داشته که باعث شده مذاکرات انجام شده در دوره‌های قبل به توافقی منجر نشود.

وی افزود: باید به این نکته دقت کرد که آنکارا و واشنگتن شرایط منطقه را چگونه ارزیابی کرده‌اند که هر دو مجاب شده‌اند مجددا این طرح را در دستور کار قرار دهند و درباره آن بحث‌های جدی صورت گیرد.

این تحلیلگر مسائل منطقه درباره اختلافی که میان ترکیه و آمریکا در این زمینه گفت: ترکیه نگرش امنیتی به کردها دارد و سه استان سوریه یعنی حلب، رقه و حسکه را منطقه‌‍ای امنیتی می‌داند و به نوعی در پی این است که امنیت آن را به نیروهای موسوم به جبهه آزادی‌بخش بسپارد که مستقیما از ترکیه دستور می‌گیرند و حمایت می‌شوند.

وی ادامه داد: باید در نظرداشته باشیم اردوغان، رئیس جمهور ترکیه به مباحث امنیتی کردها حساسیت دارد و با توجه به اتفاقاتی که در شمال عراق افتاده، معتقد است می‌تواند این روند را به عنوان الگو برای کردهای سوریه مدنظر بگیرد. با این حال، تجزیه سوریه می‌تواند مناطق کردنشین داخل ترکیه را تحت تاثیر قرار دهد و هم مباحث امنیتی را برای حاکمان ترکیه تشدید کند. ترکیه به دنبال آن است که اگر قرار باشد به شکل جدی‌تری بحث منطقه امن مطرح شود، حتما مدیریت بحث امنیتی این مناطق دست نیروهای وابسته به جبهه موسوم به آزادی‌بخش و نیروهای ملی‌گرای مخالف دولت سوریه باشد که از طرف آنکارا مستقیما هدایت و حمایت می‌شوند.

احمدزاده گفت: هنوز اینکه نیروهای آمریکایی آنجا حضور داشته باشند و مدیریت این مناطق را برعهده بگیرند و نیروهای اروپایی آنجا حاضر شوند، مورد قبول آمریکایی‌ها قرار نگرفته است و این مخالفت‌ها این طرح امنیتی را با شک و تردیدهای بیشتری مواجه می‌کند.

این تحلیلگر مسائل منطقه درخصوص وضعیت فعلی دولت سوریه در مبارزه با تروریست‌ها توضیح داد: دولت سوریه بعد از شکست داعش در داخل سوریه و عراق در موضع برتر قرار گرفته و از حالت دفاعی به حالت تهاجمی وارد شده است. در حال حاضر مناطق باقی‌مانده در دست تروریست‌های داعش و گروه‌های تکفیری در شرف تسخیر به دست نیروهای دولتی سوریه است؛ بنابراین سوریه با هرگونه دخالتی که چه از جانب ترکیه باشد و چه از جانب آمریکایی‌ها انجام شود، به شدت مخالفت می‌کند.

وی درعین حال گفت: از سوی دیگر باید مد نظر داشته باشیم که ممکن است خیانتی از طرف آمریکایی‌ها به کردهای سوریه شود و با نگاه ابزاری به آنها، در تهاجم مستقیم نیروهای ترکیه تنها گذاشته و به حال خود رها شوند. این نگرانی باعث می‌شود کردهای سوریه نگرش خود را به دولت بشار اسد و نیروهای نظامی تغییر دهند و رویکردشان را برای سازش و صلح با هدف حفظ یکپارچگی این منطقه سوریه بیش از گذشته کنند. یکپارچگی سوریه از طریق اتحاد اقوام مختلف داخل سوریه امکان پذیر است و در صورت هرگونه توافق، احتمال نزدیکی بیشتر کردهای سوریه به دولت بشار اسد برای ایجاد وحدت ملی در مقابل هرگونه منطقه امن بیش از گذشته خواهد بود.

احمدزاده درباره واکنش متناسب در قالب روند آستانه به این طرح توضیح داد: اگر روند نشست‌های گذشته آستانه را مرور کنیم و نگاهی به تفاهمات قبلی بین ترکیه و ایران و روسیه داشته باشیم، خواهیم دید این تلاش‌ها در کاهش تنش در مناطق درگیر در سوریه بسیاراثرگذار بوده است. درواقع این مدیریت سه کشور بود که از افزایش تنش‌ها و اقدامات بیشتر گروه‌های تروریستی در مناطق مختلف سوریه جلوگیری کرد.

وی ادامه داد: گرایش بیشتر ترکیه به ایران و روسیه یکی از دغدغه‌های امنیتی و نگرانی‌های کاخ سفید و به نوعی حتی اروپایی‌ها بوده است به نظر می‌رسد آمریکا برای ایجاد نگرش جدید مثبت در حاکمان ترکیه درصدد است با دادن وعده و وعید مجدد از اتحاد بیشتر ترکیه با ایران و روسیه جلوگیری کند و مدیریت بحران را در منطقه، از روند آستانه به بروکسل و واشنگتن منتقل کند.

وی خاطرنشان کرد: در هرصورت اثرگذاری آمریکا و اتحادیه اروپا در بحران سوریه و منطقه خاورمیانه بسیار کم بوده است و آن‌ها حتی اثرگذاری قبلی را ندارند. قطعا آینده سوریه و کل منطقه با ادامه گفت وگوهای سازنده با ایران و ترکیه و روسیه و طرف‌های درگیر و دخیل در بحران قابل حل است.

وی درباره مخاطرات این طرح و آثار امنیتی آن برای سوریه گفت: در هرصورت حضور نیروهای بیگانه چه از طرف ترکیه باشد یا هر کشور دیگری ناقض حاکمیت ملی سوریه است و بدون اجازه دولت سوریه حضور نیروهای بیگانه می‌تواند خطرات امنیتی را سبب شود. ایجاد این منطقه امن ممکن است نه تنها باعث کاهش تنش و ایجاد امنیت نشود، بلکه به درگیری‌های بیشتر بینجامد. به نظر می‌رسد که کردها هم با دور شدن از آمریکا و اتحادیه اروپا می‌توانند مذاکرات سازنده‌ای را با دولت سوریه و دیگر گروه‌های سیاسی داشته باشند و به ایجاد وحدت ملی کمک کنند و مانع این طرح شوند.

احمدزاده اضافه کرد: ایران بارها اعلام کرده طرح منطقه امن نقض حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه است و نمی تواند مورد قبول باشد، بلکه به جای چنین ایده‌هایی، گفت‌وگوهای سوری – سوری و استقرار ارتش در مناطق بحران خیز سوریه برای فراهم کردن شرایط آشتی ملی و تسریع در انتخابات سراسری و ایجاد دولت فراگیر، راهکار حل مشکلات سوریه است.