با توجه به روند تحولات میدانی و نظامی‌ای که در اراضی اشغالی و به ویژه در غزه جریان دارد، این سئوال مطرح می‌شود که دورنمای جنگ غزه چگونه خواهد بود؟ آیا همچنان که برخی مقامات رژیم صهیونیستی از جمله نتانیاهو به دنبال آن هستند، اسرائیل می‌تواند با طولانی کردن روند جنگ، شانس پیروزی خود در این جنگ را بالا ببرند؟

 

تحلیل مسأله

تمام داده‌های موجود در «میدان» که تعیین‌کننده سرنوشت جنگ غزه است، نشان می‌دهد که اسرائیل نه تنها هیچ شانسی برای پیروزی در جنگ ندارد، بلکه شرایط و «عوامل بازدارنده» موجود به طور کلی در سه سطح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی هم اجازه طولانی شدن جنگ به ارتش اسرائیل را نمی‌دهد. عوامل بازدارنده در سه سطح مذکور را به این شکل می‌توان مورد شناسایی قرار داد.

الف) سطح داخل 

رژیم صهیونیستی در داخل سرزمین‌های اشغالی با دو مانع و عامل بازدارنده مواجه است که اجازه نمی‌دهد روند جنگ غزه طولانی شود: نخست، مشکلات و «بحران‌های ساختاری» که در هفته‌های اخیر با گسترش هرج و مرج و اعتراضات داخلی علیه نتانیاهو نیز همراه شده است. جنگ غزه، به شکل بی‎سابقه‌ای باعث درگیری بین عرب‌های ساکن سرزمین‌های اشغالی با صهیونیست‌ها در شهرهای مختلف از جمله اللد، الخلیل، تل‌آویو، حیفا، بت یام و … شده است. به طوری که پلیس این رژیم در شهرهایی که صحنه درگیری فلسطینی‌ها و صهیونیست‌هاست، به نوعی تسلیم شده و کاری نمی‌تواند بکند. ادامه جنگ علیه غزه آنهم در شرایطی که فرآیندهای سیاسی منتهی به تشکیل کابینه در تل‌آویو با بن‌بست مواجه شده است، عواقب ناگوار سیاسی، روانی و اقتصادی در جامعه اسرائیل در پی خواهد داشت.

دوم، قدرت موشکی گروه‌های مقاومت فلسطینی است که محاسبات ارتش اسرائیل را به هم ریخته و معادله جدیدی را به جنگ اضافه نموده است. روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» در این زمینه با انتشار گزارشی اذعان کرده است: «کاری که مقاومت فلسطینی انجام می‌دهد حتی از توان نظامی ارتش‌های زیادی خارج است چرا که سرزمین فلسطین متعلق به آن‌هاست و در دفاع از آن هر کاری را انجام می‌دهند. اکنون نقاب از چهره “نظامیان اسرائیلی شکست ناپذیر” فرو افتاده است. حالا که تل‌آویو طعم موشک‌های مقاومت را چشید بهتر است از خیال‌پردازی‌های دروغین خود در زمینه اسرائیل بزرگ دست برداریم».

برای اولین بار پس از سال ۲۰۱۴، حماس اقدام به رونمایی از موشک‌هایی به نام «عیاش» نموده است که بیش از ۲۵۰ کیلومتر بُرد داشته و از سرجنگی به مراتب قدرتمند و بسیار مخرب‌تری برخوردارند. اینکه فقط در طول دو روز گروه‌های مقاومت بیش از ۱۰۰۰ موشک به سمت شهرها و مناطق صهیونیست‌نشین شلیک کرده‌اند، واقعیت بزرگ و جدیدی است که تاکنون به این شکل وجود نداشته و اسرائیل نیز آن را دست کم گرفته بود. تا به امروز سابقه نداشته که در عرض 3 دقیقه 150 موشک به پایتخت سیاسی اسرائیل شلیک شود! یا ناوهای جنگی اسرائیل هدف موشک‌های حماس قرار بگیرد! یا پهپادهای مقاومت میادین نفتی و گازی را زیر آتش بگیرد! موشک‌های مقاومت توازن نبرد در میدان را به هم زده و باعث سلب امنیت فیزیکی و روانی از جامعه اسرائیل شده و زیرساخت‌های اقتصادی، صنعتی، خطوط انرژی، فرودگاه‌ها و غیره را تعطیل کرده است. علاوه براین، فرماندهان مقاومت اعلام کرده‌اند که به تدریج از موشک‌های پیشرفته‌تر رونمایی خواهند کرد و آنچه که تا به امروز شلیک شده ذخایر قدیمی بوده است که باید از سیلوها تخلیه می‌شد!

معادله‌ای که در دور جدید درگیری‌ها توسط گروه‌های مقاومت تعریف شده «گلوله باران در مقابل گلوله باران، شهر در مقابل شهر و موشک در مقابل موشک» است. این معادله عملاً سامانه‌های تهاجمی و پدافندی اسرائیل را به هم ریخته است. طوری که گنبد آهنین و سایر سامانه‌های پدافند موشکی توان مقابله با موشک‌های گروه‌های مقاومت را از دست داده‌اند و از هر شش موشکی که به سمت مناطق تحت اشغال اسرائیل شلیک می‌شود، فقط یک موشک را رهگیری می‌کنند!

بیش از 15 سال از جنگ 33 روزه گذشته است و مقاومت فلسطینی از نظر سیستم‌ها و زیرساخت‌های امنیتی و نظامی و دسترسی به حجم انبوه موشک‌ها (بیش از 200 هزار موشک) و توسعه فناوری‌های موشکی، امروز قدرتمندتر از قبل شده است.

ب) سطح منطقه

در سطح منطقه نیز موانع مهمی وجود دارد که اجازه طولانی شدن جنگ به اسرائیل را نمی‌دهد. جنایات ارتش اسرائیل علیه مردم غزه و کشتار غیرنظامیان و مناطق مسکونی موجب عصبانیت گروه‌های مقاومت اسلامی در کشورهای مختلف شده است. امروز اجزاء مختلف جبهه مقاومت اسلامی در عراق، یمن، لبنان و سوریه همچنان که صریحاً اعلام کرده‌اند، آماده‌اند تا در صورت استمرار جنگ علیه غزه، برای مقابله با جنایات صهیونیستی وارد میدان شوند.

ج) سطح بین‌الملل

اگرچه واکنش نهادهای بین‌المللی و دولت‌های غربی در سطوح رسمی در قبال حملات رژیم صهیونیستی به غزه تا الان همراه با سکوت یا مواضع و رفتارهای انفعالی و بعضاً جانبدارانه از اسرائیل بوده است، اما در سطح افکار عمومی جهان اسلام و حتی کشورهای غربی، اعتراضات علیه جنایات صهیونیستی علیه مردم فلسطین با روند رو به رشدی همراه شده است. کمااینکه در سطح رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی نیز، واکنش‌ها به جنگ غزه افزایش یافته است. امروز جامعه بین‌المللی و به ویژه سازمان ملل متحد و سایر نهادهای حقوق بشری در مواجهه با اعتراضات مردمی در سرتاسر جهان حتی در داخل آمریکا و اروپا علیه حملات اسرائیل به غزه که خواستار مداخلات جامعه بین‌الملل برای پایان دادن به این درگیری‌ها هستند، نمی‌توانند بیش از این بی‌اعتنا بوده و از خود انفعال نشان دهند. با توجه به اینکه فشار ناشی از افکار عمومی نقش مؤثری در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی دارد، لذا رژیم صهیونیستی هم نمی‌تواند بی‌توجه به اعتراضات مسلمانان و افکار عمومی جهانی، به جنایات خود در غزه ادامه دهد.

 

جمع‌بندی

اسرائیل در حال حاضر در چهار جبهه درگیر شده است؛ 1- در داخل با آشوب و هرج و مرج داخلی مواجه است؛ 2- در غزه با حماس در حال جنگ است؛ 3- در کرانه باختری با معترضان فلسطینی درگیر است که کم‌کم خود را آماده اعتراض می‌کنند؛ 4- جبهه چهارم مناطق شمالی اراضی اشغالی و مرزهای لبنان است که هر لحظه احتمال درگیری با حزب‌الله در آنجا وجود دارد. درگیری در این چهار جبهه تا الان هزینه‌های زیادی بر رژیم صهیونیستی تحمیل کرده است.

اما غزه، همچنان جبهه اصلی جنگ برای اسرائیل است. هم اکنون‌ یک اختلاف نظر شدید در داخل اسرائیل پیرامون ادامه جنگ علیه غزه وجود دارد؛ در یک سو نتانیاهو قرار دارد که قاطعانه از ادامه جنگ تا دستیابی به پیروزی نهایی دم می‌زند. با توجه به شرایط ملتهب و شکننده داخلی، نتانیاهو پیروزی در جنگ غزه را به منزله یک پیروزی سیاسی در داخل برای خود می‌داند. در نقطه مقابل، نظامیان و فرماندهان عالی ارتش اسرائیل قرار دارند که برخلاف نتانیاهو معتقدند، اسرائیل بیش از این تحمل ضربات موشکی گروه‌های مقاومت فلسطینی را ندارد. شرایط در سرزمین‌های اشغالی به گونه‌ای است که برخی روزنامه‌نگاران سرشناس اسرائیلی هیچ ابایی از این ندارند که در مطبوعات داخلی بنویسند «صهیونیست‌ها سرزمین اشغالی را ترک کنند و به موطن اصلی خود بازگردند»! به قول روزنامه هاآراتص که نوشته است: «ما در معرض جنگی قرار داریم که خود، آن را مدیریت نمی‌کنیم و قطعاً ما کسانی نیستیم که به این جنگ پایان می‌دهند».