روسیه در سال‌های اخیر در رابطه با بحران فلسطین فعال بوده است. ولادیمیر سافرونکوف، نماینده وزارت خارجه روسیه در بحران فلسطین در گفتگو با هادی اَمر، معاون دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور فلسطین و اسرائیل آمادگی خود را برای ارتقای صلح در غرب آسیا و پایان دادن به بحران فلسطین، اعلام داشته است. ظاهراً آمریکا از ازسرگیری مشارکت کامل در گروه چهارجانبه (روسیه، آمریکا، اتحادیه اروپا و سازمان ملل) استقبال کرده و از تقویت گفت‌وگوهای دوجانبه درباره مشکلات صلح خاورمیانه حمایت می‌کند. طرف روسی بر اهمیت تلاش‌ها برای ایجاد شرایطی جهت ازسرگیری هرچه سریع‌تر گفت‌وگوهای مستقیم فلسطینی-اسرائیلی با وساطت گروه چهارجانبه، بر مبنای راهکار دو دولت و همزیستی مسالمت‌آمیز تأکید دارد. دو طرف بر تعهد متقابل برای همکاری سازنده جهت ارتقای فرآیند صلح در خاورمیانه تأکید دارند. کمیته چهارجانبه متشکل از آلمان، اردن، مصر و فرانسه فوریه سال گذشته در حاشیه اجلاس امنیتی مونیخ تشکیل شد و هدف آن احیای روند سازش بین تشکیلات خودگردان فلسطین و اسرائیل که از چند سال قبل در پی تشدید شهرک‌سازی این رژیم متوقف شده بود، است.

روسیه پس از نشست 14 جنبش فلسطین در مصر با هدف هماهنگی میان سازوکارهای برگزاری انتخابات مرحله‌ای در ماه‌های می ‌و اوت و چگونگی برقراری وحدت میان جناح‌های سیاسی برجسته فلسطینی، برگزاری چنین نشستی را شرط مهمی ‌برای برقراری گفتگوهای مستقیم فلسطینی-اسرائیلی، حل مسائل اساسی مربوط به وضعیت نهایی، حل‌وفصل جامع و بلندمدت مسائل خاورمیانه و بهبود شرایط اقتصادی اجتماعی در ساحل غربی رود اردن و نوار غزه می‌داند. این 14 گروه فلسطینی اخیراً طی چند دوره نشست در قاهره بر لزوم برگزاری انتخابات به‌عنوان یک عامل رفع شکاف سیاسی فلسطین و تحقق آشتی ملی تأکید کردند. روسیه خواهان بازگشت وحدت و یکپارچگی میان فلسطینی‌ها (گروه‌های فلسطینی) است و آمادگی دارد تا هر آنچه را برای حل اختلافات داخلی فلسطینی لازم است‏، انجام دهد، چون حل اختلافات و پایان شکاف و دودستگی میان فلسطینی‌ها عامل مهمی برای تحقق خواسته‌های ملت فلسطین است.

احمد مجدلانی، عضو کمیته اجرایی سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) و معاون وزیر خارجه روسیه در یک گفتگوی تلفنی پیرامون تحقق مجدد وحدت ملی فلسطین بحث و تبادل‌نظر کرده و مقدمات دیدار گروه‌های مقاومت فلسطین در قاهره و اهمیت آن در برقراری وحدت و آشتی ملی فلسطین با ورود به یک مسیر سیاسی مشخص جهت پایان دادن به اشغالگری را بررسی کردند. برگزاری سه انتخابات پارلمانی، ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین و شورای ملی با هدف بازسازی نظام سیاسی بر اساس مشارکت سیاسی در چارچوب سازمان آزادی‌بخش فلسطین از دیگر موضوعات موردبحث بوده است. طرف فلسطینی دیدگاه جبهه مبارزه مردمی فلسطین پیرامون مسائلی که در دستور کار گفتگوی ملی در قاهره قرار داشته را شرح داده و بر اهمیت نقش روسیه در خاورمیانه و حمایتش از مسئله فلسطین تأکید کرد.

اخیراً یک هیئت بلندپایه از جنبش جهاد اسلامی فلسطین به ریاست «زیاد النخاله» نیز برای دیدار و گفت‌وگو با مقامات روسیه درباره آخرین تحولات فلسطین، به مسکو سفر کرد. در ابتکاری دیگر هیئتی از جنبش حماس به ریاست موسی ابو مرزوق، رئیس دفتر روابط بین‌الملل این جنبش، در سفر به مسکو با میخائیل بوگدانف، معاون وزیر امور خارجه و نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور خاورمیانه و آفریقا دیدار و درباره پرونده‌های مصالحه و آشتی میان گروه‌های فلسطینی، برگزاری انتخابات فلسطین انتخابات شورای قانون‌گذاری، ریاست تشکیلات خودگردان و شورای ملی فلسطین و جزئیات موضع حماس رایزنی کرد. به باور طرفین موفقیت تلاش‌ها برای حل این مسئله می‌بایست به حل‌وفصل عادلانه موضوع فلسطین طبق قوانین حقوقی بین‌المللی موجود، قطعنامه‌های مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل و ابتکار صلح عربی منتهی شود. طرف روسی آمادگی خود را برای برگزاری دیدار میان نمایندگان فتح و حماس و دیگر نیروهای سیاسی باهدف تحکیم روند وحدت سیاسی، در هماهنگی با قاهره، تأکید کرد.

روسیه امیدوار است اختلافات موجود میان گروه‌های فلسطینی به‌تدریج، برطرف شود. به باور مسکو، این اقدام به‌واسطه تلاش‌های بازیگران خارجی و کشورهای عربی و به‌ویژه مصر حاصل شده است. روسیه نیز سهم خود را در برقراری آشتی در فلسطین ایفا خواهد کرد. هم‌زمان کاید الغول، عضو دفتر سیاسی جبهه خلق برای آزادی فلسطین معتقد است نشست گروه‌های فلسطینی در مسکو جایگزین مذاکرات قاهره نیست. به اعتقاد او روسیه نقش مثبتی در نزدیک کردن دیدگاه گروه‌های فلسطینی به یکدیگر ایفا می‌کند. مرجعیت اصلی انتخابات آینده در فلسطین باید شامل خروج از همه توافقات با تل‌آویو ازجمله توافق اسلو باشد و انتخابات نباید به ابزاری برای تشدید اوضاع فعلی تبدیل شود بلکه باید فرصتی برای ساخت طرح ملی باشد.

در همین چارچوب سرگی لاوروف، وزیر خارجه روسیه اگرچه از عادی‌سازی روابط اسرائیل با شماری از کشورهای عربی استقبال کرد اما معتقد است از این موضوع نباید در راستای به فراموشی سپردن ایجاد دولت فلسطینی استفاده شود. از نگاه مسکو، «گروه چهار» میانجی‌گران بین‌المللی می‌تواند با همکاری اتحادیه کشورهای عرب، نقش بسیار مهمی در برقراری گفتگوهای مستقیم میان فلسطین و اسرائیل بر مبنای تصمیمات سازمان ملل و ابتکار صلح عربی داشته باشد.

لاوروف مدعی است رویدادهایی وجود دارد که بر ایجاد شرایط برای برقراری گفتگوهای مستقیم تأثیر می‌گذارد. در ماه مارس در اسرائیل انتخابات پیش از موعد پارلمانی برگزار می‌شود که بر اساس نتایج آن می‌توان گفت، آیا اسرائیلی‌ها آمادگی بررسی پیشنهاد گفتگوهای مستقیم را دارند. برای آن‌که «گروه چهار» میانجی‌گران بین‌المللی نقش خود را به‌طور کامل ایفا کند، لازم است که تا تکمیل هیئت دولت آمریکا و مشخص شدن رویکردهای رهبران جدید این کشور در مورد مناقشه فلسطین و اسرائیل صبر کرد. سپس مشخص خواهد شد «گروه چهار» در ترکیب به‌روز شده خود چه مواضعی اتخاذ خواهند کرد. این رویکردها باید در راستای حل‌وفصل این موضوع بر اساس اصل دو دولت باشد.

از دیدگاه روسیه، عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی در حال شتاب گرفتن است و این یک پدیده مثبت است که تناقضات قدیمی را برطرف کرده و کانال‌های ارتباطی را بر اساس روش‌های قانونی ایجاد می‌کند. روسیه بر اساس قطعنامه‌های سازمان ملل متحد از ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی و همزیستی مسالمت‌آمیز با اسرائیل در صلح و امنیت دفاع می‌کند. از گفتمان کشورهای مصر، عربستان، امارات و اردن با اسرائیل برای مذاکرات مستقیم فلسطین و اسرائیل حمایت می‌کند. هدف نهایی مسکو عادی‌سازی کامل اوضاع در منطقه و تأسیس کشور فلسطین و برقراری روابط دوستانه اسرائیل با همه کشورهای خاورمیانه است که با واقعیت‌های میدانی انطباق ندارد.