بزرگ‌ترین رزمایش نظامی آمریکا در قاره آفریقا پس از سال ۲۰۰۵ میلادی از روز دوشنبه 28 بهمن‌ماه با مشارکت نیروهای مسلح ۳۴ کشور در موریتانی واقع در غرب قاره آفریقا آغاز شد و تا 9 اسفندماه ادامه خواهد داشت.

این رزمایش موسوم به «فلینتلوک ۲۰۲۰» با حضور بیش از 1600 نظامی از ۳۴ کشور غربی، آفریقایی و عربی در شهر «اطار» واقع در ۴۳۰ کیلومتری شمال «نواکشوت» پایتخت موریتانی آغاز به کار کرد.

در این رزمایش کشورهایی همچون آمریکا، انگلستان، فرانسه، آلمان، ایتالیا، اسپانیا، ژاپن، کانادا و کشورهای آفریقایی مانند سنگال، موریتانی، مالی، ساحل‌عاج، کامرون و مغرب حضور دارند.

موریتانی پیش‌تر هم میزبان چند رزمایش نظامی به فرماندهی آمریکا بوده و آخرین آن فوریه ۲۰۱۹ در این کشور غرب آفریقا برگزار شد.

شاید بتوان این رزمایش را حاصل یک سلسله تلاش‌های چندساله مقامات آمریکا باهدف حضور در آفریقا دانست. درواقع این تلاش‌ها از زمان تشکیل دفتر فرماندهی نظامی آمریکا در آفریقا (آفریکام) آغاز شده و آن‌ها تحت عنوان مقابله با تروریسم و همچنین حفاظت از خطوط انتقال نفت در آفریقا شروع به فعالیت ‌کردند. این دفتر فرماندهی که بخش ششم نیروهای نظامی آمریکا در خارج از این کشور را اداره می‌کند، پس‌ازآن تشکیل شد که از یک سو خلأ ناشی از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی فرصت‌های تازه‌ای را برای آمریکا در قاره آفریقا ایجاد کرد و از سوی دیگر کشور چین در یک راهبرد همه‌جانبه و بسیار مهم برنامه‌هایی را برای حضور سیاسی و اقتصادی در بسیاری از کشورهای آفریقایی به اجرا گذاشت.

ایجاد چنین دفتری سرآغاز افزایش حضور نظامیان آمریکا و مستشاران نظامی این کشور در کشورهای آفریقایی به شمار می‌رود و مقامات واشنگتن طی برنامه‌های منظم و نیمه علنی نظامی کوشیده‌اند تا تحت عنوان آموزش نیروهای نظامی کشورهای آفریقایی حضور خود را در اصلی‌ترین مراکز ارتش‌های آفریقا تثبیت کنند.

 

مقابله با حضور اقتصادی سیاسی چین در افریقا

از سوی دیگر این برنامه حضور نیروهای آمریکایی در آفریقا در امتداد تلاش‌های واشنگتن و برخی از پایتخت‌های غربی جهت ایجاد شاخه جنوبی پیمان نظامی ناتو نیز محسوب می‌شود. کوشش‌هایی که این بار به دلیل فروپاشی شوروی سابق در جهت ایجاد محدودیت در راه حضور اقتصادی و سیاسی چین در آفریقا است ولیکن از آن مهم‌تر تلاشی است سری و پنهانی برای سرکوب نهضت‌های اسلامی که احتمالاً ظرفیت‌های فراوانی برای پیدایش آن‌ها در کشورهای ثروتمند آفریقایی وجود دارد.

البته آمریکا در این صحنه کوشیده است تا با جلب همکاری دیگر کشورهای صنعتی (اعضای گروه هفت) از حساسیت این کشورها به‌خصوص فرانسه و انگلیس (که بیشترین مستعمرات را در آفریقا داشتند) کاسته و به‌صورت یک جبهه متحد و هماهنگ غربی در آفریقا ظاهر شود. جبهه‌ای که در حال حاضر به دلیل سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی آمریکا انسجام لازم را ندارد و تا رسیدن به وضع مطلوب فاصله زیادی را باید طی کند.

 

آمادگی برای مبارزه با حرکت های مردمی و ضد استعماری در افریقا

لذا آنچه در قالب رزمایش نظامی مشترک به رهبری آمریکا در موریتانی به صحنه آمده است ازیک‌طرف کوششی است جهت ایجاد هماهنگی‌های بیشتر در جبهه غرب و از طرف دیگر نمایشی از قدرت دنیای سرمایه‌داری در برابر رقبای چینی به شمار می‌رود. البته جهت‌گیری ضد نهضت‌های اسلامی این رزمایش هنوز ناشناخته باقی مانده است. موریتانی و کشورهای همسایه آن در غرب آفریقا در حال حاضر شاهد جوامع جوانی هستند که دور جدیدی از حرکت‌های ضد استعماری را در محافل دانشگاهی و در مراکز اسلامی آغاز کرده و به‌طور مشخص سیاست‌های استعماری را در کشورهای غرب آفریقا در معرض خطرات جدی قرار داده‌اند.

حال اگرچه تاکنون این‌گونه حرکت‌های اسلامی و دانشگاهی انعکاسی در فضای رسانه‌ای نداشته ولیکن ازجمله مسائلی است که دنیای غرب به‌عنوان خطرات اصلی آینده برای منافع خود در آفریقا تلقی می‌کند و می‌کوشد تا آمادگی‌های لازم برای مقابله با این حرکت‌ها که قابلیت زیادی برای تبدیل شدن به حرکت‌های سیاسی و حتی نظامی دارند را پیدا کند.

بنابراین آنچه در این رزمایش بیش از هر چیز مورد توجه است مقابله با ارتش‌های کلاسیک یا نیروهای نظامی دولتی نیست بلکه تمرین‌هایی است که با هدف سرکوب ملت‌های مسلمان در غرب آفریقا با قابلیت‌های مربوط به حرکت‌های ضدشورش طراحی شده است.