جدیدترین مطالب

راهبرد ده ساله رشد اقتصادی چین

شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ایامی که اروپا و ایالات متحده با انتخابات مهمی مواجه هستند، دومین اقتصاد بزرگ جهان قصد دارد نشست مهمی برای تعیین راهبرد اقتصادی خود برگزار کند. سومین نشست کمیته مرکزی حزب کمونیست چین نشانه‌ای واضح از راهبرد رشد اقتصادی چین برای دهه آینده خواهد بود.

تحلیلی بر تهدید هسته‌ای ناتو

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو اخیرا اعلام کرد که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی رایزنی‌هایی را برای آماده سازی سلاح‌های هسته‌ای برگزار می‌کند. استولتنبرگ تاکید کرد که ما در جهانی زندگی می‌کنیم که کشورهایی مثل چین، روسیه و کره شمالی دارای سلاح‌های هسته‌ای هستند.

سناریوهای پیش‌روی درگیری نظامی حزب‌الله و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از آغاز عملیات طوفان‌الاقصی، گروه‌های مقاومت فلسطینی درصدد ارائه تاکتیکی جدید در راستای منافع محور مقاومت برآمدند که نتیجه آن، منجر به طولانی‌ترین جنگ علیه رژیم صهیونیستی از ابتدای اعلام موجودیت این رژیم شده است. یکی از بازیگران کلان جبهه مقاومت که در دهه‌های گذشته به یکی از معضلات امنیتی در مقابل دکترین امنیت ملی رژیم اسرائیل تبدیل شده است، بی‌شک حزب‌الله لبنان است.

اهداف ژاپن از تقویت توان نظامی خود در شرق آسیا

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در ژاپن گفت: تقویت فعالیت‌های نظامی ژاپن یک برنامه 25 ساله است تا با اتکا به ارزش‌ها و توانایی‌های نظامی‌ خود نشان دهد که قادر است به یکی از قدرت‌های نظامی منطقه و جهان تبدیل شود.

تشدید رقابت تسلیحات راهبردی آمریکا با چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: رویکرد دولت ترامپ در قبال کنترل تسلیحات ساده بود. معاهدات یک طرفه دیگر وجود نخواهد داشت و تقلب تحمل نخواهد شد. چه معاهده منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (INF) مطرح باشد و چه معاهده آسمان‌های باز (OST)، قوانین الزام‌آور خواهند بود و نقض قوانین با مجازات روبرو خواهد شد. آمریکا دیگر عضو معاهداتی یک طرفه‌که به ضرر ارتش آمریکا و متحدان و شرکایش در میدان نبرد باشد، نخواهد بود.

نگرانی واشنگتن از تحکیم همکاری‌های ایران، روسیه، چین ‌و کره شمالی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: گزارش‌های اخیر درباره اعزام نیروهای کره شمالی برای کمک به روسیه در اوکراین را باید به دیده احتیاط نگریست، اما اتحاد نظامی کره شمالی و روسیه تحولی نگران‌کننده‌ از تحکیم روابط بین دشمنان آمریکا است.

پیامدهای غیر قابل پیش‌بینی حمله فراگیر احتمالی به لبنان برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در اردن با تاکید بر اینکه احتمال حمله ارتش رژیم صهیونیستی به لبنان زیاد است، گفت: بعید است مذاکرات آتش‌بس و آزادی اسرا نقش بازدارنده‌ای برای ممانعت از جنگ میان این رژیم و حزب‌الله که تبعات آن غیر قابل پیش بینی است، داشته باشد.

Loading

أحدث المقالات

راهبرد ده ساله رشد اقتصادی چین

شورای راهبردی آنلاین – رصد: همزمان با ایامی که اروپا و ایالات متحده با انتخابات مهمی مواجه هستند، دومین اقتصاد بزرگ جهان قصد دارد نشست مهمی برای تعیین راهبرد اقتصادی خود برگزار کند. سومین نشست کمیته مرکزی حزب کمونیست چین نشانه‌ای واضح از راهبرد رشد اقتصادی چین برای دهه آینده خواهد بود.

تحلیلی بر تهدید هسته‌ای ناتو

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو اخیرا اعلام کرد که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی رایزنی‌هایی را برای آماده سازی سلاح‌های هسته‌ای برگزار می‌کند. استولتنبرگ تاکید کرد که ما در جهانی زندگی می‌کنیم که کشورهایی مثل چین، روسیه و کره شمالی دارای سلاح‌های هسته‌ای هستند.

سناریوهای پیش‌روی درگیری نظامی حزب‌الله و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از آغاز عملیات طوفان‌الاقصی، گروه‌های مقاومت فلسطینی درصدد ارائه تاکتیکی جدید در راستای منافع محور مقاومت برآمدند که نتیجه آن، منجر به طولانی‌ترین جنگ علیه رژیم صهیونیستی از ابتدای اعلام موجودیت این رژیم شده است. یکی از بازیگران کلان جبهه مقاومت که در دهه‌های گذشته به یکی از معضلات امنیتی در مقابل دکترین امنیت ملی رژیم اسرائیل تبدیل شده است، بی‌شک حزب‌الله لبنان است.

اهداف ژاپن از تقویت توان نظامی خود در شرق آسیا

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در ژاپن گفت: تقویت فعالیت‌های نظامی ژاپن یک برنامه 25 ساله است تا با اتکا به ارزش‌ها و توانایی‌های نظامی‌ خود نشان دهد که قادر است به یکی از قدرت‌های نظامی منطقه و جهان تبدیل شود.

تشدید رقابت تسلیحات راهبردی آمریکا با چین و روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: رویکرد دولت ترامپ در قبال کنترل تسلیحات ساده بود. معاهدات یک طرفه دیگر وجود نخواهد داشت و تقلب تحمل نخواهد شد. چه معاهده منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (INF) مطرح باشد و چه معاهده آسمان‌های باز (OST)، قوانین الزام‌آور خواهند بود و نقض قوانین با مجازات روبرو خواهد شد. آمریکا دیگر عضو معاهداتی یک طرفه‌که به ضرر ارتش آمریکا و متحدان و شرکایش در میدان نبرد باشد، نخواهد بود.

نگرانی واشنگتن از تحکیم همکاری‌های ایران، روسیه، چین ‌و کره شمالی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: گزارش‌های اخیر درباره اعزام نیروهای کره شمالی برای کمک به روسیه در اوکراین را باید به دیده احتیاط نگریست، اما اتحاد نظامی کره شمالی و روسیه تحولی نگران‌کننده‌ از تحکیم روابط بین دشمنان آمریکا است.

پیامدهای غیر قابل پیش‌بینی حمله فراگیر احتمالی به لبنان برای رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در اردن با تاکید بر اینکه احتمال حمله ارتش رژیم صهیونیستی به لبنان زیاد است، گفت: بعید است مذاکرات آتش‌بس و آزادی اسرا نقش بازدارنده‌ای برای ممانعت از جنگ میان این رژیم و حزب‌الله که تبعات آن غیر قابل پیش بینی است، داشته باشد.

Loading

اهداف ترکیه در مدیترانه و چالش های افزایش نقش

۱۳۹۵/۱۱/۲۳ | نمای راهبردی

شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها:دکتر رضا صولت، کارشناس مسائل ترکیه بااشاره به رشد منافع اقتصادی ترکیه و افزایش شدید وابستگی این کشور به تامین انرژی از خارج از ترکیه ؛ به بررسی سیاستهای حزب عدالت و توسعه در خصوص حضور ترکیه در شرق مدیترانه و استفاده از منابع اقتصادی آن منطقه پرداخته است .

*دکتر رضا صولت: همسو با رشد منافع اقتصادی ترکیه و افزایش شدید وابستگی ترکیه به تامین انرژی از خارج از ترکیه و همچنین تلاش برای تامین امنیت انرژی با دسترسی به منابع انرژی جدید و افزایش اعتماد به نقش این کشور در اجرای آنچه که دست اندرکاران حزب عدالت و توسعه در شرایطی که در زمان آقای داوود اوغلو به عنوان سیاست مستقل خارجی چند جانبه گرا طراحی می کردند، ترکیه موضوع حضور در شرق مدیترانه و استفاده از منابع اقتصادی در آن منطقه را به صورت انحصاری برای خود ترسیم می کرد. در این دریا ترکیه توانست با توجه به حادثه 11 سپتامبر و طرحی کوفی عنان ، توانست مواضع خود را در سطح بین المللی محکم تر کند. از طرفی با توجه به احتمال وجود منابع عظیم نفت و گاز در بستر دریای مدیترانه برای ترکیه (که داعیه تبدیل شدن به یکی از ده اقتصاد بزرگ جهان تا سال 20233 را دارد) منابع عظیم نفت و گاز در بستر دریای مدیترانه برای ترکیه جاذبه بسیار زیادی دارد. بنابراین ترکیه دو هدف را در مدیترانه دنبال می کند، یکی کسب سهمیه از منابع نفتی گازی منطقه است که اخیرا از طرف شرکت های آمریکایی ، اسرائیلی و شرکت های روسی و ورود چین به این منطقه، جذب سهمیه از منابع نفتی و گازی برای ترکیه بسیار مهم است. همچنین ترکیه هدفی استراتژیک و اقتصادی را در مدیترانه دنبال می کند و در رقابت با تنگه هرمز ایران در انتقال نفت و گاز را، ترکیه از مدیترانه به بازارهای جهانی دنبال می کند. در واقع ترکیه سعی دارد که با تنگه هرمز در زمینه انتقال نفت و گاز از طریق مدیترانه نیز به رقابت بپردازد. این دو هدف، دو هدف اقتصادی و ژئوپلیتیکی بسیار مهمی برای ترکیه است که ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی خود را در این منطقه پیگیری می کند.

رویکردهای امنیتی و دریایی و نظامی ترکیه در مدیترانه

ترکیه در دریای مدیترانه به غیر از رقابت برای کسب سهم بیشتر اقتصادی، به دنبال کسب برتری قدرت استراتژیک به نسبت یونان، مصر و اسرائیل می باشد. بنابراین از یک استراتژی سنتی به نام استراتژی ایجاد کمربند امنیتی در محیط پیرامونی ترکیه در مدیترانه استفاده می کرد. اما این استراتژی با توجه به ظهور خطرات نامتقارن و تهدیدهای مختلفی، که اخیرا در حول ترکیه در مدیترانه به وجود آمده است، جای خود را به استراتژی ژئوپلیتیک معنایی رقابتی در منطقه داده است. به این خاطر است که قرار است در آینده انتقال نفت و گاز شمال عراق، کویت، امارات، بحرین و قطر نیز به مدیترانه منتقل شود. در واقع بخش اعظم کریدورهای نفتی و گازی در مسیر و سواحل ترکیه خواهد بود. در این بین تامین و حفظ امنیت این کریدورها فوق العاده مهم و حیاتی برای استراتژیست های آنکارا می باشد. به همین دلیل این موارد چالش ها و فرصت های خاصی را برای ترکیه ایجاد می کند و باعث می شود که ترکیه وارد یک شیفت از استراتژی سنتی ایجاد کمربند امنیتی در محیط پیرامونی خود در مدیترانه شود. لذا ترکیهعلاوه بر چالش کشورهای سنتی مدیترانه، از طرفی با عراق، ایران، روسیه، چین و کشورهای عربی نفت خیز منطقه نیز در مدیترانه رو به رو است. علاوه بر این ها، حضور داعش، النصره و سایر گروه های کردی درگیر در سوریه، مناسبات امنیتی ترکیه را در مدیترانه وارد مدیریت استراتژیک امنیتی متفاوت به نسبت سالیان گذشته خود کرده است. حتی این کریدورها بخشی از جنوب ترکیه را از طریق مدیترانه وارد تهدیدهای امنیتی بیشتر می نماید. بنابراین شیفت تغییر استراتژیکی در سیاست امینتی- راهبردی در مدیترانه به خاطر عوامل زیادی مانند حادثه کشتی مرمره، بحران سوریه ، موضوع قبرس و همچنین تعدد و نقش بازیگران متعدد بین المللی و جهانی به خارج از منطقه مدیترانه در منطقه، استراتژی های سنتی ترکیه را با چالش اساسی رو به رو کرده است و ترکیه را وارد تدوین و تنظیم استراتژی های جدیدتری نموده است.

چالش های افزایش نقش ژئوپلیتیک و اقتصادی ترکیه در مدیترانه

سه چالش برای افزایش نقش ژئوپلیتیک و اقتصادی ترکیه در در مدیترانه وجود دارد. قبل از طرح این سه چالش باید عنوان کرد که مدیترانه منطقه ای نسبتا پر خطر از نظر تحدید آب های سرزمینی و فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی است. بنابراین حد 200 مایلی که در آب های آزاد برای منطقه انحصاری- اقتصادی کشورها در حقوق بین الملل و حقوق دریاها لحاظ ضده است، در مورد دریای مدیترانه عملا امکان اجرایی ندارد. به عبارت دیگر هر کشوری که درصدد لحاظ این محدوده 200 مایلی برای منطقه انحصاری خود باشد، با سواحل و حیاط خلوت کشور همسایه خود تداخل پیدا می کند و این امر مشکل را بسیار پیچیده تر و لاینحل می کند. بنابراین با این وجود تداوم اختلاف ترکیه و یونان بر سر تحدید قلمرو دریای سرزمینی و فلات قاره ادامه دارد، بروز و تشدید مشکل دیگری به نام تحدید منطقه انحصاری- اقتصادی در شرق مدیترانه با قبرس جنوبی (که یونان را به عنوان برادر بزرگتر خود قلمداد می کند) چالش اساسی برای آنکارا به شمار می رود. بنابراین استدلال ترکیه در مخالفت با فعالیت های اکتشاف نفت و گاز در شرق دریای مدیترانه بیشتر از جنبه حقوقی، بعد سیاسی دارد و ترکیه اصرار دارد که اعلام کند قبرس جنوبی تنها نماینده رسمی و قانونی جزیره نیست و نمی تواند رسما در این زمینه تصمیم گیری کند. در واقع ترک ها معتقدند که جزیره متعلق به دو قوم ترک و روم است و به قانون اساسی قبرس واحد، قبل از سال 1974 استناد می کنند. از طرف دیگر در آن سوی مدیترانه و در مرز سوریه به دلیل دسترسی داعش و جبهه النصره و سایر گروه های تروریستی، موقعیت معنایی و ژئوپلیتیکی جدیدی را به وجود آورده و ترکیه وارد یک چالش ژئوپلیتیکی بسیار بسیار حیاتی در دو سوی مدیترانه چه در سوی یونانی و از چه سوی سوریه شده است. این امر باعث شده است یک چالش اساسی در ثبات منافع اقتصادی این کشور شده است و آن را به دغدغه ای بزرگ تبدیل کرده است. در واقع ترکیه در هر دو سوی مدیترانه در حال مبارزه با یک چالش بزرگ است. گذشته از این چین حوزه فعالیت خود را به سمت مدیترانه کشانده است و روسیه نیز که امتیاز اکتشاف و استخراج نفت و گاز سوریه در مدیترانه را به عهده گرفته است، (در حالی که این موضوع هنوز جنبه عملیاتی به خود نگرفته است) به مدیترانه دسترسی پیدا کرده است. بنابراین، ترکیه با سه چالش اساسی در مدیترانه رو به روست.

* کارشناس ترکیه

منبع:مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

0 Comments

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *