شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به چین از جنبههای مختلف حائز اهمیت است؛ چرا که چین به عنوان دومین قدرت اقتصادی جهان و یک اقتصاد رو به رشد شناخته میشود. همچنین چینیها در زمینههای مختلف، از جمله بخشهای فضایی، هوش مصنوعی و صنایع نظامی در حال پیشرفت هستند؛ به گونهای که در بخش نظامی، در حالی که پیشتر فاقد ناو هواپیمابر بودند، اکنون سومین ناو هواپیمابر خود را در اختیار دارند. از سوی دیگر، آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، چین را همواره به عنوان رقیب خود نگریسته است و اکنون نیز به عنوان رقیب خود میبیند.
رئیس گروه مطالعات حقوق وزارت امور خارجه ابراز امیدواری کرد تا با اجرای کامل برنامه اصلاح سازمان ملل (UN Reform) زمینه تبعیض زدایی عملی و در رأس آن از بین رفتن، کمرنگ شدن یا توزیع عادلانه استفاده از مزیت وتو فراهم شود.
سید حسین رضوانی ادامه داد: تدبیری باید اندیشه شود تا نمایندگانی از کشورهای در حال توسعه نیز بتوانند به عنوان اعضای دائم جدید شورای امنیت به جرگه برخورداران از مزیت وتو بپیوندند.
وی یکی دیگر از راهکارهای اجرای کامل برنامه اصلاح سازمان ملل را تقویت و ارتقای نقش مجمع عمومی سازمان ملل دانست و گفت: بر اساس مندرجات منشور سازمان ملل متحد، تا زمانی که شورای امنیت درگیر رسیدگی به موضوعی در ارتباط با صلح و امنیت جهانی است، سایر ارکان سازمان از رسیدگی همزمان به آن موضوع منع شدهاند.
وی افزود: در قالب برنامه اصلاح سازمان ملل میتوان در وضعیتهایی که شورای امنیت بنا به دلایل و منافع ملی هر یک از کشورهای عضو دائم در مغایرت با وظایف ذاتی و بر مبنای ملاحظات سیاسی اقدام به فعل بازدارنده یا ترک فعل بازدارنده کند، مجمع عمومی سازمان ملل بتواند بیش از گذشته و به صورت فعالانه با طرح و رسیدگی مستقیم موضوع در جلسه عمومی (Plenary) خود به آن پرداخته و با تصویب قطعنامه ولو با رأیگیری و ایجاد فشار سیاسی قابل توجه بینالمللی گامی در جهت صیانت از صلح و امنیت بینالمللی بردارد.
رضوانی با بیان اینکه فراگیری، حاکیمت اصول دموکراسی، تنوع فرهنگی، بردباری و زمامداری شایسته اصولی است که امروزه اجزای پارادایم جدید و حاکم در عرصه بین المللی را تشکیل می دهد، گفت: زمان آن رسیده است که پارادایم و سیاست مبتنی بر قدرت به ویژه در سازمان ملل و شورای امنیت آن تغییر کند و جای خود را به پارادایم گفت و گو، اعتدال، برابری و انصاف بدهد تا بدین ترتیب همه اعضای جامعه بین المللی بتوانند در فرایند تصمیم سازی های اساسی در حوزه موضوعات مربوط به صلح و امنیت بین المللی مشارکت داشته باشند.
وی عملکرد سازمان ملل متحد در برقراری صلح در کشورهای درگیر جنگ را ضعیف عنوان کرد و افزود: در همین راستا معتقدیم که اصول و رویکردهای سیاست قدرت محور بر تصمیم های حاکم بوده است؛ عملکرد شورای امنیت در بسیاری از نقاط جهان مثل افغانستان و عراق برای توقف جنگ و برقراری صلح و امنیت موفق و قابل قبول نیست.
سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در نروژ ادامه داد: اگرچه به ظاهر صلح وجود دارد ولی سایه شوم جنگ همواره بر سر مردمان این کشورها حاکم بوده و آنان را از برخورداری از همه مواهب جامعهای با صلح پایدار محروم کرده است.
رضوانی عملکرد شورای امنیت در ارتباط با هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را نمونه دیگری از شکست سازمان ملل در انجام رسالتی که منشور برعهده آن گذاشته است، دانست.
رئیس گروه مطالعات حقوق، سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه بدون وجود توسعه پایدار و حمایت و ارتقای حقوق بشر، صلح جهانی امکان پذیر نیست، گفت: توسعه اقتصادی کشورها، بدون شناسایی حق توسعه مردم همان کشور، محقق نمیشود و اگر قرار باشد صلح پایدار برقرار شود، مبنای آن باید توسعه عادلانه کشورها باشد.
رضوانی بر ضرورت عمل به تعهدات بین المللی از سوی کشورهای عضو سازمان ملل متحد تاکید کرد و افزود: به خصوص کشورهای صاحب نفوذ و دارای قدرت سیاسی، نظامی، اقتصادی و تکنولوژیکی باید ملزم و پایبند به تعهدات بینالمللی باشند و مسئولانه رفتار کنند.
سفیر سابق ایران در نروژ با انتقاد تند از وضع تحریم های ناجوانمردانه علیه برخی کشورها، اظهار کرد: در اسناد بینالمللی تصریح شده است که تحریمها نباید با اصول بینالمللی حقوق بشر ناسازگار باشد.
وی ادامه داد: بر این اساس تحریم ها نباید موجب متوقف شدن یا فلج کردن توسعه یک کشور شود و چنانچه این اتفاق بیافتد، یکی از پایهها و عوامل اصلی صلح و امنیت پایدار از بین می رود و به همین اعتبار هرگونه تحریم به عنوان عامل نقض حقوق بشر محکوم است.
وتو’ در ادبیات لاتین به معنای ‘ممنوع می کنم’ است؛ این کلمه برای لغو یکطرفه یک قانون به کار می رود و به این ترتیب وتو قدرت نامحدودی است که می تواند سبب جلوگیری از (نه تصویب) تغییرات خاص شود.
در منشور سازمان ملل متحد هرگز کلمه ای به نام ‘وتو’ قید نشده است و در حقیقت جهت تصویب یک قطعنامه در شورای امنیت و اجرای آن باید 9 رای از 15 رای اعضای شورا، شامل 5 عضو دائم و 10 عضو غیر دائم، موافق باشد اما در منشور سازمان ملل متحد این عبارت صریحا ذکر شده است که ‘ آرای همه اعضای دائم شورای امنیت باید موافق قطعنامه مطروحه باشند.’
این بدان معناست که در صورت مخالفت یکی از اعضای دائم با یک قطعنامه و صدور رای مخالف علیه آن، قطعنامه مذکور به اصطلاح ‘وتو’ شده است.
حق وتوی اعضای دائم شورای امنیت همواره مورد انتقاهای فراوانی بوده است و در واقع اتحاد جماهیر شوروی سابق و آمریکا با استفاده گسترده از حق وتو، نظام وتو را تا حدود زیادی بی اعتبار کرده اند.
در حال حاضر، بسیاری از پیش نویس های قطعنامه ها به دلیل تهدید به استفاده از حق وتو توسط یکی از اعضای دائم، حتی به شورای امنیت ارائه نمی شوند.
در دوران جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی استفاده از حق وتو را تقریبا حق طبیعی و منطقی خود می دانست و در سال های اخیر نیز آمریکا به منظور حفاظت از دولت اسرائیل در مقابل انتقادها یا تلاش های بین المللی برای مهار تحرکات نظامی آن به صورت مکرر از حق وتو استفاده کرده است.
منبع: ایرنا
0 Comments