پاول جویتز در یادداشتی که وب سایت اندیشکده بروکینگز آن را منتشر کرد، نوشت: این ناشناخته‌ها چگونه بر نحوه تفکر مردم در خصوص سیاست خارجی و به‌ویژه روابط چین-آمریکا تاثیر می‌گذارد؟

 

کووید-19 و ناشناخته‌ها

بیشتر جهان برای ما ناشناخته است؛ اما در زندگی روزانه، معمولا ما کارهای زیادی انجام می‌دهیم، درحالی که از آن‌ها آگاهی نداریم. عقلانیت عمدتا به عنوان توانایی اقدام عاقلانه در شرایط دانش ناکافی و محدود، تعریف می‌شود.

در دنیای سیاست خارجی، به‌ویژه در زمان بحران، مسلما کارشناسانی با دانش بسیار، بهترین رهبران و سیاستمداران هستند. اما آن‌ها در آگاهی از محدودیت دانش خویش نیز متخصص هستند. بهترین رهبران کسانی هستند که در گذشته، تحت شرایط محدود تصمیمات خوبی گرفته‌اند.

با این حال، کووید-19 باعث بروز ناشناخته‌های زیادی در حوزه‌های متعدد شده است. برای تصمیم‌گیران سیاست خارجی آمریکا، اکنون فهرست بلندی از چیزهایی وجود دارد که ناشناخته بوده و غالبا هم قابل شناخت نیستند. به عنوان مثال، ما نمی‌توانیم مسیر این ویروس (مکان و احتمال افزایش آن) را پیش بینی کنیم. ما نمی‌توانیم سرعت یا سیر درمان و واکسن آن و پیامدهای اقتصادی و راه شکست این ویروس را پیش‌بینی کنیم. احتمال تغییر دائمی زندگی روزانه ما به واسطه اقدامات انجام شده برای شکست کووید-19 و همچنین، پیامدهای سیاسی بلند مدت آن بر کسی معلوم نیست.

 

تاثیر ناشناخته‌ها بر روابط چین-آمریکا

تاثیر این ناشناخته‌ها بر فعالان سیاست خارجی بیش از دیگران بوده و این امر در مورد روابط چین-آمریکا نیز صدق می‌کند.

روابط چین-آمریکا در همه بخش‌ها به وضوح در مسیر شدیدا منفی حرکت می‌کند. اگرچه اساس روابط رقابتی دو کشور به قبل از ریاست جمهوری ترامپ برمی‌گردد، اما در دوره ترامپ این روابط شدیدا رو به وخامت گذاشته است. روابط چین-آمریکا از زمان عادی‌سازی روابط آن‌ها در سال 1979، در بدترین وضع خود به سر می‌برد. حداقل چهار عامل باعث عدم شناخت مسیر روابط چین-آمریکا در آینده می‌شود:

نخست، تکامل کووید-19 قدرت هر دو کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد. هم «قدرت سخت» و هم «قدرت نرم» هر دو کشور به‌طور چشمگیری تحت تاثیر قرار گرفته است، اما طرق این تاثیر هنوز عمدتا ناشناخته است.

دوم، مبارزات انتخابات ریاست جمهوری بین دونالد ترامپ و جو بایدن در 3 نوامبر تاثیر شگرفی بر روابط چین-آمریکا خواهد داشت، اما نتیجه این انتخابات اکنون کاملا نامعلوم است.

سوم، میزان قدرت سیاسی شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در داخل این کشور نامعلوم است. اگرچه شخصیت‌های باتجربه چین پیوسته اظهار می‌کنند که چین کشوری دیکتاتوری نبوده و دارای صداهای متفاوت در داخل حزب کمونیست این کشور و جامعه آن است، اما از زمان مائو، شی جین پینگ، بیش از هر زمان دیگری قدرت را در دست خود متمرکز کرده و مسئولیت پنهانکاری اولیه و مهار ظاهرا موفقیت‌آمیز این ویروس برعهده اوست.

چهارم، بلاتکلیفی‌های کلی در خصوص تاثیر کووید-19 بر دیگر کشورهای جهان، مزید بر علت بلاتکلیفی در روابط چین-آمریکا شده است. در بیشتر اروپا، آسیا و جهان در حال توسعه، بهداشت عمومی، اقتصاد و سیاست گرفتار آشوب شده است. این کشورها در نحوه پیشبرد روابط خود با چین و آمریکا در شرایط بحرانی خویش بلاتکلیف بوده و این بلاتکلیفی آن‌ها بر روابط چین-آمریکا نیز تاثیر می‌گذارد.

 

ناشناخته‌ها و اظهارنظر در مورد روابط چین-آمریکا

این ناشناخته‌های گسترده، کار کارشناسان سیاسی مربوط به روابط چین-آمریکا را شدیدا پیچیده کرده است. قاعدتا به جای پیش‌بینی آینده و نقد گذشته، باید به اقداماتی پرداخت که باید انجام داد؛ اما ناشناخته‌های زیاد امروز، هر گونه اقدام درباره روابط چین-آمریکا را دشوار کرده است.

کارشناسان باید برای رهبران، توصیه‌های سیاسی تدارک دیده و تحلیل هایی در اختیار دولت آمریکا قرار دهند. اما اگر تصور کنیم که ترامپ مجددا انتخاب خواهد شد، توصیه‌های تجویزی بسیاری از کارشناسان خیالبافی خواهد بود. اگر فرض بر انتخاب بایدن باشد، نوشته‌های تجویزی با احتمالات خیلی گسترده‌ای مواجه خواهد بود، چراکه بایدن سیاست‌های خاص خود را خواهد داشت و سیاست‌های وی نیز مسلما با سیاست‌های ترامپ متفاوت خواهد بود.

اگر ترامپ انتخاب شود، خصومت فزاینده وی با چین مسلما تشدید خواهد شد، جنگ سرد دیگری در خواهد گرفت، خطر رویارویی نظامی افزایش خواهد یافت و برای حل چالش‌های جهانی، همکاری با چین و سایر کشورها بیش از پیش کاهش خواهد یافت.

اگر بایدن انتخاب شود، وی در مقایسه با دولت اوباما با شدت بیشتری با چین برخورد خواهد کرد، اما به نسبت ترامپ، رویکرد اساسا متفاوتی در روابط آمریکا با چین اتخاذ خواهد کرد که در برخی حوزه‌ها سخت‌گیرتر از ترامپ و در برخی دیگر نرم‌تر از او رفتار خواهد کرد.