ویلیام کورتنی و بروس مک‌کلینتاک در مطلبی که اندیشکده رند آن را منتشر ساخت، نوشتند: از دید بسیاری از افراد، شخصیت‌ها و تحلیلگران، جنگ سرد با سقوط دیوار برلین در سال 1989 یا با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی دو سال بعد از آن پایان یافت؛ اما علیرغم فروپاشی شوروی سابق، دو کشور آمریکا و روسیه همچنان درگیر جنگ سرد هسته‌ای هستند.

هزاران تسلیحات هسته‌ای مستقر هستند و برخی از این تسلیحات هسته‌ای در سطح هشدار بالا قرار دارند. اگرچه آمریکا از چندین پیمان کنترل تسلیحات قبلی خارج شد، اما به نفع واشنگتن است که پیمان استارت جدید را تمدید کند.

اولویت روسیه و آمریکا حفظ بازدارندگی باثبات است. این مفهوم دربردارنده تنبیه و مجازات (ترس از عواقب) و جلوگیری از اقدام دشمن (ایجاد نگرانی عدم دستیابی به نتایج مطلوب در دشمن) است. درست در سال گذشته، ژوزف دانفورد، رئیس سابق ستاد مشترک ارتش به کنگره گفت که بازدارندگی مهم‌ترین مأموریت ارتش است.

در قضیه روسیه، پوتین در بیانیه‌های متعددی بر نقش تسلیحات هسته‌ای برای ایجاد بازدارندگی تأکید کرده است.

آمریکا همچنین به‌طور مستمر ادعا کرده است که تسلیحات هسته‌ای مؤثر و قابل‌اعتنا، سیاست بازدارندگی را تقویت و گسترش می‌دهد. از دید دولت‌های متعدد در آمریکا، واشنگتن همچنین بیان داشته است که سامانه‌های نظامی باید نوسازی شود تا ظرفیت قابل‌توجه و معتبر برای نفوذ در سامانه‌های دفاعی پیچیده و بازدارندگی معتبر در تمامی سطوح ایجاد شود.

هم آمریکا و هم روسیه زرادخانه هسته‌ای خود را جایگزین و نوسازی کرده‌اند. روسیه می‌گوید 90 درصد از نیروهای دوربرد، راهبردی و هسته‌ای خود را تا پایان سال 2020 نوسازی خواهد کرد. آمریکا نیز طرح و برنامه‌های متعددی را برای نوسازی تسلیحات خود همچون بمب‌افکن‌های رادارگریز، موشک‌های کروز هواپایه، موشک‌های کروز زمین‌پایه و جدیدترین موشک‌های بالستیک زیردریایی‌پایه بکار گرفته است. کنگره آمریکا از این سامانه‌های نظامی حمایت به عمل آورد.

 

پیمان‌های مؤثر و موازنه منافع

پیمان‌های کنترل تسلیحات می‌توانند ارزشمند باشند، به‌ویژه وقتی‌که زرادخانه‌های هسته‌ای نوسازی می‌شوند. این پیمان‌ها به برقراری توازن در مناسبات بین دشمنان کمک می‌کنند و توازن هسته‌ای باثبات را گسترش می‌دهند. در آمریکا، محدودیت‌های بین‌المللی پذیرفته‌شده در زمینه نیروهای هسته‌ای به پایداری حمایت دو حزب برای نوسازی تسلیحات کمک می‌کند.

آمریکا نشان داده است که از پیمان‌هایی که برایش سود ندارد خارج می‌شود. آمریکا در سال 2002، از پیمان موشک ضدبالستیک خارج شد، وقتی‌که محدودیت‌های این پیمان متمرکز بر دفاع موشکی مسلح به کلاهک هسته‌ای آزمایش متغیرهای غیرهسته‌ای را محدود می‌ساخت. آمریکا در سال 2019، از پیمان منع نیروهای هسته‌ای میان برد خارج شد. این پیمان موشک‌های هسته‌ای را محدود می‌سازد.

پیشرفت‌های فناورانه همچون تجهیزات نقطه‌زن و مواد سبک‌تر، سامانه‌های غیرهسته‌ای را برای اجرای بسیاری از عملیات‌ها توانمند می‌سازد که در گذشته فقط توسط تسلیحات هسته‌ای انجام می‌شد. عمدتاً به این دلیل سامانه‌های غیرهسته‌ای حمایت بیشتری به خود جلب کرده و اعتراض‌ها درباره عدم تمدید پیمان‌های موشک‌های ضدبالستیک منع نیروهای هسته‌ای میان برد کاهش یافته است.

پیمان‌هایی که نیروهای تهاجمی استراتژیک را محدود می‌سازد همچون پیمان استارت جدید مهم و حیاتی هستند. پیمان استارت که در دولت‌های ریگان و بوش مذاکره شد نیروهای هسته‌ای را کاهش داد. پیمان استارت در سال 1994 لازم‌الاجرا شد. پیمان فعلی استارت جدید که در دولت اوباما مذاکره و منعقد شد نیروهای هسته‌ای را بیشتر کاهش داد. این پیمان در سال 2011، لازم‌الاجرا شد و در سال 2021 منقضی خواهد شد.

 

مزایا و منافع متقابل

آمریکا و روسیه می‌توانند از مزایای تمدید پیمان استارت جدید برای مدت 5 سال دیگر بهره‌مند شوند. فرماندهان ارتش آمریکا از پیمان استارت جدید حمایت نموده و تائید کرده‌اند که موافقت‌نامه‌های دوجانبه کنترل تسلیحات که قابل راستی آزمایی هستند عناصری مهم ارزیابی می‌شوند و برای توانایی ما جهت برخورداری از بازدارندگی مؤثر تأثیرگذار است.

این نکته درست است که نوسازی زرادخانه‌های تسلیحاتی هزینه‌بر است: در سال 2017، کمیسیون بودجه کنگره برآورد کرد که نوسازی و حفظ زرادخانه هسته‌ای آمریکا طی 30 سال بالغ‌بر 2/1 تریلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت.

رهبر روسیه پیشنهاد تمدید پیمان استارت جدید را ارائه کرده است. پوتین، رئیس‌جمهور روسیه به تمدید پیمان مذکور علاقه‌مند است. البته وی مایل است تعدیل‌هایی، ازجمله مدنظر قرار دادن فناوری‌های جدید، در این پیمان صورت گیرد؛ اما در سوی دیگر، ترامپ برعکس رهبران روسیه، علاقه‌ای به تمدید پیمان استارت جدید ندارد و مایل است این پیمان در سال 2021 منقضی شود. این در حالی است که هر دو حزب جمهوری‌خواه و دمکرات از تمدید پیمان استارت جدید برای 5 سال دیگر حمایت می‌کنند.

پیمان استارت جدید به برقراری ثبات در روابط با روسیه و کاهش خطرهای هسته‌ای کمک زیادی می‌کند. بعلاوه، این پیمان به آمریکا اجازه می‌دهد تا سامانه‌های جدید و مؤثر بکار گیرد که اساس استراتژی بازدارندگی واشنگتن را تشکیل می‌دهد. ضمناً این پیمان تضمین می‌کند که تسلیحات راهبردی متعدد روسیه محدود خواهد شد که در چارچوب برنامه گسترده نوسازی، پیشرفته شده‌اند.

همان‌طوری که عنوان شد پیمان استارت جدید برای یک دهه خطرهای هسته‌ای را کاهش داده و ثبات راهبردی را بهبود بخشیده است. این دستاورد می‌تواند مستمر باشد چنانچه پیمان یادشده تمدید شود. بعلاوه، با تمدید پیمان استارت جدید، روسیه و آمریکا فرصت بیشتری جهت شناسایی گزینه‌های آتی برای کنترل تسلیحات خواهند داشت.