ویلیام اف. وکسلر، مدیر مرکز رفیق حریری و برنامه‌های خاورمیانه در شورای آتلانتیک در این باره گفت: زمان انتخابی برای این اعلامیه، صحنه پردازی خاص آن، شرکت کنندگان محدود و در واقع ماهیت آن روشن می‌سازد که این طرح به هیچ وجه تلاشی از روی حسن نیت برای رسیدن به صلح میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها نیست و بیش‌تر به چالش‌های حقوقی و انتخاباتی پیش روی هر دو رهبر ربط دارد. بعید است این طرح در کوتاه‌مدت تاثیری مهم، چه برای احیای روند صلح و یا حرکت به سوی افزایش حمایت سیاسی از ترامپ یا نتانیاهو داشته باشد اما در بلندمدت خطر تقویت گرایشاتی منفی در رابطه آمریکا-اسرائیل را به دنبال دارد. همچنین خطر ترغیب افراط گرایان در اسرائیل را به دنبال دارد و برای دلگرم گردن نسل بعدی مقامات فلسطینی هیچ کاری نخواهد کرد.

جیمز کانینگهام، عضو مرکز آسیای جنوبی شورای آتلانتیک که در گذشته سفیر آمریکا در افغانستان، اسرائیل و نیز نماینده آمریکا در سازمان ملل بوده است، گفت: به نظر می‌رسد «طرح معامله قرن» ترامپ ترکیبی است از بیش‌تر چیزهایی که دولت نتانیاهو و بسیاری از اسرائیلی‌ها می‌خواستند شاهدش باشند. این طرح تجسمی است از چیزی که این دولت پیشنهاد می‌کند فلسطینی‌ها باید برای «صلح» بپذیرند. این طرح مبنایی برای یک مذاکره که انجامش با توجه به سیاست‌های اسرائیل و فلسطین بعید به نظر می‌رسد، نیست.

کریستن فونتنرز، مدیر ابتکار امنیت خاورمیانه در مرکز راهبرد و امنیت اسکوکرافت گفت: دولت‌های خاورمیانه با صدای متحدی درباره این طرح صلح صحبت نکردند. عمان، بحرین و امارات با فرستادن نماینده‌های خود در این مراسم قصدشان را برای حمایت از آن اعلام کردند. رویکرد کویت رویکرد قایم باشک است و بیشترین تردید را در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حمایت از این طرح نشان داد. قطر تاکید کرده است هر طرحی که فلسطینی‌ها بپذیرند مورد حمایتش خواهد بود. اردن باید مراقب و امیدوار باشد که احساسات مربوط به این طرح به ناآرامی تبدیل نشود.

این طرح یک عمل انجام شده نیست. اگر احزاب فلسطینی میان خودشان آن را مبنایی برای مذاکره تعبیر کنند می‌توانند نسخه‌های پیشنهادی شان را ارائه کنند.

کارمیل آربیت، عضو ارشد برنامه‌های خاورمیانه در شورای آتلانتیک گفت: این یک توافق تاریخی میان اسرائیل و آمریکا بود که با دست دادن نتانیاهو و ترامپ به جای دست دادن مقامات اسرائیلی و مقامات غایب فلسطینی تحکیم شد. روشن است که در این طرح آمریکا و اسرائیل در خصوص مرزها توافق دارند، اجازه الحاق یکجانبه کرانه باختری داده شده است و فلسطینی‌ها هم فرصت خواهند داشت به دنبال کشوری مبتنی بر آن مرزهای تحمیلی باشند.

 

طرح معامله قرن در طول زمان محو خواهد شد

هیچ دولت آمریکایی تا کنون تا این حد چیزهایی زیاد را در ازای هزینه‌ای اندک به اسرائیلی‌ها نداده بوده است و جای تعجبی ندارد که نتانیاهو این طرح را می‌پذیرد و فلسطین‌ها با صراحت رد می‌کنند.

زمان می‌برد تا پیامدهای کامل این طرح آشکار شود. در بدترین سناریو خشونتی گسترده در اراضی فلسطین درخواهد گرفت و اسرائیل به سرعت دره اردن یا بخش‌هایی از کرانه باختری را الحاق می‌کند. بخش‌های الحاقی تاثیر مهمی در این خصوص خواهند داشت که آیا این تدابیر راه حل دو کشوری را به طور کامل مسدود خواهد کرد یا خیر. در بهترین سناریو هم این طرح در نشست‌های سیاسی نادیده گرفته خواهد شد و در طول زمان محو می‌شود. باید این را هم به یاد داشت که زمان اعلام آن زمانی بود که هم آمریکا و هم اسرائیل درگیر تردیدهایی شدید بودند؛ استیضاح ترامپ و اعلام جرم علیه نتانیاهو، و انتخابات نیز پیش روی هر دوی آنها قرار داشت. اکنون چشم‌ها به جامعه بین‌الملل خیره است تا به این طرح پاسخ بدهد.

ریچارد لیبارون، عضو برنامه‌های خاورمیانه شورای آتلانتیک گفت: این برنامه هماهنگ با رویکرد دولت آمریکا برای اعطای امتیازات یکجانبه به اسرائیل و در عین حال بیش‌تر منزوی کردن فلسطینی‌ها است.