فدریکا ساینی فسانوتی در مطلبی که اندیشکده بروکینگز آن را منتشر ساخت، نوشت: جنگ لیبی در صحرا و مناطق روستایی در جریان است و بندرت به شهرها کشیده شده است. جنگ لیبی نسبتاً توسط جنگجوها و نه با پهپادها و تجهیزات دوربرد انجام می‌گرفته است.

در آوریل سال 2019، نیروهای ژنرال خلیفه حفتر جناح مسلح مستقر در مجلس نمایندگان طبرق حمله‌ای به طرابلس، پایتخت لیبی انجام دادند و مرحله جدیدی را در جنگ 8 ساله این کشور رقم زدند. ماه‌ها پس از زمان حمله یادشده حداقل هزار نفر، ازجمله دویست غیرنظامی در درگیری کشته شده‌اند. ضمناً حدود 128 هزار نفر آواره شده‌اند.

اینک مرحله جدید درگیری احتمالی، 1 میلیون نفر را با خطر حداقلی مواجه خواهد ساخت. بعد از هفته‌ها بن‌بست، درگیری شروع به حرکت به سمت پایتخت لیبی کرده است و بمباران مناطق اصلی این شهر شدت گرفته است. تریپولی به‌زودی حتی جنگ شهری خونین‌تری را تجربه خواهد کرد. این در حالی است که جامعه جهانی همچنان در بلاتکلیفی بسر می‌برد.

 

بی‌ثمر بودن نشست‌های بین‌المللی

در اکتبر 2019، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اعلام داشت که لیبی به کانون تروریست‌ها در شمال آفریقا تبدیل خواهد شد، جایی که این بیماری (تروریسم) ممکن است به دیگر کشورها و قاره‌ها سرایت کند.

وزیر امور خارجه روسیه همچنین با حضور در اجلاس دیالوگ مدیترانه که در اوایل دسامبر 2019 در رم برگزار شد گفت: قبل از برگزاری هر اجلاسی درباره لیبی (اشاره به اجلاسی که قرار است سال آتی در برلین برگزار شود)، رهبران بین‌المللی باید توافقی که در اول فوریه 2019 بین دو رهبر لیبی یعنی فایز السراج به نمایندگی از دولت وحدت ملی مستقر در طرابلس و خلیفه حفتر به نمایندگی از مجلس نمایندگان طبرق امضا شد را مد نظر داشته باشند. در نشست قبلی، دو طرف به‌طور اصولی برای تشکیل شورای ریاست جمهوری، تهیه پیش‌نویس قانون اساسی جدید و تقسیم عادلانه درآمدهای نفتی توافق کرده‌اند. درحالی‌که هیچ‌یک از این موارد محقق نشده است، بازیگران بین‌المللی به دنبال اجلاس دیگری برای لیبی هستند که اتلاف وقت است.

در جریان اجلاس دیالوگ مدیترانه در رم، غسان سلامه، نماینده ویژه سازمان ملل در امور لیبی به وخامت اوضاع لیبی در ماه‌های اخیر اشاره کرد و گفت: هر دو طرف درگیری به‌طور فزاینده از پهپاد استفاده می‌کنند.

از زمانی که ژنرال حفتر در آوریل 2019، به تریپولی حمله کرد، نیروهای وی حدود 800 حمله پهپادی انجام داده‌اند، ضمن اینکه نیروهای دولت وحدت ملی نیز حدود 270 حمله مشابه انجام داده‌اند. در ماه‌های اخیر بمباران افزایش پیدا کرده است. در همین راستا غسان سلامی اظهار داشت که نیروهای ژنرال حفتر به مناطق پرجمعیت طرابلس نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند و این امر بدان معنا است که احتمال کشتار و قتل‌عام واقعی وجود دارد.

 

جای پای خارجی‌ها در لیبی

چنانچه جنگ به‌طور کامل به مناطق شهری، به‌ویژه نقاط پرجمعیت و اصلی شهر کشیده شود، نوع جنگ به‌طور کامل تغییر خواهد کرد و مردم خیابان به خیابان با یکدیگر خواهند جنگید.

حضور نیروهای خارجی در لیبی، درگیری در این کشور را پیچیده‌تر ساخته است. اخیراً اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه اعلام داشته که از دولت وحدت ملی مستقر در طرابلس حمایت خواهد کرد. امضای موافقت‌نامه راهبردی در خصوص مرزهای دریایی در دریای اژه بین رهبران ترکیه و لیبی باعث خشم مقامات یونان گردید و خواستار اخراج سفیر لیبی از آتن شدند.

شایعات حاکی از آن است که یک کشتی حامل تسلیحات، آنکارا را به مقصد طرابلس ترک کرده و به‌زودی در بنادر این کشور پهلو خواهد گرفت.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشورهای خارجی با حضور در جنگ لیبی، مقادیر زیادی تسلیحات وارد این کشور می‌کنند.

شبه‌نظامیان دولت وحدت ملی مستقر در طرابلس با وضعیت خاصی مواجه هستند. جنگ خیابانی در مناطق شهری کاملاً متفاوت است. خسارات، ازجمله شامل غیرنظامیان افزایش زیادی خواهد داشت.

اختلاف عمیق در میان جامعه بین‌المللی، مانع از درخواست برای برقراری آتش‌بس در جنگ لیبی شده است. از زمان آغاز جنگ در لیبی در سال 2011، شورای امنیت سازمان ملل متحد 15 بار درباره لیبی تشکیل جلسه داده که نتیجه مؤثر و مشخصی نداشته است. در عوض، مداخلات خارجی در جنگ لیبی شدیدتر شده است. از آغاز جنگ لیبی، تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه این کشور حداقل 45 بار نقض شده است.

به این دلیل، غسان سلام، نماینده ویژه سازمان ملل متحد در امور لیبی استراتژی خود را تغییر داده است و در 18 ماه گذشته بر مسائل داخلی متمرکز شده است. وی خواستار برقراری جدی ترک مخاصمه شده و قویاً از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد خواسته تا راه‌حل مشترکی برای بحران لیبی پیدا کنند. وی همچنین خواستار برگزاری دیالوگ لیبی – لیبی بدون حضور و مداخله خارجی‌ها شده است. بر اساس پیشنهاد وی، کمیته پیگیری از طریق اطلاعات و کنترل زمینی بدون استفاده از نیروهای سازمان ملل بر آتش‌بس نظارت خواهد کرد.