کریستوفر ماروشگی و مالی مونتگومری در تحلیلی که اندیشکده بروکینگز منتشر کرد، نوشتند: در انتخابات مجارستان یک اپوزیسیون متحد توانست نخست وزیر ویکتور اوربان را در بوداپست و یک سری از مراکز اجرایی منطقه‌ای شکست دهد. در لهستان نیز حزب حاکم قانون و عدالت کنترل سنای کشور را در برابر مجموعه‌ای از احزاب اپوزیسیون از دست داد.

در سال جاری میلادی، بعد از آن که اروپای مرکزی پایان کمونیسم را جشن گرفت، انتخابات در این کشورها به شکاف‌هایی در دموکراسی‌های «غیر لیبرال» اشاره داشت؛ برندی حکومتی که توسط اوربان ایجاد شده و فضا را برای جامعه مدنی، رسانه‌ آزاد و احزاب اپوزیسیون در هر دو کشور کوچک کرده است.

اگرچه اوربان و حزب قانون و عدالت در کشورهای خود -فعلا- همچنان احزاب حاکم خواهند بود، اما احزاب اپوزیسیون سکوهایی مهم را به دست آورده‌اند که از طریق آن می‌توانند برای کنترل قدرت حزب حاکم و ایجاد اتحاد بیشتر میان نیروهای دموکراتیک اقدام کنند.

 

مجارستان: اپوزیسیون بوداپست را به دست آورد، در سایر شهرها هم پیشرفت‌هایی داشت

در مجارستان، بزرگترین و سمبلیک ترین پیروزی در بوداپست رخ داد، جایی که در آن گرگی کاراچونی 44 ساله لیبرال جانشین شهردار شد. اپوزیسیون با کسب اکثریت مجلس بوداپست و مناطق خودمختار توانست برای اولین بار بعد از سال 2006 کنترل مرکز سیاسی، فرهنگی و اقتصادی مجارستان را که یک سوم جمعیت این کشور را در خود جای داده است، به دست آورد. اپوزیسیون همچنین در ۱۰ شهر از ۲۳ شهر بزرگ مجارستان پیروز شد و نشانه‌های ضعف پایگاه سنتی اوربان در خارج از بوداپست را به نمایش گذاشت.

کاراچونی و دیگر شهرداران تازه منتخب به حامیان‌ خود وعده شکست رویکرد محافظه‌کارانه، پوپولیست و ضد اتحادیه اروپایی اوربان را داده و وعده داده‌اند که یک رویکرد متحد را برای رفع فساد، تعمیق روابط با اتحادیه اروپا و اتخاذ اقداماتی برای حفظ محیط زیست دنبال کنند. آنها همچنین می‌خواهند بخش قابل توجهی از صندوق‌ ساختاری و سرمایه گذاری اتحادیه اروپای مجارستان را کنترل کنند اگرچه ممکن است اوربان در جهت متمرکز کردن بودجه برای حفظ کنترل مخارج حرکت کند.

 

لهستان: حزب قانون و عدالت کنترل صحنه را در دست دارد

در لهستان، حزب قانون و عدالت اکثریت را در سجم، مجلس عوام، حفظ کرد اما کنترل سنا، مجلس اعیان، را از دست داد. مجموعه ای از احزاب اپوزیسیون  اکثریت کرسی‌های سنا را در دست خواهند داشت و این امر به آنها این توانایی را می‌دهد که تصویب قانون را اصلاح و آرام و در انتصابات مهم حکومت نقش ایفا کنند. این امر به توانایی حزب قانون و عدالت برای تصویب بدون بحث قانون یعنی کاری که در چهار سال گذشته انجامش می‌داد، خدشه وارد می‌کند.

جالب این که حزب قانون و عدالت در این انتخابات بهتر از سال 2015 عمل کرد و دو میلیون رای بیشتر هم به دست آورد و سهم خود از آراء را تا 6 درصد افزایش داد. در هر صورت، احزاب اپوزیسیون از سال 2015، که ائتلاف چپ آستانه 8 درصدی را برای ورود به پارلمان از دست داد، درس گرفتند و یک راهبرد همکاری را برای افزایش حداکثری حضور کلی اپوزیسیون  در پیش گرفتند. لفاظی‌های جدی ضد همجنس‌بازان در مبارزات پیش از انتخابات و اعطای جایزه نوبل ادبیات به اولگا توکارچوک نویسنده ترقی خواه لهستانی احتمالا به جلب حمایت برای احزاب اپوزیسیون دموکراتیک و حامی اتحادیه اروپا کمک کرد.

 

یک راهبرد برنده برای آینده؟

در مجارستان و لهستان، احزاب اپوزیسیون پیروزی‌های غافلگیر کننده، اما محدودی را در نتیجه یک تصمیم راهبردی برای کنار گذاشتن اختلافات ایدئولوژیک و متحد شدن در پس یک فهرست واحد از کاندیداهای اپوزیسیون به دست آوردند. احزاب اپوزیسیون لهستان این رویکرد را در انتخابات محلی 2018 آزمودند که درآن کنترل ورشو و چندین شهر بزرگ دیگر را به دست آوردند. هر دو کشور همچنین می توانند از اسلواکی الهام بگیرند، کشوری که در آن اپوزیسیون در برابر حزب حاکم متحد شد تا یک فعال ضد فساد را به عنوان رئیس جمهور در ماه مارس انتخاب کنند.

این مثال‌ها در کنار هم نشانگر موردی قانع‌کننده  در این باره است که وجود یک اپوزیسیون متحد برای سست کردن ملی‌گرایی راست‌گرا در اروپای مرکزی ضروری است. اما برای عزل احزاب حاکمی که مصمم به حفظ قدرت هستند، کافی نیست.

مقامات اوربان متعهد شده‌اند متمرکز کردن قدرت در دولت فدرال را تسریع کنند، تا با این کار شهرداران اپوزیسیون تازه منتخب را از قدرت بیشتر محروم کنند. اوربان همچنین در گذشته به دنبال ایجاد محدودیت‌های بیشتر برای رسانه‌ها، جامعه مدنی و اپوزیسیون در پی شکست‌های سیاسی بوده است. در عین حال این حدس و گمان در ورشو وجود دارد که حزب قانون و عدالت در تلاش است سناتورهای مستقل منتخب را تحت تاثیر قرار دهد تا حمایت‌شان را به دست آورد و به این ترتیب حزب قانون و عدالت از اکثریت برخوردار شود و پیروزی اپوزیسیون در انتخابات را منتفی کند.

این تلاش‌ها به چالش‌هایی اشاره دارد که رهبران اپوزیسیون برای تحکیم و تقویت دستاورهای خود با آن‌ها روبرو هستند. احزاب اپوزیسیون لهستان با انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در بهار 2020 برگزار شود و در آن رئیس جمهور فعلی مجاز به شرکت دوباره است، با اولین آزمون روبرو خواهند شد. مجارستانی‌ها باید بیشتر و تا بهار 2022 که وقت انتخابات پارلمانی فرامی‌رسد، منتظر بمانند.  با این حال نتایج اخیر نشان می‌دهد که رسیدن به موفقیت ممکن است و برای رسیدن به آن باید وحدت هدف، پیام و سازمان اولین گامی باشد که برداشته می‌شود.