بروس ریدل در گزارشی که وب سایت اندیشکده بروکینگز آن را منتشر کرد؛ نوشت: من از شب کریسمس 1979، از زمان حمله روس‌ها به افغانستان، در مرکز عملیات آژانس اطلاعات مرکزی (سیا) در جریان سیاست‌های آمریکا در قبال جنگ‌های افغانستان بوده‌ام. آژانس امنیت ملی آمریکا گزارش داد که در آن روز 300 پرواز روسی از پایگاه‌های اتحاد جماهیر شوروی در آسیای مرکزی به کابل را مشاهده کرده است.

اگرچه واشنگتن غافلگیر شد، اما در کمتر از یک ماه رئیس جمهور جیمی کارتر یک استراتژی جدید و اتحاد با پاکستان و عربستان سعودی برای جنگ با شوروی را تنظیم کرد که تا پیروزی در نبرد نهایی جنگ سرد ادامه داشت. دو هفته بعد از حمله شوروی به افغانستان، سیا توانست اولین محموله سلاح را برای مجاهدین در کراچی ارسال کند.

ما در افغانستان اشتباهات زیادی مرتکب شده‌ایم و پس از ترک اتحاد جماهیر شوروی، تقریباً هیچ توجهی به این کشور نکردیم. چنانکه امروز به کشوری شکست خورده تبدیل شده که توسط طالبان رهبری می‌شود و پایگاه اصلی القاعده شده است. رئیس جمهور جورج دبلیو بوش پس از حمله سال 2001 به افغانستان، اجازه داد تا اسامه بن لادن به پاکستان فرار کند. تا سال 2005، بن لادن در مخفیگاهی در ابوت آباد مخفی شد. با گرفتار شدن آمریکا در عراق، القاعده توانست دوباره در افغانستان احیا شود.

در سال 2006، اوضاع خطرناک‌تر از همیشه بود. انگلستان در تابستان آن سال نقشه القاعده را خنثی کرد که می‌خواست همزمان دوازده هواپیما را که بر فراز اقیانوس اطلس از انگلستان به آمریکا و کانادا در حال حرکت بود، منفجر کند. بن لادن این نقشه را از مخفیگاه خود برنامه‌ریزی کرده بود و از پاکستانی‌های مقیم انگلستان به عنوان عامل بمب‌گذاری انتحاری استفاده کرده بود. این اتفاق می‌توانست وحشتناک‌تر از 11 سپتامبر باشد.

گزارش افغانستان – پاکستان رئیس جمهور باراک اوباما در مارس 2009 هدف اصلی سیاست آمریکا در افغانستان و پاکستان را « شکست القاعده» اعلام کرد. این گزارش مدعی بود که طالبان بیشتر در پاکستان حضور دارد. اوباما به سیا دستور داد تا با هواپیماهای بدون سرنشین القاعده مستقر در افغانستان و در آن سوی مرز را نابود کنند.

وی همچنین دستور قتل بن لادن را صادر کرد. در سال 2009، جستجوها به آرامی پیش می‌رفت. سیا نمی‌دانست او کجاست. بعد از تحقیقات زیاد مشخص شد که او در یک مایلی بهترین آکادمی نظامی پاکستان مخفی شده است. در 2 می‌2011، نیروی دریایی توانست او را پیدا کند. القاعده هنوز در منطقه وجود دارد، اما شکست خورده است. در سپتامبر گذشته، ایمن الظواهری، جانشین بن لادن در سالگرد 11 سپتامبر بیانیه‌ای صادر کرد. هیچ کس به آن توجه نکرد و این یک نشانه از به حاشیه رانده شدن این گروه بود.

 

القاعده، طالبان و جنگ شهری

آمریکا در جنگ داخلی افغانستان درگیر است و این موضوع بعد از اینکه روس‌ها در سال 1989کابل را ترک کردند تشدید شد. تا زمانی که پاکستان از طالبان حمایت می‌کند، شکست آن غیر ممکن است. ما نمی‌توانیم پاکستان را که کشوری مسلح به سلاح هسته‌ای است و پنجمین جمعیت جهان را دارد، شکست دهیم. همانطور که اوباما در خاطرات خود «یک سرزمین موعود» نوشته است: «تا زمانی که پاکستان به طالبان پناه داده است، تلاش ما برای ایجاد ثبات در افغانستان به نتیجه نخواهد رسید».

توانایی‌های اطلاعاتی ما بدون حضور نظامی در افغانستان کاهش پیدا خواهد کرد. این بخشی از قماری است که بایدن انتخاب کرده است. اگر القاعده بازسازی شود و برای حمله به آمریکا برنامه‌ریزی کند، ما نخواهیم توانست نقشه آن‌ها را کشف و از آن جلوگیری کنیم. این یک قمار بزرگ است.

علاه بر این، بایدن باید به توافق ترامپ مبنی بر خارج کردن 10 هزار سرباز آمریکایی و ناتو نیز عمل کند. بایدن می‌دانست که اگر تا ماه می ‌این کار را نکند، طالبان حمله به نیروهای خارجی را از سر می‌گیرد.

بعد از خروج آمریکا، طالبان به تعهدات خود عمل نخواهد کرد و همچنین تمایلی به همکاری با دولت کابل نخواهد داشت. پیروزی طالبان در افغانستان اجتناب ناپذیر نیست.

گروه‌های تاجیک، ازبک و هزاره نمی‌خواهند توسط طالبان پشتون اداره شوند. افغان‌های شهری نیز دیگر یک دولت قرون وسطایی نمی‌خواهند. حدود سه چهارم افغان‌ها زیر 30 سال دارند و در جامعه‌ای باز زندگی کرده‌اند. جنگ داخلی به احتمال زیاد با تصرف برخی از شهرهای جنوب توسط طالبان ادامه خواهد داشت. همانطور که بایدن قول داده است، ما باید کمک به بودجه ارتش افغانستان را ادامه دهیم.

 

جایگاه پاکستان

پاکستان برنده تحولات افغانستان است. پاکستان اکنون دو ابرقدرت را کنار زده است. ژنرال‌های پاکستانی قدرت عمل بیشتری خواهند داشت. سازمان اطلاعات نظامی پاکستان یکی از خطرناک‌ترین حامیان ترور در جهان یعنی شبکه حقانی را در اختیار دارد.

پاکستان طالبان را کنترل نمی‌کند و بهبود موقعیت طالبان پیامدهای منفی و مثبتی برای آن خواهد داشت. طالبان پاکستان تمایل بیشتری به حمله به داخل پاکستان خواهد داشت. همچنین طالبان افغانستان استقلال بیشتری خواهد داشت.

برای مقابله با پاکستان به یک استراتژی منسجم نیاز خواهیم داشت. بایدن تاکنون در تعامل با نخست وزیر عمران خان موفق نبوده است. نادیده گرفتن پاکستان یک اشتباه است. تعامل با پاکستان بهتر از منزوی کردن و تحریم آن است.

رئیس جمهور بایدن باید عقب‌نشینی از افغانستان را با خروج نیروهای آمریکایی از عربستان سعودی و کم شدن نیرو در دیگر مناطق خلیج (فارس) توامان کند. وضع موجود نیروهای آمریکا در کویت و سایر کشورهای حاشیه خلیج (فارس) یادگار جنگ‌های قبلی ما در عراق است و دیگر ضرورتی به حضور آن‌ها نیست. نظامی شدن سیاست‌های آمریکا در منطقه باید معکوس شود.