loader image

جدیدترین مطالب

دکتر خرازی در مصاحبه با فرانس24 اسپانیولی:
راه‌حل ایران برای بحران فلسطین، ایجاد یک دولت واحد است

شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در مصاحبه با فرانس24 اسپانیولی به تشریح رویکرد ایران به جنگ غزه و همچنین ترسیم آینده منطقه پس از این رویداد تلخ تاریخی پرداخت.

منافع و اهداف آمریکا در جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه

رایزنی امیرعبداللهیان با بشار اسد/ وزیر امور خارجه: غرب به‌دنبال جعل حقایق در غزه برای توجیه جنایت‌های صهیونیست‌ها و مشروعیت بخشیدن به آن است

وزیر امور خارجه کشورمان در سفر به دمشق با رئیس‌جمهور سوریه درباره موضوع‌های مختلف از جمله تحولات فلسطین دیدار و گفت‌وگو کرد.

ایروانی ادعای دخالت ایران را در واکنش فلسطین به تجاوزهای رژیم صهیونیستی رد کرد

سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت، گفت که جمهوری اسلامی ایران هرگونه ادعای بی‌اساس مبنی بر دخالت خود در واکنش فلسطین به اشغالگری و تجاوزات رژیم اسرائیل را به‌طور قاطع و صریح رد می‌کند.

امیرعبداللهیان: هیچ وجدان بیداری کشتار مردم بی‌دفاع غزه به‌دست جنایت‌کاران صهیونیست را فراموش نمی‌کند

وزیر امور خارجه کشورمان در دیدار با همتای سوری خود گفت که عملیات اخیر فلسطینی‌ها، دفاع از کرامت و حقوق خود در مقابل اقدام‌ها، جنایت‌ها و تجاوزهای رژیم صهیونیستی بود و جنایت‌های جنگی جاری رژیم صهیونیستی در نوار غزه هیچ توجیه قابل دفاعی ندارد.

Loading

أحدث المقالات

دکتر خرازی در مصاحبه با فرانس24 اسپانیولی:
راه‌حل ایران برای بحران فلسطین، ایجاد یک دولت واحد است

شورای راهبردی آنلاین: رئیس شورای راهبردی روابط خارجی در مصاحبه با فرانس24 اسپانیولی به تشریح رویکرد ایران به جنگ غزه و همچنین ترسیم آینده منطقه پس از این رویداد تلخ تاریخی پرداخت.

منافع و اهداف آمریکا در جنگ غزه

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طی روزهای گذشته نوار غزه شاهد آتش بسی موقت برای آزادی متقابل اسرا و زندانیان صهیونیستی و فلسطینی و امداد رسانی محدود به غزه بود؛ آتش بسی که نهایتاً نه به دلیل احترام به رأی مجمع عمومی سازمان ملل و یا قطعنامه شورای امنیت، بلکه به واسطه چانه زنی های سیاسی و میانجیگری قطر و چراغ سبز آمریکا عملیاتی شد.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه

رایزنی امیرعبداللهیان با بشار اسد/ وزیر امور خارجه: غرب به‌دنبال جعل حقایق در غزه برای توجیه جنایت‌های صهیونیست‌ها و مشروعیت بخشیدن به آن است

وزیر امور خارجه کشورمان در سفر به دمشق با رئیس‌جمهور سوریه درباره موضوع‌های مختلف از جمله تحولات فلسطین دیدار و گفت‌وگو کرد.

ایروانی ادعای دخالت ایران را در واکنش فلسطین به تجاوزهای رژیم صهیونیستی رد کرد

سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت، گفت که جمهوری اسلامی ایران هرگونه ادعای بی‌اساس مبنی بر دخالت خود در واکنش فلسطین به اشغالگری و تجاوزات رژیم اسرائیل را به‌طور قاطع و صریح رد می‌کند.

امیرعبداللهیان: هیچ وجدان بیداری کشتار مردم بی‌دفاع غزه به‌دست جنایت‌کاران صهیونیست را فراموش نمی‌کند

وزیر امور خارجه کشورمان در دیدار با همتای سوری خود گفت که عملیات اخیر فلسطینی‌ها، دفاع از کرامت و حقوق خود در مقابل اقدام‌ها، جنایت‌ها و تجاوزهای رژیم صهیونیستی بود و جنایت‌های جنگی جاری رژیم صهیونیستی در نوار غزه هیچ توجیه قابل دفاعی ندارد.

Loading
رابطه پیچیده دولت‌های خلیج فارس و ایران

همکاری میان رقبا

۱۳۹۸/۰۴/۰۳ | موضوعات

شورا آنلاین – ترجمه: آیا نشانه‌‌هایی از تلاش برای عادی‌سازی روابط ایران و سعودی وجود داشته است؟ تاکید رییس جمهور ایران بر لزوم بهبود روابط با کشورهای حاشیه خلیج فارس در ابتدای ریاست جمهوری خود و سفر محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران به ریاض در 24 ژانویه 2015 برای ابراز تسلیت مرگ شاه پیشین، نشانه‌های بهبود تلقی شده‌اند، اما کینه اعراب به ویژه از زمان انقلاب اسلامی و طرح ایده صدور انقلاب، عمیق است. اساسا شورای همکاری خلیج فارس در 1981 به منظور مقابله با تهدید علیه پادشاهی در این کشورها تاسیس شد.

گیدون ویندکر و پیتر سندروویچ در مقاله‌ای که اندیشکده کنراد آدنائر منتشر کرد، نوشتند: توافق ژنو میان ایران و 1+5 که تا حدی نیز با وساطت یمن صورت گرفت، فرصتی فراهم کرد که ایران و شورای همکاری روابط خود را بهبود بخشند.

تجدیدنظر در روابط برای طرفین ساده نیست. به ویژه که دولت‌های عربی در سه دهه اخیر سیاست فردی متفاوتی را با ایران در پیش گرفته‌اند. با وجود تظاهر عربستان به اینکه کشورهای خلیج فارس به ویژه در قبال ایران شانه به شانه ایستاده‌اند، کشورهای کوچک به ویژه قطر، عمان و کویت روابط حسنه‌ای با ایران داشته‌اند. دیالکتیک جغرافیایی با ایران از یک طرف و تلاش سعودی‌ها برای تقویت و توسعه سلطه هژمونیک خود بر منطقه که مورد غضب پادشاهی‌های کوچک است از طرف دیگر، دلیل این روابط حسنه بوده است. بنابراین حصول توافق بر سر سیاست خارجی واحدی که موجب شکاف میان کشورهای شورای همکاری نباشد، ساده نخواهد بود. شاید ایران از شکاف میان این کشورها سود ببرد، اما ضرورت گفتگو با عربستان به ویژه بر سر مسائلی مانند داعش را دریافته و شاید دیدار ظریف و سعود بن فیصل در سپتامبر 2014 در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل، پس از سال‌ها فقدان گفتگو در چنین سطحی به این دلیل بوده است.

 

رویکرد روحانی: روابط حسنه ایران و اعراب یا شکاف در شورای همکاری؟

انتخاب روحانی در ژوئن 2013 و تلاش‌های مسقط در راستای توافق میان ایران و E3+3 بر سر مساله هسته‌ای تغییری در روابط ایران و اعراب ایجاد کرده و می‌تواند مبنایی برای تحلیل روابط طرفین باشد. در سپتامبر 2013، تماس میان روحانی و اوباما موجب واکنش ناراضی اعراب شد. تصور آن‌ها این بود که ترس دیرینه‌شان محقق شده و غرب برای ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، به نفوذ بیش‌تر این کشور در منطقه رضایت خواهد داد. توافق موقت ژنو این کشورها را هراسان‌تر کرد و به همین دلیل در دسامبر 2013 در کویت جلسه‌ای ترتیب داده و به حذف خود از مذاکرات میان ایران و E3+3 اعتراض کردند. با این حال تلاش عربستان سعودی برای تبدیل شورای همکاری به یک اتحادیه سیاسی با شکست مواجه شد، چرا که عمان تهدید به ترک شورا کرد. بی‌اعتمادی عمان، قطر، کویت و امارات متحده به عربستان و سلطه سیاسی وی در چنین اتحادیه‌ای موجب نزدیکی آن‌ها به ایران، به ویژه در این زمانه آشتی میان ایران و غرب شده است.

 

تهدید داعش: تسهیل‌گر یک مشارکت راهبردی؟

وقتی شبه نظامیان داعش به رهبری ابوبکر البغدادی در تابستان 2014 اعلام خلافت کردند، کشورهای حاشیه خلیج فارس به ویژه عربستان دچار تشویش و نگرانی شدند، چرا که داعش، مکه را نیز در میان اهداف خود معرفی کرده بود. از این رو عربستان سعودی پس از شکست ارتش عراق در موصل و انتشار خبر عقب نشینی آن‌ها،30 هزار سرباز را به مرز عراق اعزام کرد. اما تهدید داعش برای عربستان تنها از ناحیه عراق نبود و تعداد زیادی از جوانان داخل این کشور نیز حامی و طرفدار این گروه هستند.

به همین دلیل و با توجه به سیاست اوباما مبنی بر عقب‌نشینی از خاورمیانه و شدت خطر بنیادگرایی، ریاض وادار به پیدا کردن شرکای جدید در منطقه شد. از آن‌جایی که دولت‌های عراق و سوریه فروپاشیده شده‌اند، اتحادی راهبردی با ایران راه حلی منطقی به نظر می‌آمد. به ویژه که داعش با تضعیف دولت‌های شیعه منطقه، دشمن ایران نیز محسوب می‌شد. پس از توافق هر دو کشور بر سر ریاست جمهوری فواد معصوم در سال 2014 به نظر می‌رسید روابط به صورت بی سابقه‌ای حسنه شده است و ظریف نیز در دیدار با همتای عرب خود از آغاز فصل جدیدی از روابط میان دو کشور حرف زد.

اما منفعت مشترک در مبارزه با داعش قادر به پوشاندن رقابت دیرین طرفین نبود. از سویی ایران زمانی حاضر به همکاری بود که کمک به شورشیان سوری قطع شود و از سوی دیگر، عربستان پیوستن به ائتلاف علیه داعش را مشروط به ادامه مبارزه علیه دیکتاتور سوری اعلام کرد. اختلافات زمانی بیش‌تر آشکار شد که ایران در دسامبر 2014 بدون هماهنگی با ایالات متحده یا عربستان حملات هوایی خود علیه داعش را ترتیب داد و اختلاف بر سر قیمت پایین نفت، دیدار دیپلمات‌های ریاض و تهران در عمان را بر سر راهبرد مشترک در مبارزه با داعش برهم زد.

نهایتا یمن از دیگر موضوعات اختلاف میان دو کشور است. از زمان کسب قدرت حوثی‌ها در یمن، ریاض ابزار نفوذ خود در صنعا را از دست داده است. این کشور ایران را متهم به حمایت فعالانه از آنها می‌کند. تهدید مداوم حوثی‌ها علیه پادشاهی عربستان موجب تقویت این تصور در ریاض شده که کل کشورش در احاطه دشمنان تحت نفوذ ایران قرار دارد.

 

جمع‌بندی

روی هم رفته تنوع موضع کشورهای حاشیه خلیج فارس در قبال ایران که در دو دهه اخیر شروع شده بود، از زمان برنامه اقدام مشترک ژنو شدت گرفته است. شبکه پیچیده‌ای از منافع، توقعات مختلف و برخی نگرانی‌های دیرین، از دست رفتن فرصت‌ها، بدبینی و بی‌اعتمادی را موجب شده است. اگرچه ایالات متحده به عنوان حامی این کشورها، به نزدیکی روابط‌شان با ایران چراغ سبز نشان داده، اما به دلیل سلطه غالب عربستان در شورا، این تعامل به شکوفایی کامل نرسیده است. توافق جامع ایران و غرب تنها موجب بهبود همکاری کشورهای کوچک‌تر حاشیه خلیج فارس و ایران و در نتیجه تضعیف سلطه عربستان خواهد بود. باید دید چه عامل بیرونی دیگری در این معادله تغییر ایجاد خواهد کرد. سوال این‌جاست که این تحولات به شکلی خواهد بود که بتواند ضمن حفظ شورای همکاری خلیج فارس به عنوان یک سازمان، روابط طرفین را بهبود بخشد.

0 Comments

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *