دکتر الهه نوری غلامی زاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به گزارش اطلاعاتی سالانه آمریکا، آن را چشم‌انداز فعالیت‌های اطلاعاتی – امنیتی این کشور توصیف کرد و اظهار داشت: گزارش سالیانه منتشرشده طبق همان روال کلی که اکنون ما در ابعاد سیاست خارجی آمریکا شاهد هستیم، همچنان نوعی سردرگمی را نشان می‌دهد.

 

سردرگمی در سیاست خارجی آمریکا

وی با بیان اینکه بعد از خروج آمریکا از برجام، بدبینی بین‌المللی نسبت به تعهدات ایالات‌متحده در سطح بین‌المللی ایجاد شد، افزود: اکنون‌که بایدن در آمریکا روی کار است، این کشور درگیر مدیریت مسائل داخلی ناشی از کرونا، انتخابات و برخی مسائل دیگر است و طی این روند نوعی سردرگمی در سیاست خارجی ایالات‌متحده نسبت به برخی مسائل ازجمله فعالیت‌های هسته‌ای ایران وجود دارد.

این استاد دانشگاه با اشاره به بخش‌هایی از این گزارش که تأکید کرده جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر مشغول انجام فعالیت‌های کلیدی توسعه سلاح‌های هسته‌ای نیست، گفت: به‌رغم اینکه گفته‌شده که مثلاً فعالیت هسته‌ای ایران در مسیر تولید سلاح یا اقدام خطرناک نیست بااین‌حال ایران به‌عنوان یک تهدید برای منافع ملی آمریکا معرفی‌شده و در کنار کره شمالی، چین و روسیه قرار گرفته است.

نوری بابیان اینکه فعالیت‌های ایران در چهار حوزه منطقه‌ای، موشکی، سایبری و صنعت هسته‌ای موردتوجه آمریکا قرارگرفته است، ادامه داد: اخیراً «ند پرایس»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، اعلام کرد ما آماده هستیم که اگر ایران در فعالیت‌های هسته‌ای خود چشم‌انداز خطرناکی نداشته باشد کم‌کم تحریم‌ها را برداریم، اما در حین انجام مذاکرات در وین، مشاور امنیت ملی ایالات‌متحده گفت آمریکا تحریم‌ها علیه ایران را بر نخواهد داشت؛ مگر اینکه ایران به تعهدات هسته‌ای خود پایبند باشد.

 

آمریکا نمی‌خواهد موضع‌گیری شفافی داشته باشد

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل اضافه کرد: محتوای سند اطلاعاتی سالیانه هم نشان می‌دهد که همچنان ایالات‌متحده نمی‌خواهد موضع‌گیری شفافی در این رابطه داشته باشد.

وی با تأکید بر اینکه از منظر سیاست خارجی زمانی می‌توانیم بگوییم ایالات‌متحده تغییری درروند سیاست خارجی‌اش ایجاد کرده که اقداماتی را در راستای لغو تحریم‌ها آغاز کند، گفت: در حال حاضر ما شاهد چنین مسئله‌ای نیستیم و به نظر می‌رسد این کشور ظاهرا تصمیمی هم ندارد که گامی برای لغو تحریم‌ها بردارد، چراکه لغو تحریم‌ها پروسه‌ای زمان‌بر است.

نوری بابیان اینکه به نظر می‌رسد به لحاظ داخلی منافع لابی‌ها، ازجمله لابی صهیونیسم که بسیار تأثیرگذار است، با شفاف شدن برخی تصمیمات به خطر می‌افتد، ادامه داد: باید این سردرگمی را در شرایط داخلی ایالات‌متحده قرار دهیم، آمریکا به لحاظ داخلی با مشکلات متعدد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مواجه است و هنوز نتوانسته این وضعیت را مدیریت کند.

 

آمریکا در تقابل با روسیه و چین مسائل زیادی دارد

در ادامه این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به بخش‌های دیگری از گزارش اطلاعاتی سالانه آمریکا که عملیات نفوذ پنهانی روسیه و چین را از دیگر موارد مهم تهدیدات جهانی آمریکا ارزیابی کرده است، گفت: به‌هرحال اکنون روسیه رقیب نظامی ایالات‌متحده است و چین هم رقیب اقتصادی این کشور به‌حساب می‌آید. آمریکا قطعاً در تقابل با این رقبا مسائل زیادی دارد.

وی با تأکید بر اینکه نباید حداقل طی سال آینده و سال‌های بعدی، انتظار داشته باشیم که تغییر چشمگیری در سیاست ایالات‌متحده نسبت به یک سری کشورها ازجمله ایران ایجاد شود، عنوان کرد: شکی نیست که آمریکا در حال حاضر در عرصه‌های اقتصادی، نظامی و سیاسی همچنان دست برتر را دارد، اما در هر یک از این عرصه‌های برتری رقیبی جدی برای آن وجود دارد.

نوری با اشاره به تبعات همه‌گیری کرونا بر اقتصاد آمریکا و تشدید بیکاری‌ها در این کشور و نارضایتی‌های اجتماعی، گفت: حتی اگر آمریکا ابرقدرت هم محسوب شود، با این رقبای جدی برای اینکه خود را احیا کند نیاز به زمان دارد، زمانی که اصلاً مشخص نیست 10 سال باشد یا بیشتر.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: بحث افول آمریکا موضوعی است که خود را در ارکان مختلف این کشور به‌طورجدی نشان می‌دهد، ابهام یا عدم شفافیتی که در سیاست‌های آمریکا شاهد هستیم هیچ بعد زیرکانه‌ای ندارد، بلکه بیشتر از سردرگمی حکایت دارد. بالاخره این کشور چشم‌اندازی که در عرصه سیاست خارجی به دنیا نشان داده چشم‌انداز رو به افولی است؛ بنابراین برای اینکه سرعت این افول و زوال کاسته شود نیاز به زمان دارد، زمان می‌خرد تا از این سردرگمی در عرصه تصمیم سازی سیاسی خارج شود.

وی توضیح داد: آمریکا به دنبال این است که با منافع گروه‌های ذی‌نفع خود به‌گونه‌ای راه بیاید و در خیلی از عرصه‌های سیاست خارجی تصمیم مشخص و شفافی را اعلام نکند.